• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 01 قاڭتار, 2021

وتكەن كۇنگە وكپە جوق, كەلەر كۇننەن ءۇمىت كوپ

1540 رەت
كورسەتىلدى

ءبىز – وتكەنگە سالاۋات ايتىپ, اللانىڭ ارايلاپ اتقان ءاربىر تاڭىنان جاقسىلىق كۇتكەن حالىقپىز. رۋحىمىزدى تۇسىرمەي, سىن ساعاتىندا ساعىمىزدى سىندىرىپ الماۋعا تىرىسقان جورالى جۇرتپىز. اللاعا شۇكىر, وسىنداي يگى نيەت پەن بىرلىكتىڭ ارقاسىندا تالاي ناۋبەتتى كەزەڭنەن امان شىعىپ, قيىندىقتى ەڭسەرىپ كەلەمىز.

2020 جىل حالقىمىز ءۇشىن سىندارلى كەزەڭ بولدى. الايدا ءبىز بۇل سىناقتان كوپ ساباق الدىق. اۋىر جىل بولعانمەن, اۋقىمدى ىستەر اتقارىلدى. ەل باسىنا كۇن تۋعاندا حالقىمىز قايىرىمدىلىق ىسىندە ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي بىرىگىپ, ەلدىگىمىز بەن ەرلىگىمىزدى كورسەتتىك. جاق­سى ىستەردە جۇدىرىقتاي جۇ­مى­لىپ, اينالامىزعا مەيىرىم-شا­پا­عاتىمىزدى توكتىك.

ءبىز – وتكەن كۇنگە وكپە جوق, كەلەر كۇننەن ءۇمىت كوپ دەگەن ءتا­لىم­دى ءسوزدى ومىرلىك ۇستانىم ەتكەن ۇلتپىز. راسىندا, ادام بالاسى ۇمىتپەن تىنىستايدى. ۇمىتپەن العا جىلجيدى. اللا تاعالاعا شىنايى تۇردە يمان كەلتىرىپ, كەلەشەككە سەنىممەن قاراۋ – ءۇمىت ەتۋدىڭ نەگىزگى شارت­تارىنىڭ ءبىرى.

جاراتۋشى جاببار يەمىز قاسيەتتى قۇراننىڭ ء«زۇمار» سۇرەسىنىڭ 53-اياتىندا: «ۋا, شەكتەن تىس كۇنا جاساپ, وزدەرىنە زيان كەلتىرگەن قۇلدارىم! اللا­نىڭ راقىمىنان ۇمىتتەرىڭدى ۇز­بەڭ­­دەر. اللا كۇنالاردىڭ بار­­لى­­عىن كەشىرەدى. ويتكەنى ول كۇ­مانسىز جارىلقاۋشى جانە وتە مە­يىرىمدى» دەپ بايانداعان. ءبىز بۇل اياتتان اللا تاعالانىڭ اسا راقىمدى, اسا مەيىرىمدى ەكەنىن ۇعامىز.

ءبىز ەڭ اۋەلى اللا تۋرالى جاق­سى ويدا بولۋىمىز كەرەك. ار­داقتى پايعامبارىمىز مۇحام­مەدتىڭ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «اللا تۋرالى جاقسى ويلاماستان ارالارىڭنان ەشكىم و دۇنيەگە اتتانباسىن» دەگەن حاديسىندە كوپ ماعىنا جاتىر.

ءوزىنىڭ شىنايى تاقۋا­لى­عىمەن, دىندارلىعىمەن اتى شىق­قان عالىم ءابۋ ءساھىلدىڭ ەرەكشە نىعمەتكە بولەنگەنىن كورگەن ادامدار مۇنىڭ ءمانىسىن سۇراعان ەكەن. سوندا عالىم: «راببىم جايلى جاقسى پىكىردە بولعاننىڭ جەمىسى» دەپ جاۋاپ بەرگەن ەكەن.

عالىم يبن ءال-ۋازير: «ال­لانىڭ مەيىرىمىن تىلەۋ – پەندە ءۇشىن ءۇمىت ەسىگىن اشادى. وعان تاعاتتانا قۇلشىلىق ەتۋگە كۇش بەرەدى. ءناپىل امالداردى ورىنداۋعا قۋات بەرىپ, ىزگى امالداردى جارىسا جاساۋعا جىگەر سىيلايدى» دەگەن.

مۇسىلمان ادام كۇندەلىكتى تىر­­شىلىگىندە, قۇلشىلىعىندا, ­قو­عام مەن وتباسى الدىندا جاق­­سىلىقتىڭ جارشىسى بو­لا ءبىلۋى ءتيىس. جاقسى ىسىنەن جاق­سىلىقتى ءۇمىت ەتۋى كەرەك. پەندە كۇندەلىكتى ىسىنەن «تۇك شىقپايدى, جالىقتىم» دەپ بولىمسىز پيعىلدا بولسا, ومىردەن دە جالىعىپ كەتەدى ەكەن. اللا ودان ساقتاسىن! ال كەلەشەگىنەن جاقسىلىق كۇتسە, شىنىندا دا جاقسىلىققا قول جەتكىزەدى.

ايگىلى يمام شافيعي: «جۇ­رەگىم قاتايىپ, جولدا­رىم­نىڭ استاڭ-كەستەڭى شىق­قان كەزدە ءۇمى­تىمدى سەنىڭ كەشىرىمىڭە باس­پال­داق ەتىپ توسەدىم. كۇنا­لا­رىم كوز الدىمدا قانشا ۇلعاي­عانمەن, سەنىڭ كەشىرىمىڭنىڭ قاسىندا تۇككە تۇرمايتىنىن ءبىلدىم, سە­نىڭ كەشىرىمىڭنىڭ كوز جەتپەس كەڭ ەكەنىن كوردىم» دەپ اللا تا­عا­لا­نىڭ ەرەكشە راقىمىنا ءۇمىت ارتقانىن ايتقان.

ءۇمىت – بەرەكەنىڭ, تىنىش­تىقتىڭ كىلتى. اللا تاعالا ادام بالاسىنا ومىردەن كۇدەر ۇزبەي عۇمىر كەشۋى ءۇشىن كوپتەگەن نىعمەت بەرگەن. ونىڭ بىزگە بەرگەن نىعمەتتەرىنىڭ شەگى جوق. باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ: ء«ۇمىت ورگە تارتادى, ۇمىتسىزدىك كور­گە تارتادى» دەگەن ءسوزى ويعا قا­نات بىتىرەدى.

بۇگىنگى تاڭدا ءتۇرلى سىناققا دۋشار بولىپ, ءومىردىڭ ءتۇرلى تاۋقىمەتىن كەشىپ وتىرعان جان­دار­عا ءۇمىت سىيلاۋ, ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسىن ارتتىرۋ, ولاردىڭ جانى مەن تانىنە ەم بولار امال جاساۋ – ساۋابى مول ءىس.

يمام شافيعي: «قوعامعا ەكى ءتۇرلى ساناتتاعى ادامدار قاجەت: ءبىرىنشىسى – ءدىندى ساق­تاي­تىن عالىمدار, ەكىنشىسى – دەنساۋلىقتى ساقتايتىن دارى­گەرلەر» دەگەن ەكەن. وسى رەتتە سىناق ساتىندە ادام جانى مەن تانىنە شيپا ىزدەگەن ءدىن قىز­مەتكەرلەرى مەن دارىگەرلەرگە ايرىق­شا العىس ايتامىز.

اللا تاعالا ەلىمىزگە امان­دىق, جۇرتىمىزعا تىنىش­تىق بەرسىن. جاڭا جىلعا جوسپارلاعان ماقسات-مۇراتتارىمىز ورىندالسىن. جاراتۋشى جاببار يەمىز جەر بەتىنەن جۇقپالى ىندەتتى جويىپ, جاقسى كۇندەردە جولىعۋدى ءناسىپ ەتكەي. ءامين!

 

ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى,

قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي

 

سوڭعى جاڭالىقتار