جاھاندى جايلاعان جۇقپالى ىندەتپەن كۇرەس وتاندىق مەديتسيناعا ۇلكەن سىناق بولعانى بەلگىلى. پاندەميا كەزەڭىندە تۋىنداعان قيىندىق پەن كۇردەلى احۋال دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جۇمىسىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە ءماجبۇر ەتتى. ونىڭ ىشىندە دارىگەر مارتەبەسى مەن بىلىكتىلىگى جانە ەمحانا, اۋرۋحانالاردىڭ تالاپقا ساي جابدىقتالۋى وتكىر ماسەلەگە اينالدى. قازىر بۇل باعىتتاعى باستاما جاندانىپ, وراسان ءىس اتقارىلۋدا.
اسىرەسە ايماقتارداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. ياعني ەل ىشىندەگى ەمدەۋ جۇمىسىنا تالاپ كۇشەيىپ ءارى بۇرىن-سوڭدى بولماعان قامقورلىق پەن قولداۋ جاسالىپ جاتىر. وسىنداي يگى ءىس الماتى وبلىسىندا دا اتقارىلىپ وتىر. ونى وتكەن مەرزىمدە وڭىردەگى مەديتسينا سالاسىنا بولىنگەن قارجى كولەمىنەن اڭعارۋعا بولادى.
ماسەلەن 2020 جىلى وبلىستىڭ مەديتسينا مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 8,7 ملر تەڭگە بولىنگەن ەكەن. ناتيجەسىندە اۋرۋحانالاردى مەديتسينالىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى 89 پايىزعا جەتىپ, سانيتارلىق اۆتوكولىكپەن جابدىقتاۋ دەڭگەيى 90 پايىزدى قۇراعان.
ال وبلىستىق, اۋداندىق جانە قالالىق اۋرۋحانالاردى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋ 100 پايىزعا ورىندالسا, شالعايداعى ەلدى مەكەندەردىڭ عالامتورعا قولجەتىمدىلىگى 96 پايىزدى قۇراپتى. دەمەك ەمدەۋ مەكەمەلەرى اراسىنداعى بايلانىس تولىقتاي ورتالىقتانىپ, كومپيۋتەرلىك جۇيەگە كوشكەنى انىق. بۇل ءوز كەزەگىندە دارىگەرلەردى قاعازباستىلىقتان قۇتقارىپ وتىر. دەرەك بويىنشا قاعازسىز قۇجات اينالىمى 53 مەديتسينالىق ۇيىمعا ەنگىزىلىپتى. ەمحانالارعا تىركەلگەن 1993,2 مىڭ ادامعا ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتى بەرىلگەن. ياعني وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 96 پايىزىندا وسىنداي دەنساۋلىق قۇجاتى بار دەگەن ءسوز.
جالپى, پاندەميا جاعدايى وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا دەگەن كوزقاراستى تۇبەگەيلى وزگەرتتى دەۋگە بولادى. ىندەتپەن كۇرەسكە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 13,8 ملرد تەڭگە بولىنسە, ونىڭ ءبىر بولىگى – 8,8 ملرد كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنىنا دايىندىققا باعىتتالعان. بۇل قارجى وبلىستاعى مەديتسينا مەكەمەلەرىن ءتيىستى جابدىقپەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەردى. وسى كەزەڭدە 3 توموگراف, 18 رەنتگەن اپپاراتى, 219 وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتى, 180 جەدەل جاردەم ماشيناسى, 12 جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەن ساتىپ الىنىپ, اۋداندارعا بەرىلگەن ەكەن. ال وبلىس بويىنشا ينفەكتسيالىق توسەك-ورىندار سانى 1300 ورىننان 5280 ورىنعا دەيىن كوبەيگەن. اۋماقتاعى كوپ بەيىندى اۋرۋحانالار بازاسىندا 4 احۋالدىق ورتالىق قۇرىلىپ, قازىر ول جەردە بىلىكتى ماماندار اۋىر ناۋقاستار مەن بالالارعا جەدەل كومەك كورسەتۋدە.
وسى جەردە جەتىسۋلىق اق جەلەڭدى ابزال جاندارعا كورسەتىلگەن كومەك پەن قولداۋ تۋرالى ايتقان ورىندى بولار. ىندەتپەن كۇرەستە ىركىلمەي قىزمەت ەتكەن 6971 مەديتسينا قىزمەتكەرىنە جالپى سوماسى 6,6 ملرد تەڭگە بولاتىن ۇستەمەاقى تولەنىپتى. بۇعان قوسىمشا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 137 ملن تەڭگە تاعى ءبولىنىپ, 1123 دارىگەرگە سىياقى بەرىلگەن. ونىڭ ىشىندە قاۋىپى جوعارى ەمدەۋ ورىندارىندا جۇمىس ىستەگەن 501 مەديتسينا قىزمەتكەرى 2 ملن تەڭگە كولەمىندە تولەم الدى. ال كوروناۆيرۋستەن قايتىس بولعان توعىز مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە 90 ملن تەڭگە كولەمىندە وتەماقى تولەنگەن ەكەن. بىلتىر دارىگەرلەردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسىن وڭتايلى شەشۋ دە نازاردان تىس قالماپتى.
- وتكەن جىلى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە 127 پاتەر بەرىلدى. بۇل ءۇردىس بيىل دا جالعاسىپ, تاعى 47 ماماندى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتپەكپىز. بۇگىندە وبلىستا 804 دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى بار. ونىڭ ىشىندە 641 مەكەمە مەملەكەتتىك جانە 163 مەكەمە جەكەمەنشىك نىساندا قىزمەت كورسەتەدى. بۇعان دەيىن بىلىكتى مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بولعان, قازىر بۇل ماسەلە شەشىلدى دەۋگە بولادى. اسىرەسە, جوعارى وقۋ وىرىنىن بىتىرگەن جاس مامانداردىڭ وڭىردەگى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە كەلۋى كوبەيدى. بۇعان مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان قولداۋ مەن كومەك وڭ ىقپال ەتتى, دەيدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ومىرزاق نيازبەكوۆ.
ايتپاقشى, جاقىندا وبلىستا العاش رەت سوزىلمالى لور پاتولوگياسى بار ناۋقاستار ءۇشىن جاعىمدى جاڭالىق بولدى. بۇعان دەيىن قۇلاق, كومەي-جۇتقىنشاق جانە مۇرىن قۋىسىندا كىناراتى بار ادامداردى وبلىس كولەمىندە ەمدەۋ مۇمكىن بولماي كەلگەن ەكەن. دارىگەرلەر مۇنداي دياگنوزى بار اۋرۋلارعا قاجەتتى كۇردەلى ەم-شارا مەن وپەراتسيا جاساۋ ءۇشىن الماتى قالاسىنداعى كلينكالارعا جىبەرىپ وتىرعان-دى. ەندى تالدىقورعان قالاسىنداعى كوپسالالى اۋرۋحاناسىندا ارنايى دياگنوستيكالىق ورتالىق اشىلدى. قازىر بۇل ورتالىقتا جوعارعى ساناتتى وتورينولارينگولوگ-دارىگەر ماقسات ەرۋباي باستاعان دارىگەرلەر قابىلداۋ جۇرگىزۋگە كىرىسكەن. مۇندا ولار سوزىلمالى لور پاتولوگياسى بار ەرەسەكتەرگە ەمدەۋ جۇرگىزىپ, قۇلاق, كومەي-جۇتقىنشاق جانە مۇرىن قۋىسىنىڭ اۋرۋلارىنىڭ دياگنوستيكاسىن جۇزەگە اسىرادى. ياعني, بۇعان دەيىن باسقا قالاداعى ەمحانالارعا پورتال ارقىلى تىركەلىپ, كەزەك كۇتىپ كەلگەن ناۋقاستار ەندى تۇرعىلىقتى جەرىنەن جولداما الىپ, لور حيرۋرگياسى مەن امبۋلاتوريالىق ەم-دومدى تەگىن الاتىن بولدى.
الماتى وبلىسى