مەملەكەت باسشىسى «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق باعدارى نەگىزگى جەتى قاعيداعا نەگىزدەلەتىنىن ايتتى, ونىڭ ىشىندە «جاسىل» ەكونوميكا تۇجىرىمداماسىنا ايرىقشا ءمان بەرگەنى قۇپتارلىق ءىس. بۇل تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ ەكولوگيالىق ستراتەگيالىق باعىتىن تولىعىمەن قايتا قاراستىرۋ كەرەك.
پرەزيدەنت جولداۋدا بىرنەشە وزەكتى ماسەلەنى كوتەرىپ, اتاپ ايتقاندا, ەكولوگيالىق احۋالدى رەتتەۋدىڭ تەتىكتەرىن ۇسىندى. بۇل ورايدا ەلىمىزدە جاڭا ەكولوگيالىق كودەكس ازىرلەنىپ, ونى جىل سوڭىنا دەيىن قابىلداۋ بويىنشا پارلامەنتكە تاپسىرما جۇكتەلگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «جاسىل» وسىمگە قاتىستى بارلىق باستامانى قولداپ, ونى ەنگىزۋدىڭ جولدارىن ۇكىمەتكە تاپسىرعانى دۇرىس دەپ ەسەپتەيمىن. نەگە دەسەڭىز, ەكونوميكانى تەك قانا شيكىزاتقا نەگىزدەۋ ءتيىمسىز. بۇل تۋرالى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا ايتىپ, «جاسىل» باعىتتاعى جوبالاردى ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. بۇگىندە ەلىمىزدەگى ەكولوگيالىق جاعداي كوڭىل كونشىتەرلىكتەي ەمەس. مۇنى مويىنداۋىمىز كەرەك.
سونىمەن قوسا جاڭا ەكولوگيالىق كودەكستە كورسەتىلگەندەي, ءىرى ءوندىرىس ورىندارىن وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالارعا كوشىرۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتكەن ارتىق ەتپەيدى. ەگەر دە وسى باعىتتاعى تىڭ ادىستەردى ءتيىمدى پايدالانسا, «جاسىل» ەكونوميكانىڭ بارلىق ينديكاتورى تولىق جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن.
پاندەميا ۋاقىتىندا ادامداردىڭ جانۋارلارعا جاساعان قياناتتارى كوبەيىپ كەتكەنى جاسىرىن ەمەس. وسىعان قاتىستى ءتيىستى زاڭ قابىلدانۋى كەرەك. سونىڭ نەگىزىندە زارارسىزداندىرۋدان باستاپ, زووباقتاردىڭ جۇمىسىن جۇيەلەندىرۋ سىندى ماڭىزدى ماسەلەلەرگە كوڭىل ءبولىنۋ قاجەت دەپ سانايمىن. مىسالى, كورشىلەس رەسەيدە جانۋارلارعا قىسىم كورسەتكەن ادامدار زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرەدى. دەمەك, ول جاقتاعى حالىق جاۋاپكەرشىلىكتى تۇسىنەدى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە وسىنداي زاڭنامالىق تەتىكتەر قاراستىرىلسا, جاعىمسىز جاعدايلار تىيىلار ەدى. سول سەكىلدى ەكولوگيالىق تاربيە ساعاتىن ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعى باسىم. تاربيە تال بەسىكتەن باستالاتىنىن ەسكەرسەك, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىنا جانۋارلارعا دەگەن جاناشىرلىق سەزىمدى سىڭىرە ءبىلۋىمىز كەرەك.
ەلدوس اباقانوۆ,
«قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق ۇيىمدارى قاۋىمداستىعى» زتب توراعاسىنىڭ ورىنباسارى