ارينە, ءار جولداۋدىڭ ءوز جۇگى, ءوز جاۋاپكەرشىلىگى, ءمان-ماڭىزى بولادى. شىن مانىندە جولداۋ ەل دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. ەل دامۋىنداعى باسىم باعىتتاردى ايقىندايدى. مىنە, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» جولداۋى ەلدىڭ ءال-اۋقاتىن, قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالىپ وتىر.
ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ 43 پايىزى اۋىل تۇرعىندارى بولسا, جەر كولەمى جاعىنان ەلىمىز الەمدە توعىزىنشى ورىندا تۇر. ەندى بايلىقتىڭ اتاسى – ەڭبەك, اناسى – جەر دەگەندى ەسكەرسەك, باستى ماقسات – اۋىل تۇرعىندارىن ناتيجەلى ەڭبەكپەن قامتاماسىز ەتۋ, جەردى ۇتىمدى پايدالانۋعا قول جەتكىزۋ بولۋى كەرەك.
پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتپاي, باسەكەگە قابىلەتتى ەكونوميكا قۇرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن نىقتاپ ايتتى. ء«بىز گوريزونتالدى كووپەراتسيانىڭ الەۋەتىن دە ەستەن شىعارماۋىمىز قاجەت. ونسىز اگروونەركاسىپ كەشەنىندە قارقىندى دامۋ بولمايدى. باسى بىرىكپەگەن جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتار, شىن مانىندە, ولمەستىڭ كۇنىن كورىپ وتىر. بۇل رەتتە, ساپالى ءارى مول ءونىم ءوندىرۋ, ۇزدىكسىز تاۋار جەتكىزۋ تۋرالى ءسوز قوزعاۋدىڭ ءوزى ورىنسىز. باسەكەگە قابىلەتسىزدىك پەن يمپورتتان ارىلا الماي وتىرۋىمىزدىڭ سەبەبى دە وسىندا» – دەدى پرەزيدەنت ق.توقاەۆ.
شىنىندا قازىر شارۋا قوجالىقتارىنىڭ سانى كوپ بولعانىمەن, ساپاسى جوق, ءتىپتى كوبىسىنىڭ اتى بار دا زاتى جوق ەكەنىن جاسىرىپ قايتەمىز. قاراڭىز, مۇنداي ۇساق شارۋاشىلىقتار ەشقاشان دا جاڭا تەحنيكا الۋعا, قارجىلىق جەڭىلدىكتەر, جانار-جاعارماي, تىڭايتقىشتار, پەستيتسيدتەر, قوسالقى بولشەكتەر الۋعا قول جەتكىزە المايدى. شارۋاشىلىق باسشىسى بارلىق جۇمىستى ءوزى اتقارۋعا ءماجبۇر. اۋىسپالى ەگىس سياقتى اگروتەحنولوگيالاردى ساقتاي المايدى جانە قولى قىسقا بولعاندىقتان ەشتەڭەنى جوسپارلاۋعا مۇمكىندىگى جوق. ءوندىرىستى ارتاراپتاندىرۋعا بايلانىستى جۇمىستار جۇرگىزىلمەيدى. ال كووپەراتسيا قۇرۋدىڭ ارتىقشىلىعى مىناداي: مۇندا ارناۋلى مامان كووپەراتيۆ مۇشەلەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ بۋحگالتەرلىك ەسەپ جۇرگىزەدى جانە كووپەراتيۆتىڭ ورتاق نەسيە, باسقا دا كومەكتەر الۋعا مۇمكىندىگى مول. كووپەراتيۆ ىشىندە فەرمەرلەردى بەلگىلى ءبىر ىسكە مامانداندىرۋعا بولادى. قاجەتتى زاتتى بىرلەسىپ ارزان باعامەن الۋعا, جەرگىلىكتى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ پەرسپەكتيۆتى باعدارلامالار جاساۋعا مۇمكىندىك تۋادى. اۋىسپالى ەگىستى ەنگىزۋ جانە زاماناۋي تەحنيكالاردى پايدالانۋ مۇمكىندىگى دە ارتادى. ەڭ باستىسى – ورتاق تابىس اركىمنىڭ ۇلەسىنە قاراي بولىنەدى جانە كووپەراتيۆ ىشىندە وڭاشالانعان جەكەمەنشىك ساقتالادى. ەرىكتى تۇردە اركىم ءوز پايىمەن قالاعان كەزدە كووپەراتيۆتەن شىعا الادى.
ارينە, كووپەراتسيا قۇرۋ وپ-وڭاي, ول قۇرىلعاننان كەيىن تىرلىك بىردەن العا باسىپ كەتەدى ەكەن عوي دەپ ويلاۋ دا قاتەلىك. اۋىل شارۋشىلىعى تاۋار وندەۋشىلەرى ايانباي ەڭبەك ەتۋمەن قاتار, الدىن الا جوسپارلاۋدى, قولعا العان تىرلىگىن ءبىر ساتكە ساراپتاپ, بولاشاعىنىڭ باياندى بولارىنا كوز جەتكىزۋى كەرەك, سودان پايدا تابارىنا سەنىمدى بولۋدى ۇيرەنۋ كەرەك. شىن مانىندە, دامىعان مەملەكەت كۇنكورىس ساياساتىمەن ەمەس, جوسپارلاۋ ساياساتىمەن, ۇزاق مەرزىمدى دامۋىمەن جانە ەكونوميكالىق وسۋمەن اينالىسادى. مىنە, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوز جولداۋىندا «سۋبسيديا جانە سالىق جەڭىلدىكتەرىن بەرۋ باعدارلامالارى اياسىندا اۋىلدىق جەرلەردەگى كووپەراتسيانى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار توپتاماسىن ازىرلەۋ قاجەت» دەگەن تاپسىرماسى بۇل ىسكە سەرپىن بەرەدى دەپ ويلايمىن.
جەر – تاۋسىلماس قازىنا, بايلىق. دەسەك تە, كوپشىلىك ازاماتتارىمىز جەر يگەرىپ, ءونىم وندىرۋدە شاراسىزدىق تانىتىپ جۇرگەنى ارينە, وكىنىشتى. جاسىراتىنى جوق, اۋىل شارۋاشىلىعى ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز دەگەن كوزقاراس, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كوپشىلىگىنىڭ ساناسىنا بەرىك ورنىققان. ايتسە دە, مەملەكەت سوڭعى جىلدارى بۇل سالاعا ۇلكەن قولداۋ جاساپ كەلەدى. تەك «الما ءپىس, اۋزىما ءتۇس» دەپ ارمانداپ جۇرە بەرمەي, ۇلكەن تىرلىكتەرگە تالپىنۋ قاجەت. شىن نيەتىمەن ەڭبەك ەتكەنگە جەر-انانىڭ ءتوسى ءيىپ تۇر ەمەس پە؟!
ياعني پرەزيدەنت قاي بۋىندى دا بەلسەندى, قايراتتى بولۋعا, شارۋاعا بەيىم, ۋاقىتتىڭ تالابىنا ساي ىسكەر بولۋعا ۇندەپ وتىر. «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» جولداۋى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى مەن ونىڭ حالقىنىڭ باقىتتى, بەيبىت ءومىر ءسۇرۋىنىڭ كەپىلى بولادى دەپ سەنەمىز.
ابدالى نۇراليەۆ,
سەنات دەپۋتاتى