مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆ وڭتۇستىككە كەلگەن ساپارىندا جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ەجەلدەن-اق ەڭبەكقۇمار, بەينەتقور ەكەنىن تىلگە تيەك ەتىپ, بۇل وڭىردە مەيلىنشە شاعىن كاسىپكەرلىكتى, 15-20 ادام ەڭبەك ەتەتىن جۇمىس ورىندارىن كوپتەپ اشۋ كەرەك ەكەنىن ايتقان بولاتىن.
مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆ وڭتۇستىككە كەلگەن ساپارىندا جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ەجەلدەن-اق ەڭبەكقۇمار, بەينەتقور ەكەنىن تىلگە تيەك ەتىپ, بۇل وڭىردە مەيلىنشە شاعىن كاسىپكەرلىكتى, 15-20 ادام ەڭبەك ەتەتىن جۇمىس ورىندارىن كوپتەپ اشۋ كەرەك ەكەنىن ايتقان بولاتىن.
«اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن, ونىڭ ىشىندە جىلىجاي, تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەسىن دامىتۋ, كوكونىس, جەمىس-جيدەك ساقتايتىن قويمالاردى كوبەيتۋ قاجەت. قازىر كەدەن وداعىنىڭ ارقاسىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن رەسەيگە ساۋدالاپ جاتىر. بۇل ۇلكەن مۇمكىندىك. ەگەر قويمالارىمىز كوپ بولسا, ءونىمدى ساقتاپ, قىستىڭ كۇندەرى قىمباتقا ساتىپ, ديقان قاۋىمنىڭ كوپ پايدا تابۋىنا مۇمكىندىك تۋار ەدى» دەگەن ەدى ەلباسى. وسى اپتادا شىمكەنت قالاسىنىڭ شەتىنەن ورىن تەپكەن «اسار» شاعىن اۋدانىندا جاڭا وندىرىستىك نىساننىڭ تۇساۋى كەسىلدى. ناقتىراق ايتساق, وسىنداعى «اسار kz» قىزمەت كورسەتۋ-دايىنداۋ كەشەنىندە ءبىر مەزگىلدە جالپى سىيىمدىلىعى 5600 توننانى قۇرايتىن جەمىس-كوكونىس ساقتاۋ قويماسى ىسكە قوسىلدى. بۇل جوبا «قازاگروقارجى» اق ارقىلى قارجىلاندىرىلىپ, قۇرىلىستىڭ جالپى قۇنى 489 ملن. 259 000 تەڭگەنى قۇرادى.
ارينە, قويما دەگەندە ءتورت قابىرعاسىن قالاپ, توبەسىن شوشايتىپ جاۋىپ, ءىشى ۇنەمى قوڭىر سالقىن تارتىپ تۇراتىن ۇڭگىر ىسپەتتەس قاراشا ءۇي ەكەن دەپ ويلاپ قالماڭىز. بۇل قۇرىلىستى جۇرگىزۋدە تەحنولوگيانىڭ سوڭعى جەتىستىكتەرى پايدالانىلىپتى. ياعني, يسپان ەلىنىڭ تەحنولوگياسى بويىنشا سالىنعان بۇل قويمادا وڭتۇستىكقازاقستاندىق ديقانداردىڭ ونىمدەرىن ساقتاۋعا تولىق جاعداي جاسالعان, قاجەتتى قىزمەتتىڭ بارلىق ءتۇرى بار. توڭازىتقىشتارى ءبىر تەتىكپەن باسقارىلاتىن بۇل كەشەننىڭ ماماندارى ارنايى كۋرستاردان دا ءوتىپتى. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىنى, «اسار kz» كەشەنى تەك جەرگىلىكتى ديقانداردىڭ ونىمدەرىن ساقتاپ, تەك سولارعا عانا تەلمىرىپ وتىرمايدى. بۇل كەشەن وزدەرى دە 2 گەكتار جەرگە جىلىجاي جاساپتى. وسىناۋ جەردەن جىلىنا 352 توننا ءونىم الىنادى. ەندى بۇل ءونىم تىكەلەي جاڭا قويماعا جىبەرىلەدى. جالپى, بۇل ساقتاۋ ورنى «اسار» شاعىن اۋدانىنداعى تۇرعىندار ءۇشىن دە ءتيىمدى بولىپ تۇر. ويتكەنى, «اسارداعى» 1,5 مىڭ وتباسىنىڭ ارقايسىسىندا 3 سوتتىقتان جەر بار. ءبارىن ەسەپتەي كەلگەندە 52 گەكتار جەردىڭ ءونىمى جاڭا قويمادا ساقتالىنباق. شارۋالار ءۇشىن تيىمدىلىگى سول, ولار وندىرگەن ونىمدەردى قويما باسشىلىعى بازار نارقىمەن بىردەي الادى ەكەن. سونداي-اق, بۇل كەشەن جىلىجايلاردان جەتكىزىلگەن كوكونىستەردى قابىلداپ قانا قويماي, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ءتۇر-ءتۇرىن سىرتتان ساتىپ الۋمەن دە اينالىساتىن بولادى.
جالپى العاندا, «قازاگروقارجى» اق قويما ماسەلەسىندە قارقىندى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. «جەمىس-كوكونىس قويمالارىن قۇرۋ جانە جاڭعىرتۋ» باعىتى بويىنشا ەلىمىزدە 17 قويمانى قارجىلاندىردى. بۇل قويمالاردىڭ سىيىمدىلىعى 91 187 توننانى قۇرايدى. بيىلعى جىلى 1, 438 ملن. تەڭگەگە ەلىمىز بويىنشا 13 600 توننا ءونىمدى ساقتاي الاتىن 4 ءىرى قويمانى جابدىقتاۋ جوسپارلانىپتى. ال, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا «قازاگروقارجى» اق سوڭعى 14 جىلدا 20,8 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر. ناقتىراق ايتساق, وسى وڭىردەگى 238 شارۋا قوجالىعىنا قارجىلاي قولداۋ كورسەتىپ, ناتيجەسىندە ليزينگ جانە نەسيە باعىتى بويىنشا 312 كەلىسىمشارتقا قول قويىلدى. وسى مەكەمە ارقىلى وبلىستىڭ شارۋالارى ءۇشىن جالپى سوماسى 4 477,0 ملن. تەڭگەنى قۇرايتىن بارلىعى 916 تەحنيكا الىندى. بۇدان بولەك سوڭعى 9 جىلدا بيۋدجەتتەن جانە بيۋدجەتتەن تىس 14 جوبا قارجىلاندىرىلىپ, قۇنى 3,2 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن 15 تەحنولوگيالىق جانە قايتا وڭدەۋ جابدىقتارى ساتىپ الىندى. بۇل جابدىقتار ارينە, تابيعي سۋسىندار, سۇيىق ماي, ءسۇت جانە كونديتەرلىك ونىمدەر, ديىرمەن, استىق ساقتاۋ, جىلىجاي كەشەندەرى, قۇبىرلار شىعارۋ وندىرىسىنە قىزمەت ەتىپ جاتىر.
– «ءبىزدىڭ مەكەمە كاسىپكەرگە 8 جىلعا 6 پايىزبەن نەسيە بەرەدى. بۇل – جالپى سومانىڭ 60 پايىزى دەگەن ءسوز. كوكونىس قويماسى ەندى ىسكە قوسىلىپ جاتقاندىقتان, قارجى ۋاقتىلى قايتادى دەگەن ويدامىز. جالپى, قارىزدى قايتارۋ ماسەلەسىندە بىزدە ەشقانداي كەدەرگى جوق», – دەيدى بىزبەن اڭگىمەسىندە «قاراگروقارجى» اق-تىڭ رەسمي وكىلى رينات كەمەشوۆ.
وتكەن جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا العاشقى رەت باۋ-باقشادان 1 ملن. توننا ءونىم جينالدى. بيىلعى جىلى دا وسى ءۇردىس ساقتالىپ وتىر. كوكونىس پەن باقشادان 2,2 ملن. توننا ءونىم الىندى نەمەسە 250 مىڭ توننا ارتىق جينالدى. وسىدان كەيىن قويمالاردىڭ سىيىمدىلىعى 177 مىڭ تونناعا جەتىپ, 9 ەسەگە ارتتى. ارينە, بۇل كەشەندەر جەرگىلىكتى تاۋار وندىرۋشىلەر ءۇشىن ارنايى سالىنىپ وتىر. ياعني, جىلىجاي جۇمىسىمەن اينالىساتىن شارۋالار ءۇشىن بۇل تاپتىرماس ورىن. ەندى تەك قويمالاردىڭ قادىرىن ءبىلىپ, ءتيىمدى پايدالانا بىلسەك بولعانى.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.