بۇگىندە وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى ءوزىنىڭ تۇڭعىش قارا ءناسىلدى پرەزيدەنتى نەلسون ماندەلانىڭ ومىردەن وتۋىنە بايلانىستى قارا جامىلىپ جاتىر. اپارتەيد پەن ادام قۇقى جولىنداعى اتى اڭىزعا اينالعان كۇرەسكەر 96 جاسقا قاراعان شاعىندا جارىق دۇنيەمەن قوشتاستى.
بۇگىندە وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى ءوزىنىڭ تۇڭعىش قارا ءناسىلدى پرەزيدەنتى نەلسون ماندەلانىڭ ومىردەن وتۋىنە بايلانىستى قارا جامىلىپ جاتىر. اپارتەيد پەن ادام قۇقى جولىنداعى اتى اڭىزعا اينالعان كۇرەسكەر 96 جاسقا قاراعان شاعىندا جارىق دۇنيەمەن قوشتاستى.
ن.ماندەلا 1964 جىلى 46 جاسىندا ءومىر بويى تۇرمەگە وتىرۋ جازاسىنا كەسىلدى. ونىڭ تۇرمەدە ايتقان ءسوزى بۇكىل الەمگە تارادى. ۇكىم شىعارىلار الدىنداعى سوڭعى سوزىندە ول بىلاي دەگەن بولاتىن: «مەن بارلىق سانالى عۇمىرىمدى افريكا حالقى ءۇشىن كۇرەسكە ارنادىم. مەن «اقتاردىڭ» ۇستەمدىگىنە قارسى, سونداي-اق, «قارالاردىڭ» ۇستەمدىگىنە دە قارسى جان اياماي كۇرەستىم. مەن بارلىق ازاماتتار ۇيلەسىمدىلىكتە ءومىر سۇرەتىن جانە تەڭ مۇمكىندىكتەرگە يە بولاتىن دەموكراتيالى جانە ەركىن قوعامدى مۇرات تۇتتىم. بۇل مەن سول ءۇشىن ءومىر سۇرۋگە اركەز دايىن جانە مەن ۇمتىلىپ وتىرعان مۇرات بولىپ تابىلادى. بىراق, ەگەر قاجەت بولىپ جاتسا, سول مۇرات ءۇشىن مەن ولۋگە دە دايىنمىن».
ن.ماندەلا تابانى كۇرەكتەي 27 جىل تۇرمەنىڭ تار قاپاسىندا وتىرۋعا ءماجبۇر بولدى. ول اپارتەيدكە قارسى بارلىق قوزعالىستاردى زاڭداستىرعان وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ سوڭعى اق ءناسىلدى پرەزيدەنتى فرەدەريك دە كلەركتىڭ پارمەنىمەن 1990 جىلى بوستاندىققا شىقتى. ارادا ءۇش جىل وتكەندە بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىن السا, 1994 جىلى ەل پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى.
امەريكا قۇراما شتاتتارىندا قارا ءوڭدى ازاماتتىڭ پرەزيدەنتتىككە سايلانۋىن دا ماندەلا كۇرەسىنىڭ ۇلى جەڭىستەرى قاتارىندا اتاۋدىڭ ارتىقتىعى جوق. ماندەلا – الەمدەگى تالاي تۇسىنىكتەردى توڭكەرىپ تۇسىرگەن تۇلعالاردىڭ ءبىرى. ونىڭ ەرلىگىن, ورلىگىن, كەمەڭگەرلىگىن تانىماۋ, مويىنداماۋ مۇمكىن ەمەس. انشەيىندە ەش ماسەلەدە پىكىرلەرى ءبىر جەردەن شىقپايتىن رەسمي بەيجىڭ مەن دالاي-لامانىڭ, ۆاشينگتون مەن تەھراننىڭ ماندەلا قازاسىنا بايلانىستى قاتارلاسا كوڭىل ايتاتىنى دا سوندىقتان.
ماندەلا ەسىمى تاريحىن جاڭا باستاپ جاتقان بىزدەي ەلدەر ءۇشىن بولەكشە قادىرلى. وسىدان ءبىر عانا عاسىرداي بۇرىن ۆەرنىيداعى گۋبەرناتور باعىندا «قىرعىزدار مەن يتتەر كىرگىزىلمەيدى» دەگەن جازۋ ءىلىنىپ تۇرعانىن ءبىز ۇمىتا قويعان جوقپىز. ماندەلا ءىسى بىزگە تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىر-قاسيەتىن ءبىلۋدى ۇيرەتۋگە ءتيىس.