«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنداعى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – جەرگىلىكتى جەرلەردەگى بيلىك ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ. وسى تۇرعىدان العاندا, وتكەن قازان ايى ەلىمىز ءۇشىن ايتارلىقتاي جاڭالىقتارىمەن ەرەكشەلەندى دەپ ايتۋىمىزعا بولادى. ويتكەنى, قازان ايىندا بالامالى نەگىزدە سايلانعان 2456 اۋىل اكىمى العاش رەت حالىق الدىندا ەسەپ بەردى. تۇرعىندارمەن اڭگىمەلەسىپ, ولاردى تولعاندىرعان سۇراقتارعا جاۋاپتار قايتاردى. اتاپ وتەيىك, وسى جىلدىڭ تامىزىندا وتكەن اكىمدەر سايلاۋىنا 7 مىڭنان استام كانديدات قاتىسقان ەدى. بۇل ورتا ەسەپپەن العاندا, ءبىر ورىنعا ءۇش ادامنان كەلگەنىن كورسەتەدى.
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنداعى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – جەرگىلىكتى جەرلەردەگى بيلىك ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ. وسى تۇرعىدان العاندا, وتكەن قازان ايى ەلىمىز ءۇشىن ايتارلىقتاي جاڭالىقتارىمەن ەرەكشەلەندى دەپ ايتۋىمىزعا بولادى. ويتكەنى, قازان ايىندا بالامالى نەگىزدە سايلانعان 2456 اۋىل اكىمى العاش رەت حالىق الدىندا ەسەپ بەردى. تۇرعىندارمەن اڭگىمەلەسىپ, ولاردى تولعاندىرعان سۇراقتارعا جاۋاپتار قايتاردى. اتاپ وتەيىك, وسى جىلدىڭ تامىزىندا وتكەن اكىمدەر سايلاۋىنا 7 مىڭنان استام كانديدات قاتىسقان ەدى. بۇل ورتا ەسەپپەن العاندا, ءبىر ورىنعا ءۇش ادامنان كەلگەنىن كورسەتەدى.
وتكەن ۋاقىت بالامالى نەگىزدە سايلانعان اكىمدەردىڭ وڭ ءناتيجە بەرەتىندىگىن دالەلدەپ وتىر. مىسالى, اقمولا وبلىسىنداعى اندرەەۆكا اۋىلىن الايىق. ءماسليحات دەپۋتاتتارى بۇل اۋىلعا جاس ءارى تالاپشىل ەۆگەني كارەپوۆتى تاڭداپ, اندرەەۆكا اۋىلدىق وكرۋگىنە اكىم ەتىپ سايلاعان بولاتىن. سەبەبى, ول وسى ەلدى مەكەننىڭ جاعدايىن جاقسى بىلەدى, شەشىمىن كۇتكەن پروبلەمالارىن دا, ونى شەشۋدىڭ جولدارىمەن دە تانىس. ونىڭ ۇستىنە اۋىلدا الەۋمەتتىك سالانى, مادەنيەت پەن سپورتتى دامىتۋ, باسقا دا ماسەلەلەر بار. ەۆگەني كارەپوۆ بۇگىندە اۋىلداستارىنىڭ قولداۋىنا سۇيەنە وتىرىپ, اتالعان جۇمىستاردى بەلسەندى تۇردە قولعا الۋ ۇستىندە.
ەڭبەك ەتەمىن دەگەن ادامعا اۋىلدا جۇمىس جەتكىلىكتى. مۇندا كوپشىلىككە تانىمال «نيۆا» اگرارلىق شارۋاشىلىعى ورنالاسقان. شارۋاشىلىق باسشىسى ۆلاديمير ابەرميتتى جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ كومەكشىسى, قولداۋشىسى دەسە دە بولادى. ويتكەنى, ۆلاديمير ابەرميت اۋىلدىق اكىمدىكتە قاراجات جەتپەي, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ كەزىندە ۇنەمى كومەكتەسىپ وتىرادى. ماسەلەن, شارۋاشىلىق باسشىسى وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن اۋىل ىشىندەگى جولداردى جوندەۋگە ەداۋىر قارجى ءبولدى, تۇرعىندار جول ازابىن تارتۋدان قۇتىلدى.
جەرگىلىكتى بيلىك پەن كاسىپكەرلەر تىعىز ىنتىماقتا جۇمىس ىستەگەنى ەكى جاققا دا ءتيىمدى جانە پايدالى. ونىڭ ناتيجەسىن اندرەەۆكا اۋىلىنان انىق بايقاۋعا بولادى. سونىڭ ارقاسىندا بۇل ەلدى مەكەننەن كوشىپ كەتۋشىلەر ازايدى, قايتا بۇگىندە وسى اۋىلعا قونىس تەبۋشىلەر قاتارى جىل سايىن كوبەيە تۇسۋدە. وتاۋ قۇرعاندار سانى ارتىپ كەلەدى. مىسالى, وتكەن جىلى توعىز نارەستە ومىرگە كەلسە, بيىلعى جىلدىڭ وزىندە 16 ءسابي جارىق دۇنيە ەسىگىن اشتى. اكىمدىك باسشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, جاس وتباسىلارعا قولدان كەلگەن كومەكتىڭ بارلىعى جاسالا بەرمەك.
اۋىل تۇرعىندارى اكىمدەردىڭ ەسەپ بەرۋ جيىنىنا بەلسەنە قاتىسا باستاعانى قۋانتادى. ولار بۇرىنعى ەنجارلىقتان ارىلا باستاعانداي. كوتەرگەن ماسەلەلەرى, قويعان سۇراقتارى اۋىلدىڭ بولاشاعىنا, ونى وركەندەتۋگە باعىتتالعان. مىنە, بۇل اۋىل ادامدارىنىڭ ەرتەڭگى كۇندەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى تۋدىراتىنى انىق. اۋىل اكىمدەرىنىڭ ەسەپ بەرۋ قورىتىندىسى وسىنى كورسەتىپ وتىر. ويتكەنى, اۋىل-ايماقتاعى پروبلەما جانە ولاردى شەشۋ – اكىمنىڭ عانا مىندەتى ەمەس, ول بۇكىل اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مىندەتى.
مالىمەتتەرگە قاراعاندا, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن اكىمدەر 4828 ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىن وتكىزگەن. وعان 400 مىڭنان استام ادام قاتىسقان. قارالعان ماسەلەلەردىڭ ىشىندە قالا ماڭىنا ءجۇرەتىن قوعامدىق كولىكتەردىڭ قاتىناۋى, ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت, مەديتسينالىق مەكەمەلەردەگى كادر جەتىسپەۋشىلىگى, مال ازىعىن دايىنداۋ, اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وتكىزۋ, قىس ماۋسىمىنا دايىندىق, تاعى باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەر بار.
بۇگىندە كوپشىلىك ەلدى مەكەندەردە جول جوندەۋ, مەكتەپتەر مەن اۋرۋحانالار سالۋ, بالاباقشالاردا ورىننىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن, كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ وتكىر ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ قالىپ وتىر. بۇعان, سونداي-اق, ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىكتى, اۋىلدىق جەرلەردە پوشتا بولىمشەلەرىنىڭ ءجوندى قىزمەت كورسەتپەي كەلە جاتقاندىعىن قوسۋعا بولادى. وسى پروبلەمالاردى ءوز دەڭگەيىندە شەشىپ, اۋىل-سەلونى مۇمكىندىگىنشە دامىتۋ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا كورىنىس تاپقان. جالپى, اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىن جاقسارتۋ, حالىققا تالاپ دەڭگەيىندە قىزمەت كورسەتۋ – جەرگىلىكتى جەرلەردەگى اكىمدەردىڭ ءتول مىندەتى. ال ولارعا قولداۋ كورسەتۋدەن اۋىل ادامدارى دا سىرت قالماۋى ءتيىس. سوندا اۋىل اجارى اشىلا تۇسەتىن بولادى.
اۋىل-سەلو تۇرعىندارىنىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتىڭ جۇمىسىنا باقىلاۋ جاساپ, ەسەپ بەرۋ جيىندارىندا وزەكتى دە وتكىر پروبلەمالاردى شەشۋگە قاتىسۋلارىنا قۇقىقتارى بار. مىنە, بۇل جەرگىلىكتى بيلىك پەن قاراپايىم حالىق اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى, ءوزارا ءتۇسىنىستىكتى نىعايتا تۇسەدى. سونداي-اق, اكىمدەرگە قىزمەت كورسەتۋلەر, ءمۇلىكتى جالعا بەرۋ, ايىپپۇل ەسەبىنەن تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. تۇسەتىن وسى قاراجاتتى ولار تۇرعىندارمەن كەلىسۋ ارقىلى بەلگىلى ءبىر ماقساتقا جۇمساي الادى.
قورىتا ايتقاندا, اۋىل اكىمدەرىنىڭ جۇمىستارى ءار توقسان سايىن باعالانىپ وتىرادى. ال سايلانعان اۋىل اكىمدەرىنىڭ العاشقى ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋلەرى ىسكەرلىك جاعدايدا ءوتتى دەپ ايتۋىمىزعا بولادى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان».