بايقايسىزدار ما؟ ءبىر دەمالىستىڭ وزىندە كۇيكى تىرلىكتى ىسىرىپ قويىپ, تابيعاتقا شىعىپ كەتەتىندەر كوبەيگەن. ماسەلە ءۇي-جايىنا قاراماۋدا ەمەس, تۇرعىنداردا دەمالۋ مادەنيەتى قالىپتاسىپ كەلەدى. قىستىڭ كۇنى دە شاڭعى-شانالارىن ارقالاپ, بەتكەيلەردى بەتكە الادى.
شىعىس قازاقستان ايماعىندا ۇزىندىعى 70-80 شاقىرىم بولاتىنداي وتىزدان استام شاڭعى بەتكەيلەرى, 10 تاۋ شاڭعىسى بازاسى بار. تۋريستەردىڭ تاڭداۋىنا قاراي, قىستا بالىق اۋلايمىن دەسە, وزەنى انە, كولى – مىنە. بۇقتىرما, سىبە, دۇبىعالى, زايسان, الاكول, ەرتىس, ءۇلبى دەپ تىزە بەرۋگە بولادى. ال شەتتەن كەلگەندەردىڭ كوبى قوس اياققا شاڭعى بايلاپ, سىرعاناۋدى قىزىقتايدى. تاۋ باسىنا تارتىلعان ارقان بويىمەن تاۋدىڭ ۇشار باسىنا كوتەرىلىپ, تومەن قاراي زۋلاۋدىڭ ءوزى كەرەمەت كوڭىل كۇي سىيلاماي ما؟!
ورالحانشا ايتساق, «التايدا قىس ۇزاق». مۇندا قىس قىزىعىن التى اي كورۋگە مۇمكىندىگىڭىز بار. باتىس التايدىڭ تەرىسكەيىندەگى قاردىڭ كوبەسى سوگىلمەي ءتىپتى ۇزاق جاتادى. ريددەر قالاسى سول باتىس التايدىڭ قويناۋىندا جاتىر. ايگىلى شاڭعىشى – الەكسەي پولتارانيندەر جاتتىعاتىن بەتكەيلەر دە وسىندا. بەتكەي دەيمىز عوي, ريددەردىڭ شاڭعى جولاقتارى وسكەمەننىڭ ىرگەسىندەگى «نۇرتاۋ» مەن «التاي الپىسىنە» قاراعاندا تىكتەۋ. سونىڭ وزىندە دەمالۋشىلار شاڭعى, سنوۋبوردتارىن بايلاپ, بيىگىنە كوتەرىلىپ بارا جاتادى. مۇنداعى «ەدەلۆەيس» دەمالىس بازاسىندا سلالوم سىندى سپورت تۇرىمەن اينالىسۋ ءۇشىن سەرتيفيكاتتالعان ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى ءۇش تراسسا جاتىر. ەتەك جاعىندا اركىمنىڭ قالاۋىنا قاراي, قالتاسىنىڭ قالىڭدىعىنا قاراي قىسى-جازى قازانى وتتان تۇسپەيتىن ءتۇرلى ءدامحاناسى, مونشاسى بار.
ال وسكەمەننىڭ ىرگەسىندەگى شاڭعى بازالارىنا بارا قالعان تۋريستەر ءدامحانا, اسحانالاردا عانا ەمەس, جەكە-جەكە ورنالاسقان شاتىرلاردىڭ ءبىرىن جالعا الىپ, وتباسىمەن, جورا-جولداستارىمەن ەمىن-ەركىن دەمالىپ جاتادى. شاڭعى تەبۋدى ەندى ۇيرەنىپ جۇرگەندەر ءۇشىن جاداعايلاۋ جوتالارى دا جوق ەمەس. ايتەۋىر ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن تاۋدىڭ باسىنا قاراي كەرىلگەن ارقاندا توقتاۋ جوق. شاڭعى جولىنىڭ بويىمەن تاۋ باسىنا دەيىن تارتىلعان جارىق شامدارى دا سونبەيدى. قوناقتار كەلىپ جاتادى, كەتىپ جاتادى. جالپى, قىس ماۋسىمىندا تۋريستىك نىساندار 50 مىڭعا جۋىق ادامدى قابىلداپ, قىزمەت كورسەتۋگە قاۋقارلى ەكەن.
قازىرگى ۋاقىتتا وبلىستا تاۋ شاڭعىسىنىڭ ءتۋريزمى ايتارلىقتاي دامىپ كەلەدى. مۇندا تەك تاۋ شاڭعىسى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار فريرايد, موگۋل, سكيكروسس, سلالوم سياقتى قىسقى سپورت تۇرلەرىمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بار. شىعىس قازاقستان قىسقى سپورت تۇرلەرىمەن اينالىسۋعا تاپتىرماس ءوڭىر دەسەك, ارتىق ايتقاندىعىمىز ەمەس. ونىڭ ۇستىنە دەمالىس بازالارى وبلىس ورتالىعىنا جاقىن ورنالاسقان. قاي-قايسىسىن الساڭىز دا, جولى سايراپ جاتىر. ينفراقۇرىلىمى دامىعان. وسكەمەندىكتەردى ايتامىن, سەنبى-جەكسەنبىنى كۇتپەي-اق, جۇمىستان كەيىن ەكى-ءۇش ساعات سىرعاناپ قايتۋعا دا بولادى. قالانىڭ ىرگەسى.
جاڭا جىل قارساڭىندا شاڭعىمەن ويدا جوقتا ورمان ءىشىن ارالاپ جۇرگەن ەلجاس ماجەنوۆ ەسىمدى دەمالۋشىمەن اڭىمەلەسكەن ەدىك. سوناۋ اتىراۋدان شىعىسقا جاڭا جىلدى قارسى الۋ ءۇشىن كەلىپتى. ايتۋىنشا, وتباسىمەن دەمالىس بازالارىنىڭ بىرىنە جايعاسقان.
– ءبىزدىڭ جاقتا ءدال وسىنداي قىس بولمايدى. مىناۋ جارقىراعان شامدار, سىرعاناق تەۋىپ, ۋلاپ-شۋلاعان بالا, بيىك-بيىك تاۋلار, قار جامىلعان شىرشالار جاڭا جىلدىق كوڭىل-كۇي سىيلايدى ەكەن. اۋا قانداي؟! ەرتەگى الەمىنە ءتۇسىپ كەتكەندەي كۇيدە ءجۇرمىز, – دەيدى ەلجاس شاڭعىسىن اعىتىپ جاتىپ.
«جۇرگەن سوڭ باۋىرىندا كۇندە كورىپ, تاۋلاردىڭ بيىكتىگى بايقالمايدى» دەمەكشى, ەلجاس ايتىپ تۇرعان سۇلۋلىقتى ءبىز بايقاي بەرمەيدى ەكەنبىز عوي. سويتسەك, قازاقستاننىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن كەلگەندەر جەتىپ ارتىلادى ەكەن. راسىندا قۋاندىق, ءتۋريزمنىڭ دامىپ كەلە جاتقاندىعى بۇل. قاراپ وتىرساڭىز, تابيعاتىمىز, كليماتىمىزدىڭ فينليانديا, كانادادان قاي جەرى كەم؟! ارتىق بولماسا.
شىعىس قازاقستان وبلىستىق تۋريزم جانە سىرتقى بايلانىستار باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات قاباقوۆتىڭ ايتۋىنشا, قىسقى تۋريزم تۋريستيفيكاتسيا كارتاسىنىڭ «توپ-50» نىساندارىنىڭ قاتارىنا كىردى.
– وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋىمەن قىسقى تۋريزم وبەكتىلەرىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. مىسالى, ءوڭىردىڭ ءىرى 5 دەمالىس ورنى مەن باتىس التاي مەملەكەتتىك قورىعىن ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاڭا ەلەكتر جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى ىسكە اسىرىلۋدا. ول جوبانىڭ قۇنى شامامەن 1 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. وزدەرىڭىزگە ءمالىم, بيىلعى جىل كوروناۆيرۋس پاندەمياسى جاعدايىندا تۋريزم سالاسى ءۇشىن وتە اۋىر بولدى. دەگەنمەن مونيتورينگتىك توپتاردىڭ رۇقساتتارى نەگىزىندە بارلىق دەمالىس ورىندارىنا كۇشەيتىلگەن سانيتارلىق-ەپيدەميالىق تارتىپتە جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرىلدى. وبلىس بويىنشا كىرۋ-شىعۋ شەكتەۋلەرىنە قاراماستان, جولدامالار ارقىلى تۋريستىك ماقساتتاعى ساياحاتتارعا رۇقسات بەرىلدى. اتالعان ءىس-شارالار كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋگە جانە وبلىس تۇرعىندارىن تازا اۋادا دەمالۋعا, سالاۋاتتى ءومىر سالتىمەن اينالىسۋعا شاقىرۋعا باعىتتالعان, – دەيدى باسقارما باسشىسى مارات سايات ۇلى.
سونىمەن قاتار قىسقى ءتۋريزمدى دامىتۋ ماقساتىندا قازاقستاندىق تۋروپەراتورلار جۋرناليستەر ءۇشىن اقپاراتتىق تۋرلار وتكىزۋ, بەينەروليكتەر ءتۇسىرىپ, ولاردى حالىقارالىق تەلەارنالاردا كورسەتۋ, تۋريستىك مارشرۋتتار بويىنشا كارتالار مەن جولسىلتەمەلەر ازىرلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. تۋريزم سالاسىندا جەكە بيزنەس اشۋ, وعان بەرىلەتىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى بويىنشا دا ارنايى انىقتاما قۇجاتتارى ازىرلەندى.
وبلىس قوناقتارى قىسقى تۋريزم وبەكتىلەرىمەن جانە 40-قا جۋىق تۋريستىك مارشرۋتتارمەن visitەast.kz رەسمي تۋريستىك پورتالى ارقىلى تانىسا الادى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى