قازاقستان تەمىر جولى بيىلعى استىقتى تاسىمالداۋعا دايىن

قاڭتار – شىلدە كەزەڭىندە "قتج" ۇك" اق 1,5 ملن استام ۇن جانە ۇنتاق ونىمدەرى تيەلىمىن قامتاماسىز ەتتى.  بيىلعى استىقتى تاسىمالداۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى "قتج" ۇك" اق باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قانات الماعامبەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ونلاين-كەڭەس بارىسىندا تالقىلاندى. 

كەڭەسكە مەملەكەتتىك ورگاندار, "ازىق ت ۇلىك كورپوراتسياسى" ۇك" اق, "استىق ترانس" اق وكىلدەرى, استىق ترەيدەرلەرى قاتىستى. كەزدەسۋ بيىلعى استىقتى تاسىمالداۋعا دايىندىق بويىنشا كەشەندى جوسپار شەڭبەرىندە وتكىزىلدى. 

وتكەن جىلعا قاراعاندا ەكسپورتقا استىق تيەۋ 1,3 ملن تونناعا, سونىڭ ىشىندە ەۋروپالىق باعىتقا, ورتالىق ازيا ەلدەرىنە, يران مەن قىتايعا كەمىگەنى اتاپ ءوتىلدى. تاسىمال كەمۋىنىڭ سەبەبى – 2019 جىلعى ەگىننىڭ تومەن بولۋى, كوروناۆيرۋس پاندەمياسى سالدارىنان ەكسپورتقا شەكتەۋ ەنگىزىلۋى جانە وزگەلەرى. بۇل رەتتە, ۇڭتاق ونىمدەرىنىڭ تيەلىمى وزبەكستاندى قوسپاعاندا, بارلىق باعىتتار بويىنشا ورتاشا 43% ءوسىمىنىڭ تەندەتسياسى بار. 

قانات الماعامبەتوۆ استىق تاسىمالى تيىمدىلىگى ءۇشىن تاسىمال پروتسەسى بارلىق قاتىسۋشىلارىنىڭ ۇيلەسىمدى ءىس-ارەكەتى قاجەت ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. 

ونىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, "قتج" ۇك" اق پاركى بيىلعى استىقتى تاسىمالداۋ ءۇشىن دايىن. قازاقستاندىق جابىق ۆاگوندار پاركى 13 مىڭ دانادان استام دەپ سانالسا, سونىڭ شامامەن 8 مىڭى "قازتەمىرترانس" اق يەلىگىندە بولىپ تابىلادى. استىق تاسىمالداۋشىلار پاركى 9 مىڭ دانادان استام بولسا, سونىڭ 6,5 مىڭى "استىق ترانس" اق باسقارۋىندا. 

جۇكجونەلتۋشىلەردىڭ كىرمە جولدارىندا جىلجىمالى قۇرامدى نورمادان اسىرا ۇستاۋدى قىسقارتىپ, پاركتى ءتيىمدى پايدالانۋ ارقىلى كۇزگى ۆاگوندار جەتىسپەۋشىلىگى تاۋەكەلىن بولدىرماۋعا بولادى. 

اي بويىندا تيەلىمنىڭ بىركەلكى ەمەستىگى سونداي-اق جىلجىمالى قۇرامنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن قولدان جاسايدى. اي سايىن 5-نە دەيىنگى تاۋلىكتىك تيەلىم 60 استىق تاسىمالداۋشىعا دەيىنگىنى قۇرايدى. ايدىڭ ەكىنشى ونكۇندىگىندە تاپسىرىس بەرۋ سانى بىردەن تاۋلىگىنە 1200 استىق تاسىمالداۋشىعا دەيىن ءوسىپ كەتەدى. 

مامانداردىڭ ەسەپتەۋى بويىنشا,  مالىمدەلگەن ءونىمدى الىپ كەتۋ ءۇشىن ۆاگوندار اينالىمىن قىسقارتۋ قاجەت. سونىمەن, ەگەر استىق تاسىمالداۋشى اينالىمىن ءبىر تاۋلىككە قىسقارتسا, جىلجىمالى قۇرام ۇنەمى 550 استىق تاسىمالداۋشىعا جەتەدى. 

ءجۇرىس جىلدامدىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن قتج وزبەكستانعا جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىنە مارشرۋتتىق پويىزداردى (استىقتىق جانە ۇندىق شاتتلداردى) قۇرۋعا دايىن. 

سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تاسىمالداۋدى جۇزەگە اسىراتىن جۇكجونەلتۋشىلەردى قولداۋعا باعىتتالعان ءار ءتۇرلى ءىس-شارالار كەشەنى ىسكە اسىرىلۋدا. سونىمەن, 2020 جىلعا قازاقستاننان وزبەكستان اۋماعى بويىنشا استىق جانە ۇن تاسىمالداۋعا قولدانىستاعى تمد تاريفتىك ساياساتى ستاۆكاسىمەن جەڭىلدىك بەلگىلەنگەن. 

2020 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنان وزبەكستان اۋماعى ارقىلى ترانزيتپەن اۋعانستانعا ولاردىڭ كىمگە تيەسىلى ەكەندىگىنە قاراماستان, بيداي مەن ۇندى ۆاگوندارمەن تاسىمالداۋ كەزىندە جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. 

استىق تاسىمالىن ۇيىمداستىرۋمەن بايلانىستى ماسەلەلەردى جەدەل شەشۋ ءۇشىن ءداستۇر بويىنشا 1 قازاننان "قتج" ۇك" اق باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارىنىڭ باسقارۋىمەن كومپانيانىڭ ورتالىق اپپاراتىندا استىق تاسىمالىن ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى شتاب جۇمىسىنا كىرىسەدى. اقمولا, قوستاناي, ماڭعىستاۋ جول بولىمشەلەرى جانىنان جەدەل استىق توپتارىنىڭ تاۋلىكتىك جۇمىسى ۇيىمداستىرىلادى. 

كەڭەستى اياقتاي كەلە ق. الماعامبەتوۆ "قتج" ۇك" اق ءوز تاراپىنان جۇكجونەلتۋشىلەردىڭ تاپسىرىسىن تولىق كولەمدە قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان بارلىق مۇمكىن بولاتىن شارالاردى قابىلدايتىندىعىن اتاپ كەتتى.