• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 16 قاراشا, 2020

ءۇش عاسىردىڭ كۋاگەرى

568 رەت
كورسەتىلدى

اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى جانە ق.سۇلتانقوجا ۇلى اتىنداعى قازاق پروسكوپيا اكادەميا­سىنىڭ اتسالىسۋىمەن قۇرتقا ءتاۋىپ سۇلتانقوجا ۇلىنىڭ 250 جىلدىعىنا ارنالعان عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى.

ءۇش عاسىردىڭ كۋاگەرى, 136 جىل عۇمىر كەشكەن قۇرتقا سۇل­تان­قوجا ۇلى – ءتاۋىپ-ەمشى, سىنىقشى عانا ەمەس, حالىقتىڭ بىرلىگىن وي­لاعان قايراتكەر تۇلعا. ەل اراسىن ءبىتىستىرىپ, جاۋگەرشىلىك زامانداردا شاشىراپ كەتكەن اعايىننىڭ باسىن قوسۋداعى قايراتكەرلىك ەڭبەگى ءوز الدىنا ءبىر توبە. سوندىقتان دا ەل اراسىنا «ەل يەسى – قۇرتقا» دەپ تانىلعان.

القالى جيىندا ءسوز العان رەكتور تاكير بالىقباەۆ «اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋني­ۆەر­سيتەتى ەلىمىزدەگى مۇعالىم كادر­لارىن دايارلايتىن باس وقۋ ورنى بولعاندىقتان, بولاشاق مامانداردى تۇلعالىق قاسيەتتەرگە تاربيەلەۋ مەن ونىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن ايقىنداۋ جاۋاپكەرشىلىگى وسى وقۋ ورنىنا زور مىندەتتەر جۇكتەپ وتىرعانى بەلگىلى», دەپ اتاپ ءوتتى. وسى باعىتتا ۋنيۆەرسيتەتتە اشىلعان « ۇلى دالا تۇلعالارى» ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنا توقتالىپ وتكەن ت.بالىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ دامۋ, كەمەلدەنۋ تاريحىندا ءوز ورنى بار كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ۇلت باتىرلارى, اقىندار مەن بي-شەشەندەردىڭ ءومىر جولى مەن ۇلتقا سىڭىرگەن ەڭبەگىن, تاريحي مۇرالارىن زەرتتەپ, دارىپتەۋدى ماقسات ەتىپ كەلەدى. ورتالىقتا ءاربىر وقۋ جىلى سايىن كەم دەگەندە 20-دان استام تانىمدىق ءدارىس وتكىزىلەدى.

عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيادا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور تەمىرحان تەبە­گەنوۆ, س.اسفەندياروۆ اتىن­­­­داعى قازاق ۇلتتىق مەدي­تسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتو­رى تال­­عات نۇرعوجين قۇرتقا سۇل­تان­­قوجا ۇلىنىڭ مەديتسينا سالا­سىنداعى ەڭبەكتەرىنە توقتالسا, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك مامبەت قويگەلدى قۇرتقا ءتاۋىپ ءتالىم العان ءابۋ ءالي يبن سينا ەڭبەكتەرىنىڭ تاريحي رولىنە ەرەكشە ءمان بەردى. پروفەسسور جولمۇحان تۇرىك­پەن ۇلى, قازاقستان ەمشىلەر قاۋىم­داستىعىنىڭ وكىلى نۇرگۇل وتە­­باەۆا جانە باسقا دا عالىمدار تاريحي تۇلعانىڭ قىزمەتىنە توقتالىپ, قۇرتقا سۇلتانقوجا ۇلىنىڭ ءومىرى مەن ەمشىلىك قىزمەتىن تەرەڭنەن اشىپ كورسەتۋ ماقساتىندا بۇقاراعا, سا­مار­قاندقا, ەگيپەتكە جانە پەتەر­بۋرگكە ارنايى ەكسپەديتسيا­لار جىبە­رىپ, ارحيۆ دەرەكتەرىن زەرت­تەۋ ءىسىن جال­عاس­تىرۋ تۋرالى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.

كونفەرەنتسيا اياسىندا مىرزا­حان احمەتوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن قوعاممەن بايلانىس ءبولىمى جەتىسۋ جانە كور­شىلەس قىرعىز ەلىنە اتى ءمالىم بولعان, اراب-پارسىشا حات تانىعان حالىق ەم­شىسى قۇرتقا سۇل­تانقوجا ۇلى جا­يىنداعى قوسىمشا دەرەكتەردى ۇسىندى. سونىمەن بىرگە بەلىلى كينوجۋرناليست جانە رەجيسسەر دوقتىرحان تۇرلىبەكتىڭ ء«ۇش عاسىردىڭ كۋاگەرى» دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلىپ, جيىنعا قاتىسقان عالىمدار ۋنيۆەرسيتەت باس­پاسىنان شىققان قۇرتقا ءتاۋىپ تۋرالى كىتاپپەن تانىستى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار