وتىندىق اعاشتى ورىنسىز كەسپە

– ال, ەشقانداي رۇحسات قۇجا­تىنسىز كەسىلگەن اعاش كولەمى ءۇشىن زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرەدى. كەل­تىرىلگەن شىعىن كولەمى 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن اسسا, وندا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك سانالادى. مىسالى, قازان ايىندا زاڭسىز اعاش كەسكەن جەرلەرىنەن ماي اۋدانى باسكول اۋىلىنىڭ ءتورت تۇرعىنى ۇستالدى. ورمان­شىلاردىڭ باستى مىندەتى – ورمان بايلىعىن ساقتاۋ, ورمان تولى اعاشتى زاڭسىز ارەكەت جاساۋشىلاردان قورعاۋ, – دەيدى  مەكەمە باسشىسى ا.ءجۇسىپوۆ.

قىسى ۇزاققا  سوزىلاتىن سول­تۇستىكتەگى وڭىرلەردىڭ وتىن ءتۇرى اعاش پەن كومىر ەكەنى بەلگىلى. تۇر­مىستىق قاجەتتىلىككە كەسىلگەن اعاش­­تىڭ ورنىنا كوكتەمدە جاس وسكىندەر ەگىلگەنىمەن, وڭىردەگى اۋىلدار ءبىر قىستا اعاش وتىننىڭ 400 مىڭ تەكشە مەترىن جاعاتىن كورىنەدى.

ورمانشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ورمان شارۋاشىلىقتارىندا اعاشتار جالپىلاي جانە ساني­تارلىق تۇردە كەسىلەدى. اۋرۋعا شال­دىققان اعاشتاردىڭ 1 تەكشە مەترى 1600 تەڭگەدەن ساتىلادى. كادىمگى  جايقالىپ ءوسىپ تۇرعان ساۋ اعاشتاردىڭ 1 تەكشە مەترى – 2300 تەڭگە. ماماندار بۇتالعان, كەسىلگەن ءبىر كولىك وتىن اعاشىن 30-35 مىڭ تەڭگەدەن ساتا الادى.

– بۇل جەردە اعاشتار كەسى­لىپ, تابيعاتقا زيان كەلدى دەپ ۋايىم­داۋدىڭ قاجەتى جوق. ويت­كەنى جىل سايىن ورمانشىلار شارۋاشىلىقتا كەسىلگەن اعاش­تاردىڭ ورنىنا جاڭا اعاشتار ەگەدى. كوكتەم, جاز ايلارىنداعى قىسقى وتىن دايىنداۋ ماۋسى­مى جەلتوقسان ايىنا دەيىن جال­­عاسادى. نەگىزىنەن, ورمان القا­بىن كەسكەن سايىن ورماندى تو­لىق­تىرۋ مەكەمە تاراپىنان تەك­سەرىلىپ تۇرادى. مىسالى, 1 گەك­تار القاپتاعى اعاشتار كەسىل­سە, كەلەسى جىلى 2 گەكتار القاپقا اعاش­تار ەگىلەدى, – دەيدى ورمانشىلار.

سانيتارلىق شارالار بويىنشا جىل سايىن ورمانشىلار ورمان ىشىندە قۋراعان, اۋرۋعا شالدىققان ەسكى اعاشتارعا ارنايى بەلگى قويىپ كەتەدى. بۇل اعاشتاردى كەسىپ, وتىنعا جاراتۋعا بولادى.وتىنعا بەرىلەتىن اعاش­تاردى الۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى ورمان شارۋاشىلىعىنان ارنايى رۇقسات قاعازىن الادى. مىسالى, بيىل مەكەمەگە قاراستى ورمان­شى­لىقتاردا 8500 تەكشە مەتر اعاش جارامسىز بولىپ قالعان.

سونىمەن بىرگە اجدار ءجۇ­سىپوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ وتىنىشتەرىنە ساي كوپ بالالى جانە از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارىنا, باسقا دا مۇقتاج جاندارعا كومەك رەتىن­دە وتىندىق اعاش جەتكىزىلىپ بە­رىلەدى. ءار اۋداندا, قالادا جەر ۇي­دە تۇراتىن 10 وتباسىعا ءبىر تەك­شە مەتردەن, ال قىس سۋىتقان كەز­دە قوسىمشا وتىندىق اعاش بەرىلەدى.

پاۆلودار وبلىسى