تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا كەرى اسەرىن تيگىزەتىن فاكتوردىڭ ءبىرى – جالاقىنى ۋاقتىلى تولەمەۋ. وبلىستىق مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دۋمان ابيەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەكاقىنى كەشىكتىرۋ مەن تولەمەۋ جاعدايىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن ءتيىستى ورگاندارمەن بىرگە جۇيەلى مونيتورينگ جۇرگىزىپ كەلەدى. ماسەلەن, وتكەن جىلى بىرلەسە اتقارىلعان وسىنداي شارالاردىڭ ناتيجەسىندە 11 مەكەمەدەگى 1 018 جۇمىسشىنىڭ ەڭبەك قۇقىعى قورعالىپ, 263,8 ملن تەڭگە جالاقى قارىزى تولىعىمەن ءوندىرىلدى. «ەڭبەك» كودەكسىنىڭ تالاپتارىن ساقتاماي, ەڭبەكاقىنى مەرزىمىنەن كەشىكتىرگەنى, تولىق تولەم جۇرگىزبەگەنى ءۇشىن مەكەمە باسشىلارىنا زاڭ بۇزۋشىلىقتى جويۋ تۋرالى 20 نۇسقاما بەرىلدى. مەكەمەلەرگە قاتىستى 58 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلىپ, 11,3 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىنىپتى.
دەگەنمەن ءالى دە وتكەن جىلداردان بەرى ءۇش مەكەمەنىڭ 23 جۇمىسشىعا 6,5 ملن تەڭگە ەڭبەكاقى بەرەشەگى قالىپتاسىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى ۇيعارىم بەرىلىپ, لاۋازىمدى تۇلعالار اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ال مەكەمە باسشىلارىنا قاتىستى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىلمىستىق كودەكستىڭ 152-بابىنىڭ 3-بولىگىنە ساي قىلمىستىق ءىس قوزعاعان. الايدا قىلمىس قۇرامىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى توقتاتىلعان.
جۇمىسشىلارعا جالاقىنى ۋاقتىلى تولەمەي, زار جىلاتىپ وتىرعان كومپانيانىڭ ءبىرى – «Gruppo RF Kazakhstan» جشس. بۇل كومپانيا قۇرىلىس سالاسىنداعى ارلەۋ, دانەكەرلەۋ سەكىلدى جۇمىستاردى اتقارۋمەن اينالىسادى. وسىندا جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەر بىلتىرعى قاراشادان بەرى تولەنۋى ءتيىس جالاقىعا قول جەتكىزە الماي ءجۇر. ولار جالاقىنىڭ كەشىكتىرىلۋ سەبەبىن ءبىلۋ ءۇشىن كومپانيانىڭ كەڭسەسىنە بىرنەشە مارتە جينالدى. العاش رەت 40-قا جۋىق قىزمەتكەر بىلتىرعى 18 قاراشادا دابىل كوتەردى. سول كەزدە بۇل ماسەلەگە وبلىستىق مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى باسقارماسىنىڭ ينسپەكتورلارى ارالاستى. سوندا كومپانيانىڭ بىلتىرعى قازاندا 85 جۇمىسكەرگە 10 ملن تەڭگە مولشەرىندە جالاقى بەرەشەگى بارى انىقتالدى. بىراق جالاقى قارىزى 18 قاراشاعا دەيىن تولەنگەن جوق. سوندىقتان كومپانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءبىر توبى باسقارماعا ءوتىنىش جاساپ, قازان ايىندا جالاقىنىڭ ۋاقتىلى تولەنبەگەنىن كورسەتىپ بەرگەن.
– باسقارما ينسپەكتورلارى كومپانيا باسشىلارىمەن كەزدەسىپ, جالاقىنى كەشىكتىرۋ ەڭبەك كودەكسىنە قايشى ەكەنىن ءتۇسىندىردى. سودان سوڭ كومپانيا تاراپىنان 19 قاراشادا 10 ملن تەڭگە مولشەرىندەگى جالاقى بەرەشەگى تولىق كولەمدە وتەلدى. ال قىزمەتكەرلەر بۇرىن بەرگەن ءوتىنىشىن كەرى قايتارىپ العان ەدى, – دەيدى باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دۋمان ابيەۆ.
الايدا «باياعى جارتاس – ءبىر جارتاس» دەگەندەي, «Gruppo RF Kazakhstan» جشس-ءنىڭ باسشىلارى جۇمىسشىلارىنا جالاقىنى تاعى كەشىكتىرە باستادى. تاعى دا دەرەككە سۇيەنسەك, بىلتىرعى جەلتوقساندا جالاقى قارىزى 20 ملن تەڭگەدەن استى. ءسويتىپ كومپانيا مەن جۇمىسشىلار اراسىنداعى جالاقى داۋى قايتا ءوربىدى.
– داۋدى سوتقا دەيىن رەتتەۋ ماقساتىندا وتكەن جىلعى 21 جەلتوقساندا كومپانيانىڭ 40 قىزمەتكەرى مەن جۇمىس بەرۋشى كومپانيا باسشىسى ريۆ كەمبرينو ۆالتەر اراسىندا مەدياتيۆتىك كەلىسىم جاسالدى. وندا جۇمىس بەرۋشىنىڭ 20 جەلتوقساندا قىزمەتكەرلەرگە قاراشا-جەلتوقسان ايلارى ءۇشىن جالاقى بويىنشا بەرەشەكتى, سونداي-اق 2020 جىلى پايدالانىلماعان ەڭبەك دەمالىستارى (ەسەپتەلگەن) ءۇشىن وتەماقىنى تولەۋگە كەلىستى. تاراپتاردىڭ كەلىسىمىمەن مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ مەرزىمى 25 جەلتوقسانعا دەيىن ۇزارتىلدى, – دەيدى دۋمان ابيەۆ. – مەدياتيۆتىك كەلىسىمنىڭ 1-تارماعىندا تاراپتار «Gruppo RF Kazakhstan» جشس قىزمەتكەرلەرىنە جالاقىنى ۋاقتىلى تولەمەۋ» داۋى بويىنشا مەدياتسيا ءراسىمىن «استانا» حالىقارالىق تورەلىك ورتالىعىنىڭ تورەلىك جانە مەدياتسيا قاعيدالارىمەن اياقتايتىنى كوزدەلدى.
باياعىنىڭ ۇلكەندەرى «ۋادە – قۇداي اتى» دەۋشى ەدى. الايدا جۇمىس بەرۋشى ۋادەسىندە تۇرمادى. وعان كومپانيانىڭ مەدياتيۆتىك كەلىسىم بويىنشا مىندەتتەمەسىن ورىنداماعانى دالەل بولىپ وتىر. ەندى مەدياتورلار قىزمەتكەرلەرمەن بىرلەسىپ سوتقا بەرۋ ءۇشىن تالاپ-ارىز دايىنداۋعا كىرىستى. بۇعان قوسا بىلتىرعى 28 جانە 29 جەلتوقساندا باسقارماعا كومپانيانىڭ بۇرىنعى 29 جۇمىسكەرىنەن 2020 جىلعى قاراشا-جەلتوقسان ايلارىنا جالاقى تولەنبەگەنى تۋرالى ءوتىنىش ءتۇستى.
شىندىعىندا بۇل كومپانيادا الاڭداتارلىق احۋال قالىپتاستى دەۋگە بولادى. ويتكەنى وتباسىن اسىراۋ ءۇشىن ماڭداي تەرىن توگىپ جۇمىس ىستەگەن جۇمىسشىلارعا جالاقى تولەۋدى ساعىزداي سوزۋعا بولا ما؟ بىراق ءبىر باسىندا بىرنەشە نەسيەسى بار جۇمىسشىلاردىڭ جانايقايى جۇمىس بەرۋشىنى ويلاندىرمايتىن سەكىلدى. سول سەبەپتەن ەكى جانە ودان كوپ ادامعا ەڭبەكاقىنىڭ تولەنبەۋى قىزمەتكەرلەردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىن بۇزاتىنى ەسكەرىلىپ, اتىراۋ وبلىسى اكىمىنىڭ وكىمىمەن «Gruppo RF Kazakhstan» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. وسىعان وراي وبلىستىق مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى قىزمەتكەرلەردىڭ وتىنىشىمەن اتالعان كومپانياعا جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزۋدى باستادى.
– ەڭبەك زاڭدىلىعىنا قاتىستى بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان جاعدايدا كومپانيا باسشىلىعىنا ونى جويۋ تۋرالى ءتيىستى نۇسقاما بەرىلەدى. كومپانيا باسشىلارى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 87-بابىنىڭ 1-بولىگىمەن اكىمشىلىك جازاعا تارتىلادى, – دەيدى باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دۋمان ابيەۆ.
اتىراۋ وبلىسى