پارسى شىعاناعىندا كەلىسىم ورناماق

بەسىنشى ونجىلدىققا قادام باسقان ۇيىم بيىل كوپتەگەن ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋدى مىندەتىنە الىپ وتىر. ارىپتەستىك كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى نايەف فالاح ءال-حاجراف بۇل جيىن جاڭا ءبولىمنىڭ كىرىسپەسى ەكەنىن ايتتى. بيىلعى جيىننىڭ باستى ميسسياسى – قاتار ەلىمەن قارىم-قاتىناستى تۇزەۋ. ويتكەنى 2017 جىلى ماۋسىمدا ساۋد ارابياسى بىرىككەن اراب امىرلىگى, باحرەين, مىسىر مەملەكەتتەرىمەن بىرىگىپ قاتارمەن اۋە, اسكەري بايلانىستى توقتاتقان-دى. مۇنداي شەشىم قابىل­داۋعا قاتاردىڭ يرانداعى لاڭ­كەس­تىك توپتاردى قولداۋى اسەر ەتىپتى. دەگەنمەن قاتار بۇل ايىپپەن كەلىسپەيدى.

ءۇش جىل بويى قاتار بلوكاداعا شىداپ كەلدى. سوڭعى كەزدە ساۋد ارابياسى تاراپىنان جاسالعان قادامدار, شيە­لەنىستىڭ كۇرمەۋى شەشىلەتىنىنە ۇمىت­تەندىرگەندەي.

جاقىندا ساۋد ارابياسىنىڭ حانزاداسى ارىپتەستىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسى مەملەكەتتەردىڭ بىرىگۋىنە, ايماقتاعى سىندى بىرىگىپ ەڭسەرۋگە باستايدى دەگەن سەنىمىن ءبىلدىردى. ال كۋۆەيت سىرتقى ىستەر ءمينيسترى احماد ناسسەر ءال-ساباح ساۋد ارابياسى اۋە كەڭىستىگىن, تەڭىز جولىن اشۋعا كەلىسىم بەرىپ وتىر­عانىن حابارلادى. دەگەنمەن ساۋد ارابياسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى فايسال بين فارحان ءال-ساۋد كەلىسىم ءالى دە جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, شەكارا تولىقتاي اشىلماعانىن مالىمدەدى.

ەكى ەلدىڭ كەلىسىمگە كەلۋىنە ءباا مەن مىسىر دا مۇددەلى ەكەنىن ءبىلدىردى. ءباا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى انۋار گارگاش «كەڭەس دۇرىس باعىتتى تاڭدا­دى» دەگەن ويىمەن ءبولىستى. ء«بىز ءال-ۋلادا جازىلاتىن تاريحي ءساتتىڭ الدىن­دا تۇرمىز. وسىلايشا ءبىز شىعاناق­تاعى شيەلەنىستىڭ شەشىلۋىنە قادام جاساماقپىز. بۇدان بىلاي قاۋىپسىزدىك كۇشەيىپ, سوڭعى ايلاردا تۋىنداعان ماسەلەلەرگە نۇكتە قويامىز», دەدى.

ءمينيستردىڭ سوڭعى ايلارداعى ماسە­لەلەر دەپ وتىرعانى قاتار مەن باحرەين اراسىنداعى كيكىلجىڭ بولۋى مۇمكىن. ويتكەنى 9 جەلتوقساندا قاتار بۇۇ-نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە حات جولداعان-دى. حاتتا «باحرەين قاتار اۋە كەڭىستىگىنەن 4 رەت جويعىش ۇشاق ۇشىردى» دەپ جازىلعان. باحرەين بۇل ايىپپەن كەلىسپەي, ۇشاقتار ساۋد ارابياسى مەن باحرەين اراسىنداعى وقۋ-جاتتىعۋ باعدارلاماسى نەگىزىندە ۇشىرىلعانىن حابارلادى.

وسى ورايدا قاتار ءامىرشىسى شەيح تاميم بين حاماد ءال-ءتانيدىڭ 2017 جىل­دان بەرى كەڭەس وتىرىسىنا قاتىس­پاي كەلگەنىن ايتىپ وتكەن ءجون. ول جيىنعا ديپلوماتتار مەن وكىلدەر جىبەرىپ وتىردى. دەگەنمەن بيىلعى جيىندا بوي كورسەتتى. بۇل دا ەلدەر اراسىندا كەلىسىم ورنايتىنىنا بەلگى رەتىندە قابىلداندى. ال باحرەين اتىنان كورول ەمەس حانزادا كەلەتىن بولدى. ءباا اتىنان دۋباي ءامىرشىسى سويلەيتىنى ءمالىم.

پاندەميا دا – بۇل جيىننىڭ باس­تى تاقىرىپتارىنىڭ ءبىرى. پارسى شىعاناعىنداعى ەلدەر دە الەمدى جايلاعان ۆيرۋستان جاپا شەككەنى انىق. ولار ەكونوميكانى جاڭعىرتۋ, تۇراقتىلىق تاقىرىپتارى اياسىندا دا بىرقاتار كەلىسىمگە كەلمەك. ء«بىز شىعاناقتاعى كەلىسىمدى نىعايتۋ ارقىلى ەكونوميكانى قايتا جاڭعىرتا الامىز. قالىپتى ومىرگە قايتا ورالۋ دا كەلىسىمگە بايلانىستى. پاندەميادان كەيىنگى ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن دە اۋىزبىرشىلىك قاجەت», دەدى كەڭەستىڭ باس حاتشىسى ءال-حاجراف.

وتىرىستىڭ ءبىرىنشى كۇنى مەملەكەت باسشىلارى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, تالقىلاۋلارعا كىرىستى. وندا كوبىنە شەكارا ماسەلەسى قوزعالدى. قاتار شەيحى حاماد ءال-تاني Airbus A340 ۇشاعىمەن ۇشىپ كەلدى. ونى ساۋد ارابياسىنىڭ حانزاداسى مۇحاممەد بين سالمان جىلى قارسى الدى.

كەزدەسۋ بارىسىندا بىرقاتار سالتاناتتى جيىن دا ورايلاستىرىلدى. مەملەكەت باسشىلارى مەن مينيسترلەر ارىپتەستىكتى جاڭا دەڭگەيگە شىعاراتىن, ەكونوميكانىڭ قايتا تۇلەۋىنە سەپ بولاتىن عيماراتتاردىڭ اشىلۋىنا قاتىستى. ماسەلەن, قاتاردىڭ قارجى ءمينيسترى الەمدىك دەڭگەيدەگى St. Regis Hotel-ءدىڭ جۇمىسىن باستاۋىنا رۇقساتىن بەردى.