ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى يلحام اليەۆتىڭ وكىمىمەن ازەربايجاندا 2021 جىل نيزامي گاندجاۋي جىلى دەپ جاريالاندى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
«2021 جىلى كەمەڭگەر اقىن ءارى ويشىل نيزامي گاندجاۋيدىڭ تۋعانىنا 880 جىل تولادى. ازەربايجان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 109-بابى 32-تارماعىن باسشىلىققا الىپ, ادامداردى ادامگەرشىلىك تۇرعىدا ۇنەمى جەتىلۋگە شاقىرعان, ولارعا جوعارى عيبراتتىق ساپا سىڭىرگەن ءسوز بەن اقىل-ويدىڭ قۇدىرەتتى شەبەرىنىڭ باي شىعارماشىلىعىنىڭ بىرەگەي ماڭىزىن ەسكەرە وتىرىپ قاۋلى ەتەمىن: 2021 جىل ازەربايجان رەسپۋبليكاسىندا «نيزامي گاندجاۋي جىلى» دەپ جاريالانسىن; ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ مينيسترلەر كابينەتى «نيزامي گاندجاۋي جىلىمەن» بايلانىستى ءىس-شارالار جوسپارىن دايىنداسىن جانە جۇزەگە اسىرسىن», - دەلىنگەن ەل پرەزيدەنتىنىڭ وكىمىندە.
نيزامي گاندجاۋي (1114-1209)
ورتاعاسىرلىق پارسى ءتىلدى نيزامي گاندجاۋي لاقاپ اتىمەن تانىلعان اقىن ءابۋ مۇحاممەد ءىلياس بين يۋسۋف ورتا ازياعا موڭعولدار شاپقىنشىلىق جاساعانعا دەيىن ءومىر سۇرگەن. كەيبىر دەرەكتەردە 1141 جىلى وسى كۇنگى ازەربايجاندا تۋىپ, 1209 جىلى دۇنيەدەن وتكەندىگى جانە اتاقتى اقىن بولعاندىعى ايتىلادى. شىعارماشىلىعى حافيز شيرازي, جالال اد-دين رۋمي, ساعدي عانا ەمەس, سونداي-اق قازاق اقىنى ابايعا دا اسەر ەتكەن. ونىڭ قالامىنان «حۋسراۋ جانە شىرىن», ء«لايلى – ءماجنۇن», «يسكاندەر نامە» سەكىلدى شىعارمالار تۋعان. كولەمدى-كولەمدى قاسىدالار (پوەمالار) جازعان. قىپشاق قىزى اپپاق ارۋعا عاشىق بولىپ, سوعان ۇيلەنگەن. سوعان ارناپ «اپپاق نامە» اتتى پوەما تۋىنداتقان. ونى قازاق تىلىنە قاليجان بەكحوجين اۋدارعان. ءنيزاميدىڭ كوپتەگەن شىعارمالارىنىڭ كاشميردەن تابىلۋىندا دا كەزدەيسوقتىق جوق. ونىڭ پارسى تىلىندەگى دۇنيەلەرى ۇندىستانعا دا تاراعان. 1991 جىلى اقىننىڭ تۋعانىنا 850 جىل تولۋى يۋنەسكو شەڭبەرىندە كەڭ كولەمدە اتالىپ ءوتتى. وسى كۇندەرى ول ازەربايجاندىقتاردىڭ كلاسسيك اقىنى سانالادى. نيزامي گاندجاۋي يران پەن كاۆكاز بويى جۇرتىن تۇرىك سەلجۇقتار بيلەگەن كەزدە عۇمىر كەشتى. سول سەبەپتى دە ول تۇركى حالقىنا دا ورتاق, ولاردىڭ دا ماقتانىشى. ءنيزاميدىڭ ەڭبەكتەرى «حامسا» («بەس كىتاپ») اتتى پوەمالارمەن بەلگىلى, وعان «قۇپيالار قازىناسى», «حۋسراۋ مەن شىرىن», ء«لايلى ء–ماجنۇن», «جەتى ارۋ» جانە «ەسكەندىر نامە» اتتى شىعارمالارى توپتاستىرىلعان. ابايدىڭ «ەسكەندىر» پوەماسى دا نيزامي گاندجاۋيدىڭ اتالمىش پوەماسى نەگىزىندە جازىلعان. ءنيزامي¬دىڭ «اپپاق نامەسىنەن» باسقا, ء«لايلى – ءماجنۇنى» دە انا تىلىمىزگە اۋدارىلعان.