زامان تالابىنا ساي ءاربىر ۇلتتىڭ ءتىلى جەتىلىپ وتىرادى. وتكەنگە كوز جۇگىرتسەك, ۇلت زيالىلارى انا ءتىلىمىزدىڭ دىبىستىق جۇيەسىن تولىق اشىپ بەرە الاتىن الفاۆيت قابىلداۋدى مىندەتكە العان. ايتسە دە سان ءتۇرلى ساياسي كوزقاراستار قازاق ءتىلىنىڭ ادىمىن اشتىرمادى. اۋەلدە اراب گرافيكاسىن اتتاپ, لاتىن قارپىنە كوشكەنىمىزبەن, كەيىن كيريلليتساعا اۋىستىق.
ءيا, لاتىن قارپى دەمەكشى, 1929-1940 جىلدار ارالىعىندا قازاق حالقى لاتىن گرافيكاسى نەگىزىندەگى ءالىپبيدى پايدالانعانى امبەگە ايان. سول تۇستا قوعام قايراتكەرلەرى مەن ۇلت ادەبيەتىنىڭ الىپتارى لاتىن ءارپىن تەز مەڭگەرىپ, قاراشانىڭ ساناسىنا سىڭىرە باستادى. ادەبي شىعارمالار, گازەت-جورنالدار, لاتىن الفاۆيتىندە باسىلىپ, ءىس-قاعازدار دا سوعان ساي جۇرگىزىلە باستادى. وعان دالەل, نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ مەملەكەتتىك ارحيۆىندەگى قۇندى قۇجاتتار. وندا, ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىنوۆ كورتەسەتىپ بەرگەن لاتىن الىپبيىندە تاڭبالانعان جادىگەرلەر جەتەرلىك.
مۇنى نەگە ايتىپ وتىر دەيسىز عوي؟ بۇگىندە لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋگە بايلانىستى تەرميندەردى تاڭبالاۋ, حالىقارالىق اتاۋلاردى دۇرىس جازۋ كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەگە اينالدى. وسىعان بايلانىستى وتكەن عاسىردىڭ 20-30 جىلدارىنداعى قازاق زيالىلارى ەڭبەكتەرىنىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلەدى. بۇل تۇستا قازاقستاننىڭ كەلەشەكتەگى دامۋ باعىتىن ءسوز ەتكەندە, ءاردايىم وتكەن تاريحىن ەسكە الىپ, تاعىلىم العان ابزال.
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ "بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ" اتتى ماقالاسىندا: "اجەپتاۋىر جاڭعىرعان قوعامنىڭ ءوزىنىڭ تامىر تاريحىنىڭ تەرەڭىنەن باستاۋ الاتىن رۋحاني كودى بولادى. جاڭا تۇرپاتتى جاڭعىرۋدىڭ ەڭ باستى شارتى – سول ۇلتتىق كودىڭدى ساقتاي ءبىلۋ", دەي كەلىپ, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ, ۇلتتىق سانا-سەزىمنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ قاجەتتىگىن باسا ايتقان ەدى. سوعان سايكەس ۇلتتىق كودتىڭ نەگىزى بولاتىن حح عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق زيالىلارىنىڭ ەڭبەكتەرىن, تىلتانىمدىق مۇراسىن ءاردايىم نازاردا ۇستاۋىمىز قاجەت سەكىلدى. سەبەبى, ارحيۆتەردەگى جاسامپاز جازبالار كادەگە جارار اقپاراتتاردىڭ قويماسى.
حح عاسىردىڭ باسىندا لاتىن جازۋىنا كوشۋگە بايلانىستى تەرميندەردىڭ جازىلۋى, ەملە ماسەلەلەرى قىزۋ تالاس تۋدىرىپ, ءارتۇرلى ۇسىنىستار بولعان. ەندى بىزگە تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزىپ, جاڭعىرۋ جولىنا تۇسكەن شاقتا مۇراعاتتارعا قايتا ءبىر ءۇڭىلىپ, كەتكەن قاتەلەردى قايتالاماۋعا تىرىسۋ قاجەت. وسى ورايدا 1929-1940 جىلدار ارالىعىندا جارىق كورگەن سوزدىكتەردى, عىلىمي ەڭبەكتەردى ءبىر پاراقتاپ, وي ەلەگىنەن وتكىزگەنىمىز ابزال. سول ارقىلى لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋدە وتكەنىمىزدى تارازىلاي وتىرىپ, قاي دىبىس قالاي يگەرىلگەنى, قوسار دىبىستاردى تاڭبالاۋداعى ەرەكشەلىكتەر, شەتتىلدىك تەرميندەردىڭ جازىلۋى, تاڭبالاۋدا قانداي ۇستانىمدار باسشىلىققا الىنعانى جونىندە كوپ ماعلۇمات الار ەدىك. بۇل تىلشىلەر ءۇشىن دە, تاريحشىلار ءۇشىن دە تاپتىرماس قۇندى دەرەك كوزى بولار ەدى.