جىلدىڭ سوڭعى ايى مەرەكەلىك داتالارعا تولى. اسىرەسە بۇل كەزەڭدە پوشتا, كۋرەرلىك, سونداي-اق لوگيستيكالىق قىزمەتتەردى ۇسىناتىن كومپانيالاردىڭ جۇمىسى كوبەيەدى. ويتكەنى سالەمدەمەلەردى جونەلتۋ مەن مەرەكەلىك سىيلىقتاردى, حات-حابارلاردى جەتكىزۋ ناۋقانى قارقىن الىپ, تاسىمالداۋشى ۇيىمداردا وندىرىستىك پروتسەستەر كۇشەيە تۇسەدى. الايدا الەمدەگى كارانتيندىك شەكتەۋلەردىڭ سالدارىنان نارىقتاعى قاتىسۋشىلاردىڭ جاڭا تالاپتارعا يكەمدەلۋىنە تۋرا كەلدى.
ۇلتتىق وپەراتور حالىقارالىق جونەلتىمدەردى جانداندىرماق
«قازپوشتا» اق حالىقارالىق پوشتا جونەلتىمدەرىنىڭ ءترانزيتىن جانداندىرماق نيەتتە. وسىعان بايلانىستى تاياۋدا ۇلتتىق پوشتا وپەراتورى رەسەي جانە بەلارۋسيانىڭ پوشتا قىزمەتتەرىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. الەمدە قالىپتاسقان جاعدايدى ەسكەرىپ, بۇل ءراسىم بەينەكونفەرەنتسيا رەجىمىندە قاشىقتان وتكىزىلدى. تاراپتار لوگيستيكالىق جانە ىلەسپە پوشتا قىزمەتتەرىن قاراستىراتىن حالىقارالىق پوشتا جونەلتىمدەرىنىڭ (حپج) ءترانزيتىن قامتىپ, دامىتۋدا ۇزاق مەرزىمدى جانە ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىك بايلانىستى ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىر.
«بۇل كەلىسىم ورتاق سالانى بىرلەسىپ وركەندەتۋدە ماڭىزدى. سەبەبى جاڭا ۇردىستەر, اتاپ ايتقاندا ەلەكتروندى كوممەرتسيا بىزدەن جۇمىسقا تىڭ تاسىلمەن كىرىسۋدى تالاپ ەتەدى. وسى رەتتە ايماقتاعى ەڭ ءىرى ءۇش پوشتا وپەراتورى ازيا مەن ەۋروپا اراسىنداعى اۋقىمدى ءترانزيتتى ارتتىرۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرەدى», دەدى «قازپوشتا» اق باسقارما توراعاسى قانات الپىسباەۆ.
ۇشجاقتى كەلىسىمدە ازيا – ەۋروپا, ەۋروپا – ەاەو ەلدەرى جانە وعان ىرگەلەس نارىقتار, سول سەكىلدى اقش – ەاەو ەلدەرى مەن كورشىلەس نارىقتار باعىتىندا حالىقارالىق پوشتا جونەلتىمدەرىنىڭ ءترانزيتىن ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا ونىمدەردى دايىنداپ, ىسكە قوسۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قوسا ءتيىستى ۋاعدالاستىقتىڭ اياسىندا قاتىسۋشىلار حالىقارالىق پوشتا جونەلتىمدەرىن وڭدەيتىن بىرىڭعاي تەحنولوگيانى جانە تاريفتىك ساياساتتى ازىرلەمەك.
«وسى كەلىسىمگە وتىرۋ – بۇگىندە بەلسەندى دامىپ جاتقان ترانزيت نارىعىندا بىرلەسكەن ونىمدەردى ارتتىرۋدا ماڭىزدى قادام. تۇتىنۋشىمىزدىڭ تالعامى وزگەردى. ونلاين رەجىمىندەگى قىزمەتكە جىلدام اۋىسۋعا ەلەكتروندى كوممەرتسيا سالاسىنداعى زاماناۋي لوگيستيكالىق قىزمەتتەر قاجەت. سوندىقتان ارىپتەستەرىمىزبەن بىرىگىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستى جالعاستىرىپ كەلەمىز», دەدى «پوچتا روسسي» اق باس ديرەكتورى ماكسيم اكيموۆ.
اتالعان كەلىسىمدە ەكونوميكالىق مۇددەلەردىڭ, سونداي-اق ءار ورگاننىڭ باسقارۋ تاۋەلسىزدىگى ساقتالۋىنىڭ ماڭىزدىلىعى قاراستىرىلعان. ارنايى جول كارتاسى ازىرلەنگەننەن كەيىن پوشتا وپەراتورلارى كوزدەلگەن جۇمىستاردى ىسكە اسىرۋعا كىرىسەدى. بۇل قۇجات كەلەر جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا دايىن بولۋى ءتيىس.
«قازپوشتا» اق بىلتىرعى قارجىلىق ەسەبى بويىنشا كومپانيانىڭ ۇزاق جانە قىسقا مەرزىمدى اكتيۆتەرى 111 685 969 تەڭگەنى قۇرادى. مەنشىكتى كاپيتالدىڭ جيىنتىعى 40 813 175 تەڭگەگە جەتسە, ۇزاق جانە قىسقا مەرزىمدى مىندەتتەمەلەردىڭ كولەمى – 70 872 794 (2018 جىلى 94 434 444 تەڭگە) تەڭگە. بيىلعى قىركۇيەكتەگى جاعداي بويىنشا ۇلتتىق وپەراتوردىڭ ۇزاق جانە قىسقا مەرزىمدى اكتيۆتەرى – (61 643 637/ 45 811 103 تەڭگە) 108 454 740 تەڭگە. مەنشىكتى كاپيتالدىڭ جيىنتىعى – 38 608 180 تەڭگە. ۇزاق جانە قىسقا مەرزىمدى مىندەتتەمەلەردىڭ كولەمى – 69 846 560 (10 485 644/ 59 360 916 تەڭگە) تەڭگە.
جاڭا تاريف ساپانى ارتتىرا ما؟
10 قازاننان باستاپ «قازپوشتا» جەكە تۇلعالارعا ارنالعان قارجىلىق قىزمەتتەرگە بايلانىستى جاڭا تاريفتەردى ەنگىزدى. بۇل تاريفتىك كەستە بانك شوتىنداعى وپەراتسيالاردى (اشۋ, جۇرگىزۋ جانە جابۋ), كاسسالىق جانە اۋدارىم پروتسەستەرىن, سول سەكىلدى بروكەرلىك قىزمەتتەردى قامتيدى. كەز كەلگەن قىزمەتكە قاتىستى ءتاريفتى قايتا قاراپ, وزگەرتۋ ۋاقىت وتە جۇرەتىن ءۇردىس بولعان سوڭ ادەتتە بۇل نارىقتىق جاعدايدىڭ وزگەرۋىمەن, سونىمەن قوسا وپەراتسيالىق تيىمدىلىكتى ارتتىرۋداعى كورپوراتيۆتىك تالاپتارمەن ايقىندالادى دەپ تۇسىندىرەدى ۇلتتىق پوشتا وپەراتورى.
«ماسەلەن, كوممۋنالدىق تولەمنىڭ تۇبىرتەگىن وڭدەۋگە بايلانىستى تاريف 4 جىلدان بەرى وزگەرمەگەن. سوندىقتان كومپانيانىڭ تىكەلەي شىعىندارىن قىسقارتىپ, وپەراتسيالىق شىعىنداردى رەنتابەلدى دەڭگەيگە دەيىن تەڭەستىرۋ ماقساتىندا قايتا قاراستىرىلدى. كومپانيا الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك ساياساتىن ۇستانا وتىرىپ, ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا جەڭىلدىكتەر بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ولارعا قارجىلىق قىزمەتتەردىڭ كەيبىر تۇرلەرى بويىنشا تولەم مولشەرى (اتاپ ايتقاندا, كوممۋنالدىق تولەم تۇبىرتەك قۇجاتىن وڭدەۋ) 0 تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل ساناتقا سوعىس ارداگەرلەرى, مۇگەدەكتەر, ەڭبەك ارداگەرلەرى جاتادى (زەينەتكەرلىك كۋالىگىن نەمەسە جەكە كۋالىگىن كورسەتكەن كەزدە, سونداي-اق تولەۋشىنىڭ دەرەكتەرى كوممۋنالدىق تۇبىرتەكتە كورسەتىلگەن دەرەكتەرمەن سايكەس كەلگەن جاعدايدا)» دەلىنگەن كومپانيا تاراتقان اقپاراتتا.
سالالىق ۇيىمنىڭ 2027 جىلعا دەيىنگى دامىتۋ ستراتەگياسىنداعى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – كومپانيانى جاڭعىرتۋدا بىرىزدىلىكتى ۇستانۋ. ۇلتتىق پوشتا وپەراتورى بيزنەس-پروتسەستەردى جەتىلدىرۋدى جانە وندىرىستىك ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا بايلانىستى مىندەتتى تۇراقتى تۇردە شەشۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. وسى قىزمەتتىڭ نەگىزىندە وڭىرلەردەگى پوشتا بولىمشەلەرى جەلىسىنىڭ وندىرىستىك, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك تيىمدىلىگى باعالاناتىنىن ايتا كەتكەن ورىندى.
كومپانيانىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, سوڭعى جىلدارى جازباشا حات-حابارلاردى جونەلتۋ مەن مەرزىمدى باسىلىمداردى جەتكىزۋ كولەمىنىڭ قىسقارۋ ءۇردىسى بايقالۋدا. بۇرىن بۇل قىزمەتتەردىڭ اۋىلدىق جەرلەردە سۇرانىسى جوعارى بولىپ, وڭىرلىك پوشتاشىلاردىڭ نەگىزگى جۇمىسىن قۇراعان ەدى. قازىر جاعداي تۇبەگەيلى وزگەرسە كەرەك. ايتسە دە اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترىنىڭ 2016 جىلعى 20 شىلدەدەگى №44 «پوشتا بايلانىسىنىڭ امبەباپ قىزمەتتەرىنىڭ ساپا كورسەتكىشتەرىن بەكىتۋ تۋرالى» بۇيرىعىنا سايكەس, پوشتا قىزمەتىمەن قامتۋ تالاپتارى بويىنشا اۋىلدى ەلدى مەكەندەردە كەمىندە 2 مىڭ ادامعا ءبىر ستاتسيونارلىق پوشتا بولىمشەسى (نەمەسە جيىنتىق اۋىلدىق وكرۋگ بويىنشا) قىزمەت كورسەتۋى ءتيىس.
«قىزمەتتەر سۇرانىسىن باعالاۋ ناتيجەلەرىنە سايكەس, سونداي-اق جوعارىداعى بۇيرىقتىڭ تالاپتارىنا سۇيەنە وتىرىپ, كومپانيا ەرەكشە جاعدايلاردا كەيبىر پوشتا بولىمشەلەرىن بىرىكتىرۋگە, كوشىرۋگە نەمەسە پوشتالىق-لوگيستيكالىق جانە قارجىلىق قىزمەتتەردى ستاتسيونارلى فورماتتان جىلجىمالى قىزمەتكە اۋىستىرۋعا قاتىستى شەشىمدى قايتا قاراۋدى قابىلدايدى. بەلگىلى ءبىر بولىمشەلەردىڭ جۇمىس فورماتىن نەمەسە رەجىمىن تولىق جۇمىس كەستەسىنەن قىسقارتىلعان ۋاقىتقا وزگەرتىپ, كومپانيا «قازپوشتانىڭ» قىزمەتتەر سپەكترى قايتا قاراۋعا جاتپايتىنىن جانە ونىڭ كليەنتتەرگە تولىق, بۇرىنعى كولەمدە قولجەتىمدى بولىپ قالاتىنىن حابارلايدى. بۇعان قوسا قازىر اۋىلدىق بولىمشەلەردە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر پاكەتىن كەڭەيتۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر. 2021 جىلى شالعايداعى اۋداندار مەن اۋىل حالقى پوشتا بولىمشەلەرىندە اسا سۇرانىستاعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الا الادى دەپ جوسپارلانۋدا», دەيدى كومپانيا وكىلدەرى.
جەمقورلىق تىيىلماي تۇر
تۇتاستاي «قازپوشتا» بۇگىندە اۋىلدى جەرلەردەگى پوشتا قىزمەتكەرلەرىنە وندىرىستىك قىزمەتپەن بىرگە ەڭبەكاقى مولشەرىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن كورپوراتيۆتىك شەشىمدەردى دايىنداپ جاتىر.
الايدا بۇل كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىمنىڭ قىزمەتى كوپتىڭ كوڭىلىنە بىردەي جاقپايدى. ۇلتتىق پوشتا وپەراتورىنا قاتىستى پروبلەمالىق جاعدايلار از بولعان جوق. ايتالىق, وسىدان ەكى اي بۇرىن ەكىباستۇزداعى پوشتا بولىمشەسىنىڭ باسشىسى 9,4 ملن تەڭگە كولەمىندەگى قاراجاتتى ۇرلادى دەپ كۇدىككە ىلىنگەن بولاتىن.
«اتالعان تۇلعا 9,4 ملن تەڭگە كولەمىندەگى بيۋدجەت قاراجاتىن جەكە تۇلعالاردىڭ كارتا شوتتارىنا اۋدارۋ ارقىلى جىمقىردى دەپ كۇدىككە ءىلىندى, تەرگەۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر», دەگەن ەدى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
وكىنىشتىسى سول, مۇنداي جاعداي ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىندە دە كەزدەسەدى. جىلدىڭ باسىندا «قازپوشتانىڭ» تارازداعى فيليالىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىس دەرەگى بويىنشا سوتتىڭ شەشىمىمەن كىنالى دەپ تانىلىپ, وعان 7,5 ملن تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل بەلگىلەنۋىمەن قوسا, ءومىر بويى مەملەكەتتىك قىزمەتتەن الاستاتۋ ۇكىمى تاعايىندالدى. ال كوكتەمدە باتىس قازاقستانداعى كومپانياعا قاراستى پوشتا بولىمشەسىنىڭ باسشىسى 37 ملن تەڭگە كولەمىندە اقشانى جىمقىردى دەگەن ايىپپەن 7 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. تەرگەۋ مالىمەتتەرىنە سايكەس, سوتتالعان ازامات ارنايى باعدارلامالىق جاساقتامانى پايدالانۋ ارقىلى ءوزىنىڭ كارتا شوتىنا زاڭدى جانە جەكە تۇلعالاردىڭ اقشالاي قاراجاتىن اۋدارىپ, سول سەكىلدى سالەمدەمەلەردى تولەۋگە ارنالعان قاراجاتتى يەمدەنىپ وتىرعان. بۇل رەتتە كليەنتتەرگە باعدارلامالىق جاساقتامانىڭ اقاۋىن العا تارتىپ, تۇبىرتەكتەردى بەرمەۋدىڭ جولىن تاپقان.
بۇدان بولەك قوعامنىڭ اشۋىنا تيەتىنى – ورتالىق باسقارما باسشىلارى مەن قاتارداعى پوشتا وپەراتورلارىنىڭ جالاقىسىنداعى الشاقتىق.
«كومپانيا توپ مەنەدجەرلەرىنىڭ ايلىعى 1 ملن تەڭگەدەن اسادى. پوشتا وپەراتورىنىڭ ەڭ تومەنگى ەڭبەكاقىسى – 47 مىڭنىڭ توڭىرەگىندە. ءتىپتى ونى 50 مىڭعا كوبەيتكەننىڭ وزىندە باسشىلىقتىڭ جالاقىسى 24 ەسەگە كوپ», دەپ جازادى الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى.
جەمقورلىق فاكتىلەرىن ىسىرىپ قويعاننىڭ وزىندە ۇلتتىق وپەراتوردىڭ قىزمەتىنە سىن تاعۋشىلار از ەمەس. جاسىراتىنى جوق, اقپاراتتىق تەحنولوگيا داۋىرلەگەن زاماندا كوپشىلىك جەكەلەگەن كۋرەرلىك جانە لوگيستيكالىق كومپانيالاردىڭ قىزمەتىنە جۇگىنگەندى قۇپ كورەدى. ياندەكس پەن Glovo-دان بولەك, وتاندىق نارىقتا Amazon كومپانياسىنىڭ قىزمەتىنە سۇرانىس بىرتىندەپ ارتىپ كەلەدى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, تاياۋ بولاشاقتا «قازپوشتا» كورپوراتيۆتىك ستراتەگياسىن زاماناۋي ۇردىسكە يكەمدەي الماسا, ىشكى نارىقتى شەتەلدىك ويىنشىلارعا بەرۋىنە ءماجبۇر بولادى.
الپاۋىتتار ۆاكتسينا تاسىمالداۋعا دايىندالۋدا
وتاندىق پوشتا قىزمەتى حات-حابار مەن سالەمدەمەلەردى جونەلتۋمەن الەك بولىپ جاتقاندا, الەمدىك الپاۋىتتار پاندەمياعا قارسى ۆاكتسينانى جەتكىزۋدى مەڭگەرىپ جاتىر. باسقا-باسقا, بىراق مەديتسينالىق ءدارى-دارمەكتى جەتكىزۋدىڭ وزىندىك ءتارتىبى بار.
قازىر الەمدىك لوگيستيكانىڭ الدىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان مىندەت تۇر. سالا كوشباسشىسى گەرمانيالىق Deutsche Post DHL كومپانياسىنىڭ بولجامىنشا, الداعى ءبىر-ەكى جىلدا شامامەن 10 ملرد دوزانى جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. قالاي بولعاندا دا جەر تۇرعىندارىنا قاراعاندا ەكپەنىڭ الدەقايدا كوپ بولاتىنى كۇمانسىز. DHL-دىڭ ەسەپتەۋلەرى بويىنشا ءتۇرلى كولىك قۇرالدارىمەن 200 مىڭ جۇكتابان (جۇكتىڭ استىنا قويىلاتىن اعاش تابان) تۇپقويماسىن تاسىمالداپ, شامامەن 15 مىڭ اۋە تاسىمالىن جۇزەگە اسىرۋ قاجەت.
IATA حالىقارالىق اۋە كولىگى قاۋىمداستىعى جەر شارى بويىنشا ۆاكتسينالاردى تاراتۋ ناۋقانىن «بۇرىن-سوڭدى بولماعان ءىرى كەشەندى لوگيستيكالىق وپەراتسيا» دەپ باعالاپ وتىر. بۇل ۇيىم الەم ەلدەرىنىڭ ۇكىمەتتەرىن شەكارالاردى اشىپ, اۋە قاتىناسىن قالپىنا كەلتىرۋگە شاقىردى. ويتكەنى كارانتيندىك شارالارعا بايلانىستى رەيستەردىڭ سانى كۇرت تومەندەدى. وسىنىڭ سالدارىنان اۋە جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمى ايتارلىقتاي شەكتەلىپ, جولاۋشىلار ۇشاقتارىمەن اۋقىمدى جۇك جونەلتۋدىڭ مۇمكىندىگى از.
اقش-تىڭ جەتەكشى 7 اۆياكومپانياسى قاراشادا كونگرەسكە «ۆاكتسينانى تاراتۋداعى لوگيستيكالىق ماسەلەنى» شەشۋ ءۇشىن قارجىلاي كومەك كورسەتۋدى تالاپ ەتىپ حات جولدادى. ماسەلە تاسىمالداۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. نەگە دەسەڭىز, ۆاكتسينالاردى ەرەكشە جاعدايدا, اتاپ ايتقاندا, تومەن, ءتىپتى وتە تومەن تەمپەراتۋرادا جەتكىزۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعان نەگىزگى ماسەلەنىڭ ءبىرى.
«COVID-19-دىڭ سالدارىنان قاتتى مۇزداتىلعان ءدارى-دارمەكتەردى تاسىمالداۋمەن بەتپە-بەت كەلەتىن لوگيستيكا سالاسى ءۇشىن وتە كۇردەلى مىندەت», دەيدى DHL كومپانياسىنىڭ مەنەدجەرى توماس ەلمان.
بۇل ەڭ الدىمەن گەرمانيالىق BioNTech كومپانياسى مەن ونىڭ امەريكالىق سەرىكتەسى Pfizer-ءدىڭ ۆاكتسيناسىنا قاتىستى. سەبەبى ونى مينۋس 70 گرادۋس تەمپەراتۋرادا ساقتاۋ كەرەك. اتالعان ۆاكتسينانى توسىپ وتىرعان ەلدەر از ەمەس. سوندىقتان جوعارىداعى ەكى كومپانيا دا قۇراما شتاتتارعا شۇعىل تىركەلۋگە ءوتىنىش جىبەرىپ, جەلتوقساننىڭ سوڭىندا امەريكادا ەكپەنى سالۋ ناۋقانى باستالۋى ابدەن مۇمكىن. ەۋروپالىق وداق وسى ءدارىنىڭ 300 ملن دوزاسىن جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويسا, اقش 600 ملن دوزانى الىپ ۇلگەردى. تۇتاستاي العاندا, ەكى كومپانيا كەلەسى جىلى شامامەن 1,3 ملرد ۆاكتسينانى شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. سول سەبەپتى لوگيستيكالىق ۇيىمداردىڭ الداعى تاجىريبەسىندە اتالعان كومپانيالار ەڭ كۇردەلى كليەنتتەردىڭ ءبىرى بولۋى مۇمكىن.
DHL بۇل ناۋقانعا جازدان بەرى دايىندالا باستادى. ويتكەنى كومپانيا كلينيكالىق سىناقتاردان ءوتىپ جاتقان ۆاكتسينالاردىڭ بىرەۋىن ەرەكشە جاعدايدا تاسىمالداۋ قاجەت ەكەنىن دەر كەزىندە ءتۇسىندى. بۇعان قىركۇيەكتە McKinsey حالىقارالىق كونسالتينگتىك كومپانياسىمەن بىرلەسىپ جاريالانعان زەرتتەۋ دالەل. وندا تەمپەراتۋراعا سەزىمتال ءدارى-دارمەكتەردى تاسىمالداۋدى قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى ۇسىنىستار قاراستىرىلىپ, ارنايى توڭازىتقىشتار مەن تەرموبوكستاردا ۆاكتسينالاردىڭ 15 ملن داناسىن جەتكىزۋ جونىندە ايتىلعان.
Deutsche Post DHL مەن شۆەيتساريالىق Kühne + Nagel كومپانياسى COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالاردى تاسىمالداۋعا قاتىستى العاشقى كەلىسىمشارت جاساعاندارىن حابارلاپ, بىراق تولىق مالىمەتتى ازىرگە جاريالاماي وتىر. سول سەكىلدى بۇل باعىتتا قۇراما شتاتتاردان بولەك ەۋروپادا دا ماڭىزدى ءرولدى امەريكالىق FedEx جانە UPS لوگيستيكالىق كومپانيالارى اتقارماق.