بۇگىنگىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى – جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدج ستۋدەنتتەرىن ءتيىستى جاتاقحانامەن قامتۋ. بۇل ماسەلە بۇدان بىرەر جىل بۇرىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەلگىلەگەن «بەس الەۋمەتتىك باستامانىڭ» بەل ورتاسىنان ورىن العانى ءمالىم. وسى مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اقجايىق ايماعىندا جاتاقحانالار سالۋعا ارنالعان جوبالار جاساقتالىپ, ونى نەگىزىنەن جەكە ينۆەستورلاردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن تۇرعىزۋ كوزدەلگەن.
بۇل باعىتتا وڭىردەگى م.وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەن جاڭگىر حان اتىنداعى اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ستۋدەنتتەردى جاتاقحانامەن قامتۋ ءىسى ءبىرشاما شەشىمىن تاپقانىمەن, وبلىس ورتالىعىنداعى كوللەدجدەردە اتالعان ماسەلە ءالى دە وتكىر. سوندىقتان قازىرگى كۇنى مۇنداعى مۇددەلى ۇيىمدار ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە وسى قاتارعا كىرەتىن بولاشاق ماماندار ءۇشىن جاتاقحانالار جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا باسىمدىق بەرۋدە.
جاڭا جاتاقحانالار قۇرىلىسى ءۇشىن ەڭ قاجەتتى فاكتوردىڭ ءبىرى قارجىلاندىرۋ ەكەنى انىق. ونىڭ ءبارىن بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن وتەۋ ءتيىمدى بولا بەرمەيتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. بۇل ءۇشىن جوعارىدا ايتىلعانداي, جەكە ينۆەستورلار قاراجاتىن تارتۋ باستى باسىمدىققا يە ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە ايتا كەتكەننىڭ ارتىقتىعى جوق. بۇعان قوسا جاتاقحانامەن قامتۋ ىسىندە جايىق جاعاسىندا وزگە دە ۇتىمدى تاسىلدەر مەن جولدار جۇزەگە اسا باستاعان. ايتالىق, باتىس قازاقستان وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايكۇل مىڭباەۆانىڭ ايتۋىنشا, باتىس قازاقستان يندۋستريالىق كوللەدجى ستۋدەنتتەرى ءۇشىن «ورال ترانسفورماتور زاۋىتى» جشس سالىپ جاتقان 300 ورىندىق جاتاقحانادان ورىن بەرىلگەن. تۇتاستاي العاندا, قازىرگى كەزدە ورال وڭىرىندە جەكە ينۆەستورلار ەسەبىنەن جالپى سانى 1 200 ورىنعا ارنالعان ءتورت جاتاقحانا قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. بۇدان بولەك, بيىلعى 2020 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا باتىس قازاقستان جوعارى مەديتسينالىق كوللەدجىنىڭ وقۋشى-ستۋدەنتتەرى ءۇشىن 144 ورىندىق جاتاقحانا پايدالانۋعا بەرىلگەن. ونى «حايرەكەشەۆا» جەكە كاسىپورنى تۇرعىزعان. اتالعان كوللەدجدە بۇعان قوسا تاعى 300 ورىندىق جاتاقحانا سالۋ جوباسى قاراستىرىلۋدا.
سونداي-اق ورال پوليتەحنيكا كوللەدجى ستۋدەنتتەرىنە 150 ورىندىق جاتاقحانانى «بولاشاق» جشس تۇرعىزۋدا. اتالعان قۇرىلىستى الداعى 2021 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنا دەيىن اياقتاۋ بەلگىلەنگەن. سونىمەن بىرگە مەديتسينا كوللەدجى ءۇشىن الداعى جىلدىڭ باسىندا 50 ورىندىق جاتاقحانا قۇرىلىسىن كوتەرۋ جوسپارلانعان. ايتا بەرسە مۇنداي مىسالدار جەتكىلىكتى.
ەندىگى كەزەكتە بۇگىنگى كوتەرىلىپ وتىرعان تاقىرىپقا وراي تاعى ءبىر جايتتى وقىرماندار نازارىنا سالا كەتكەننىڭ ارتىقشىلىعى جوق سەكىلدى. ايتالىق, سوناۋ كەڭەستىك كەزەڭدە ستۋدەنتتەر جاتاقحانادا جىل بويى تەگىن تۇرىپ كەلگەنى ءمالىم. بۇل ءۇشىن بىرجولعى جىلدىق تولەمنىڭ كولەمى كەڭەستىك بەس-ون سومنان اسپاعانىن بىلەمىز. قازىرگى كەزدە دە ستۋدەنتتەر ءۇشىن جاتاقحانادا تەگىن تۇرۋ ءتارتىبى ساقتالىپ قالا بەرە مە؟ جوق, ولاي ەمەس, بۇگىنگى نارىقتىق قارىم-قاتىناستار بۇعان ءوز تۇزەتۋىن ەنگىزە باستاعانى بايقالادى. وسى تۇرعىدا ورال قالاسىنىڭ اكىمى ابات شىنىبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جاتاقحانالار پايدالانۋعا بەرىلىپ, ستۋدەنتتەر مۇندا تۇرا باستاعاننان كەيىن ولار ايىنا 10-12 مىڭ تەڭگە توڭىرەگىندە اقى تولەۋى مۇمكىن. بۇل كوممۋنالدىق تولەمدەردىڭ شىعىنى بولىپ شىعادى. سالىستىرمالى تۇردە العاندا, بۇل باعا جاتاقحانا تۇرعىندارى ءۇشىن وتە ءتيىمدى دەپ ەسەپتەيمىز. ايتالىق, وبلىس ورتالىعىندا پاتەر جالداپ تۇراتىن ستۋدەنتتەر ونىڭ يەلەرىنە ايىنا كەم دەگەندە 50 مىڭ تەڭگەدەن كەم تولەمەيدى. قاراڭىز, ايىرماشىلىق دەڭگەيى وتە جوعارى. ارينە, اقىلى جاتاقحانادا تۇرۋ – ستۋدەنتتىڭ ءوز ەركىندەگى ماسەلە. بۇعان ەشكىم ارالاسپايدى.
ءبىزدىڭ ويىمىزشا, قالا باسشىسى ءسوزىنىڭ قيسىنى بار سەكىلدى. تومەن مولشەردە بولسا دا ستۋدەنتتەر اقى تولەگەن سوڭ جاتاقحانا دا بۇگىنگى زاماناۋي تالاپتارعا سايكەس بارلىق جاعىنان جايلى دا سايلى بولۋى كەرەكتىگى ەشقانداي تالاس تۋعىزبايدى. بۇعان قوسا جاتاقحانا جانىنان سپورت الاڭى مەن اسحانا جاساقتالسا, تىپتەن قۇبا-قۇپ. ماتەريالىمىزدى تۇيىندەي كەلە, جەكە كاسىپكەرلەر مەن ينۆەستورلار تۇرعىزعان جاتاقحانا قۇرىلىسىنا جۇمسالعان قاراجاتتىڭ باسىم بولىگى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن وتەلەتىنىن ايتا كەتكەندى ءجون كورەمىز. سايىپ كەلگەندە, بۇل ەكى جاققا دا ءتيىمدى ەكەنى انىق. ءارى مۇنىڭ ءوزى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىنىڭ جارقىن مىسالدارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك.
ورال