«ينتەرناتتا وقىپ ءجۇر, تالاي قازاق بالاسى...» ءيا, بۇرىندارى قازاق بالاسى ينتەرناتتا ءبىلىم السا, بۇگىندە ءبىلىم كوزى – ينتەرنەت. ونسىز دا ونلاين وقۋ ءورىس الا باستاعان زاماندا ىندەت قاۋپى ءتونىپ, بۇل جاڭاشىلدىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە جەدەلدەتىپ ەنگىزىلە باستادى. وسى تۇستا ولقىلىقتار بايقالىپ, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى قاشىقتان وقىتۋ رەجىمىنە دايىن بولماي شىقتى. مۇلتىكسىز ونلاين وقىتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن پلاتفورمامىز دا بولمادى.
بىرەگەي Bilim land
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا قاشىقتان وقىتۋدىڭ كەمشىلىكتەرىن اتاپ ءوتىپ, جەدەل تۇردە ونلاين-پلاتفورما ازىرلەۋدى تاپسىردى. «قاشىقتان وقىتۋ ءىسىن ۇيىمداستىرۋدا ۇكىمەتتىڭ جىبەرگەن قاتەلىكتەرىن جاقسى بىلەمىز. اشىعىن ايتقاندا, ءالى كۇنگە دەيىن ناقتى ءبىر ونلاين-پلاتفورما جوق. مۇعالىمدەر, وقۋشىلار جانە اتا-انالار كۇندىز-ءتۇنى WhatsApp-تان باس كوتەرمەيتىن بولدى. تولىققاندى وقۋ ۇدەرىسى ءۇشىن قاجەتتى بارلىق فۋنكتسيالارى بار بىرىڭعاي ونلاين ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسىن شۇعىل ازىرلەۋ قاجەت», دەدى پرەزيدەنت.
بۇگىندە ەلىمىزدە Bilim land (Online mektep), Daryn.وnline, Opig, «سفەرا» سياقتى پلاتفورمالار قولدانىسقا ەندى. بۇعان قوسا شەتەلدىك Zoom, Google Meet, Microsoft Teams, Google Classroom پلاتفورمالارى, WhatsApp, Telegram مەسسەندجەرلەرى قولدانىلادى. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كوبى Zoom, Platonus پلاتفورمالارىن پايدالانادى. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ «ۋنيۆەر 2.0» اتتى ءوز پلاتفورماسىن جاساپ شىعاردى.
قازاقستاندىق مەكتەپتەردىڭ 80 پايىزى قولداناتىن «Bilim land» كومپانياسى – ەلەكتروندى ءبىلىم بەرۋ نارىعىندا 10 جىلدان اسا تاجىربيەسى بار ۇجىم. وسى رەتتە اتالعان كومپانيانىڭ جەتەكشىسى سانجار كەنجەحان ۇلىن سوزگە تارتقان ەدىك.
ء«بىزدىڭ ۇجىم ءبىلىم بەرۋگە قاجەتتى كونتەنتتى جاساۋمەن, ونى بەيىمدەۋمەن جانە سوعان قاتىستى تەحنولوگيالار مەن قىزمەتتەردى تاراتۋمەن اي̆نالىسادى. ءبىز ورتاق ميسسيا – بارشاعا قولجەتىمدى ساپالى ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەيمىز. سونىڭ ىشىندە ەڭ اۋقىمدى جوبالارىمىزدىڭ ءبىرى – BilimLand.kz پلاتفورماسى. ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە ارنالعان جۇيە – مەكتەپ باعدارلاماسىنا ساي ءۇش تىلدە ازىرلەنگەن ينتەراكتيۆتى تاپسىرمالار مەن وقىتۋ رەسۋرستارىن ۇسىناتىن ءبىلىم الاڭى. پاندەميا جاعدايىنا بايلانىستى وتكەن IV توقسانداعى قاشىقتان وقىتۋداعى تاجىربيەمىزگە سۇيەنە وتىرىپ, OnlineMektep پلاتفورماسىن ازىرلەپ شىعاردىق. قازىرگى تاڭدا قاشىقتان وقيتىن 4 500 مەكتەپتىڭ ىشىندە 3 594-ءى ءبىزدىڭ پلاتفورماعا قوسىلعان. كۇنىنە 1 ملن 821 مىڭ قولدانۋشى سايتتاعى بارلىق قىزمەتتى قولدانۋدا. پلاتفورما قازاقستانداعى №1 سايت دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس», دەيدى س.كەنجەحان ۇلى.
بەينەكونفەرەنتسيالاردىڭ ساپالى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن پورتالدىڭ سەرۆەرلىك قۋاتى كۇشەيتىلىپ, پلاتفورمانى 4 ملن-نان اسا قولدانۋشى ەشقانداي كەدەرگىسىز ءبىر مەزەتتە قولدانۋ مۇمكىندىگى جاسالدى. سونداي-اق «Bilim land» كومپانياسى ZOOM باعدارلاماسىن ينتەگراتسيالاپ, سايتقا ەنگىزگەن.
پلاتفورماداعى ساباقتاردى ازىرلەۋگە ەلىمىزدىڭ ورتا مەكتەپ مۇعالىمدەرى اتسالىسۋدا. نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى مەن ەلدەگى جەكەمەنشىك مەكتەپتەردىڭ مۇعالىمدەرى ساباقتاردى جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ مازمۇنىنا سايكەس ازىرلەدى. ساباق مازمۇنىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە ارنالعان جۇيەلى كونسپەكتىلەر, ساپالى سۋرەتتەر مەن انيماتسيالىق ۆيدەولار, ۆيرتۋالدى زەرتحانالار جانە بەينەساباقتار دايىندالدى. قازىرگى تاڭدا OnlineMektep.kz پلاتفورماسىندا I جانە II توقساننىڭ 42 ءپانى بويىنشا ەكى تىلدە 12 مىڭعا جۋىق cاباق, 210 مىڭ جاتتىعۋ جاسالدى. الداعى ۋاقىتتا قالعان ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى توقسان بويىنشا دايىن ساباقتار سايتقا جۇكتەلەدى.
پلاتفورمادا دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ءۇش جىلدا ءبىر رەت وتكىزىلەتىن, مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ءبىلىم جەتىستىكتەرىن باعالايتىن حالىقارالىق PISA جوباسىنىڭ تالاپتارى تولىق قامتىلعان. مۇنداعى باستى ماقسات – قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم كورسەتكىشىن الەمدىك رەيتينگتە 62-ورىننان 30-ورىنعا كوتەرۋ.
«قولدانۋشىلارمەن كەرى بايلانىس جۇيەلى جولعا قويىلعان. ارنايى بايلانىس ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. كوپ ۇسىنىستار مەن وتىنىشتەر ءتۇسىپ تۇرادى. سوعان سايكەس ءبىز سايتتا ۇنەمى جاڭارتۋلار, تولىقتىرۋلار ەنگىزەمىز. پلاتفورمادا مەكتەپ اكىمشىلىگىنە, مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلارعا ءتيىمدى قىزمەت ۇسىنۋعا بارىنشا تىرىسقانىمىزبەن, وقىتۋ فورماتى بارشامىزعا ۇيرەنشىكتى بولماعاندىقتان, قيىندىقتار دا بولىپ جاتادى. كەيدە ينتەرنەت جىلدامدىعىنىڭ تومەندىگىنە, بايلانىس ساپاسىنا, قۇرىلعىنىڭ جۇمىس ىستەۋىنە بايلانىستى قولدانۋشىلار تاراپىنان ماسەلەلەر تۋىنداۋى مۇمكىن. بىراق ءبىز ءوز قولدانۋشىلارىمىزعا ۇنەمى اشىقپىز», دەيدى جوبا جەتەكشىسى.
Daryn.وnline رەپەتيتورعا بالاما ما؟
ەلىمىزدەگى كوپ قولدانىلاتىن ونلاين ءبىلىم الاڭىنىڭ تاعى ءبىرى – Daryn.وnline پلاتفورماسى. بۇل تۋرالى بىزگە جوبا جەتەكشىسى ايبەك قۋاتباەۆ جان-جاقتى مالىمەت بەردى.
ء«وزىمىز اۋىلدا تۋىپ-وستىك, اۋىل مەكتەبىندە ءبىلىم الدىق. اۋىل بالالارى ءۇشىن رەپەتيتور جالداپ وقۋ, قوسىمشا ءبىلىم الۋ قولجەتىمسىز. اۋىل بالالارى, اسىرەسە ءبىتىرۋشى سىنىپتار ۇبت-عا دايىندالۋ ءۇشىن قالاعا بارىپ, سابىلىپ جۇرەدى. «نەگە وسىنى قولعا الماسقا, ونلاين ارقىلى شەشپەسكە؟» دەگەن وي كەلدى. ءسويتىپ بۇل جۇمىستى 2018 جىلى باستاعانبىز, 2019 جىلى قازاندا پلاتفورما تولىق ىسكە قوسىلدى. ءبىلىم بەرۋ ستاندارتىنا سايكەس مەكتەپ باعدارلاماسىنىڭ بارلىق ءپانى بويىنشا كونتەنتتەر ازىرلەنىپ, جۇكتەلدى. وقۋشى ۇيىندە وتىرىپ رەپەتيتور قىزمەتىن تولەم جاساپ پايدالانادى. پلاتفورمادا جۇيەلى ساباق كەستەسى شىعادى. العاشقى ساباقتى بارلىعى تەگىن كورەدى. وزىنە ۇناعان پاندەردى تاڭداپ, ءبىر ايعا 2 مىڭ تەڭگە تولەپ, جازىلادى. اۋەل باستا ەلەكتروندى ءبىلىم نارىعىنا ەنىپ, رەپەتيتورلىققا بالاما جاساۋ ماقساتىمىز بولعان-دى», دەيدى ا.قۋاتباەۆ.
قازىر پلاتفورما رەسپۋبليكادا كەڭ كولەمدە تارالادى, موڭعوليا, قحر-دان دا قازاقستان تاريحى مەن قازاق ءتىلى پاندەرىن وسى پلاتفورمامەن وقىپ وتىرعان قولدانۋشىلار بار. ەلىمىزدىڭ 1 491 مەكتەبى, ەلوردانىڭ 40 مەكتەبى اتالعان جوبا بويىنشا كەلىسىمشارت جاساسىپ, Daryn.وnline پلاتفورماسى قولدانۋدا. قولدانۋشىلارىنىڭ سانى – 3 ملن 200 مىڭ.
ساپا تۇرعىسىنان قارايتىن بولساق, قولدانۋشىلار تاراپىنان شاعىمدانۋشىلار دا, ريزاشىلىعىن بىلدىرۋشىلەر دە بار. جالپى, ساپاسى ازىرگە 5-تىك شكالانىڭ 4,1 باعامىندا تۇر. دامىتاتىن, جەتىلدىرەتىن تۇستارى كوپ. كوبىنە جىلدام ينتەرنەتتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى كەدەرگى بولادى ەكەن. مۇندا دا ينتەرنەت ترافيكتەرىنىڭ السىزدىگىنەن بەينەساباقتار, كونتەنتتەر دۇرىس اشىلماي, قاتىپ قالىپ جاتادى. «كونتەنتتىڭ ساپاسىنا بايلانىستى قولدانۋشىلار, پەداگوگتەر تاراپىنان ەسكەرتۋلەر, شاعىمدار بولسا, بىزدە ارنايى فوكۋس-توپ جۇمىس ىستەيدى. شاعىمدى قابىلداپ, اقاۋدى, نە كەمشىلىكتى ەكى كۇن ىشىندە تۇزەتىپ, كەي تۇستارىن تولىقتىرىپ وتىرامىز. ارينە, قازىر اقپارات كوپ, كۇن سايىن جاڭارۋدا. سوندىقتان كونتەنتتى ءاردايىم دامىتىپ وتىرامىز», دەيدى جوبا جەتەكشىسى.
قولدانۋشىلار نە دەيدى؟
ايجان مۇقاتاەۆا,
نۇر-سۇلتان قالاسى اباي قۇنانباي ۇلى اتىنداعى №87 مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ گەوگرافيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى:
– ءبىز Microsoft Teams جانە Bilim Lاnd پلاتفورمالارىن قولدانامىز. Bilim Lاnd-ءتىڭ Online mektep جۇيەسى وتە ىڭعايلى. مۇندا سينحروندى جانە اسينحروندى ساباق جۇرگىزۋ مۇمكىندىگى بار, ياعني پلاتفورماداعى ۇسىنىلعان دايىن كونتەنتتى قولدانا وتىرىپ ساباقتى جۇرگىزۋگە بولادى. وقۋ باعدارلاماسىنا سايكەس كونسپەكتىلەر, تاپسىرما ماتىندەرى قامتىلعان. اسىرەسە, Twig-Bilim-دە قازاق تىلىندە جاقسى, مازمۇندى بەينەدارىستەر بەرىلگەن, ساباعىمىزعا پايدالانىپ ءجۇرمىز. Microsoft Teams پلاتفورماسىن دا پايدالانامىز. بۇل پلاتفورمانىڭ ەرەكشەلىگى بىردەن 250 وقۋشىعا دەيىن قامتي الادى. مۇندا دا بالالارعا سلايد, پرەزەنتاتسيالار كورسەتۋگە بولادى. بجب تاپسىرمالارىن قۇراستىراتىن فۋنكتسيالارى جاقسى. ZOOM سەكىلدى ۋاقىتى شەكتەۋلى ەمەس, ترافيگى دە ءتيىمدى. Microsoft Teams-ءتىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى توپپەن جۇمىس ىستەۋگە ىڭعايلى. وقۋشىلاردىڭ بارلىعىندا قۇرالى بار. از قامتىلعان, كوپ بالالى وتباسىلارعا اكىمشىلىك تاراپىنان نوۋتبۋكتار, پلانشەتتەر تاراتىلدى. ينتەرنەتكە قوسىلۋ مۇمكىندىگىمىز جوق دەگەن اتا-انالارعا روۋتەرلەر (ينتەرنەت) بەرىلدى. قورىتا ايتقاندا, مەكتەبىمىزدە ونلاين وقۋعا بارلىق مۇمكىندىك جاسالعان.
ءاليا يماشەۆا,
تۇركىستان وبلىسى تۇلكىباس اۋدانى بالىقتى اۋىلىنىڭ ي.رىبالكو اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى مۇعالىمى:
– ءبىزدىڭ اۋدانعا Daryn.Online پلاتفورماسى بەكىتىلگەن. پلاتفورمانىڭ رەسۋرستارى, ساپاسىنا شاعىم جوق, الايدا تولىققاندى قولدانا المادىق. ZOOM-مەن دە وتە المادىق. سەبەبى اۋىلدا ينتەرنەت بايلانىسى ناشار. ۇيىنە Wi-Fi ورناتقان بالا ساباققا قوسىلا الادى, ورناتپاعان بالا قوسىلا المايدى. مىسالى, ءبىر سىنىپتا 23 وقۋشى بولسا, سونىڭ 7-ىندە عانا Wi-Fi بولادى. قول تەلەفوننىڭ ترافيگىمەن ءبىلىم بەرۋ پلاتفورمالارىنىڭ كونتەنتىن يگەرۋ مۇمكىن ەمەس. ءتىپتى ءار بالانىڭ باس-باسىنا تەلەفون جوق. ءبىر ۇيدە 3-4 بالا ءبىر تەلەفونعا تەلمىرىپ وتىرادى. اتا-اناسىنىڭ تەلەفونىن قولداناتىندار بار. قالاعا, اۋدانعا جول جۇرسە اتا-اناسى تەلەفوندى وزىمەن الىپ كەتىپ, تاپسىرمالارىن دەر كەزىندە ورىنداي الماي قالاتىن كەزدەر بولادى. وسىنىڭ ءبارى ءبىلىم ساپاسىنا كەرى اسەر ەتۋدە. ينتەرنەتتىڭ جىلدامدىعى تومەن, بەينەساباقتار اشىلمايدى. سول سەبەپتەن ءبىز ساباقتى بارشاعا قولجەتىمدى WhatsApp مەسەندجەرى ارقىلى وتەمىز.
گۇلجازيرا ىسقاقوۆا,
نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىنىڭ مۇعالىمى:
– ءبىز Google Meet پلاتفورماسىن قولدانامىز. جالپى, Google ونىمدەرىن ءبىزدىڭ مەكتەپ 2017-2018 وقۋ جىلىنان بەرى قولدانىپ كەلەدى. ياعني fizmat.kz دومەنىن مەكتەپتىڭ بارلىق وقۋشىلارى مەن مۇعالىمدەرى پايدالانادى. ناۋرىز ايىنان باستاپ ونلاين وقۋعا كوشكەندە Google Meet پلاتفورماسىن قولدانا باستادىق. Google – الەمگە تانىمال براۋزەر. مۇمكىندىكتەرى وتە كوپ. Jamdoard تاقتاسى, Google فورماسى ارقىلى بىزگە تەست جۇمىستارىن الۋ وتە ءتيىمدى. بارلىق قۇجاتىمىز, وقۋشىلاردىڭ جۇمىسى Google-ديسكتە ساقتاۋلى تۇرادى. Bilim Lاnd, Daryn.Online سياقتى ءبىلىم الاڭدارىندا دايىن كونتەنتتەر ۇسىنىلعان. بىزدە وعان رۇقسات ەتىلمەيدى. ءوزىمىزدىڭ Fizmat Media كونتەنتىمىز بار. ءوزىمنىڭ Youtube ارنامدى اشقانمىن, ساباقتى سوندا جۇكتەپ قويامىز.
اتىرگۇل ءتاشىم,
جۋرناليست