بىرەۋدىڭ قايعى-قاسىرەتىنەن تابىس تابۋعا ۇمتىلعان مىسكىندەر مىنا دۇنيەدە بولماسا دا انا دۇنيەدە جاۋاپ بەرەتىنى انىق. الايدا, قازىرگى جاعدايدا قوعام تۇراقتىلىعى ءۇشىن بىرەۋدىڭ ازاسى مەن قازاسىنان اقشا جاساپ جاتقاندار تىزگىنىن تارتىپ, مىندەتتى تۇردە جازاسىن العانى ءجون. قانداي جولمەن بولسا دا بايىعىسى كەلەتىن قورقاۋ دۇنيەقوڭىزدىق بارلىق كەزدە بولعان. اداممەن بىرگە جاساپ كەلە جاتقان اشكوزدىك كىسىنىڭ كوز جاسى, وبال, ساۋابىنا قارامايدى.
سوندىقتان دا كوز الدىمىزدا كەرەكتى ءدارى-دارمەكتەر كۇرت قىمباتتادى. قولدان جاسالعان دارىلەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى مۇقىم جۇرتتى ۇرەي قۇشاعىنا قامادى. سالدارى ادام اعزاسىنا وراسان زيان كەلتىرەتىنىن ءتۇيسىنىپ تۇرىپ, جاساندى پرەپاراتتاردى ساتپاق بولعان الاياقتار تابىلدى. كور قازۋشىلاردىڭ ەڭبەك قۇنى ءوستى. جۋىردا گازەتىمىزدە «بەيىت باسىنداعى بيزنەس نەمەسە الماتىداعى قارالى كاسىپتىڭ بۇگىنگى باعاسى» دەگەن ماسەلە كوتەرۋگە ءماجبۇر بولعان ەدىك. قازىر بۇل ماسەلەگە قاتىستى شاھار بيلىگى ناقتى ارەكەتكە كوشتى دەۋگە بولادى.
ال الدا قۇربان ايت كەلە جاتىر. ءبىر اللانىڭ ريزاشىلىعى ءۇشىن جوق-جىتىككە قۇرباندىق شالىپ, ساۋاپقا بولەنگىسى كەلەتىن مۇسىلماندار قانداي كۇردەلى كەزەڭدە تۇرساق تا جاقسى امالعا ۇمتىلارى انىق. ال مۇنداي كەزدە مالدى بەينەتىن كورىپ باققاندار ەمەس, ورتادا جۇرەتىن دەلدالدار مەن الىپساتارلار ءبىر بايىپ قالۋعا ۇمتىلاتىنىن جىلدا كوز كورەدى. ەگەر مۇنداي بولماساق, ەلوردادا وتكەن بريفينگتە باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى: «اسىرەسە, زيراتتاعى جەر قۇنىن اسپانداتىپ جىبەرمەيىك. جەرلەۋ راسىمدەرىنە قاتىستى قىزمەت باعاسىن دا قولدان شارىقتاتپايىق. سىندارلى ساتتە حالىقتىڭ جاعدايىن ەسكەرگەنىمىز ابزال. ار مەن ۇياتتى ەستەن شىعارمايىق, اعايىن! وسىنداي قيىن-قىستاۋ شاقتا ازاماتتاردى پەندەشىلىككە سالىنىپ, پايدا تابۋ مەن الىپساتارلىققا بارماي, مال باعاسىن قىمباتتاتپاۋعا, حالىقتىڭ جاعدايىن ەسكەرۋگە شاقىرامىن. قاساپشىلار دا بۇرىنعىداي ءوز قىزمەتى ءۇشىن الاتىن اقىسىن كوتەرمەي, جاناشىرلىقپەن ەلگە قىزمەت ەتەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەمەس ەدى.
دەگەنمەن, قاي ءىستىڭ بولسىن جاۋابى بولادى. الماتىدا وتكەن ونلاين-جيىندا قالا اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ: «اقشا جاساۋعا» تىرىسقان ازاماتتار جازالاناتىن بولادى دەپ انىق ايتتى. ءدارى-دارمەك پەن جەرلەۋ قىزمەتى باعاسىنىڭ ءوسۋى حاقىندا شاھار باسشىسى قىنجىلا وتىرىپ, ناقتى دەرەكتەردى العا تارتىپ, قالا تۇرعىندارىن ءبىر-بىرىنە قايىرلى بولۋعا شاقىردى. قالا اكىمى ءوزى ازالى بولىپ وتىرعان 8 ادامنىڭ اشىنعاننان پوليتسيا دەپارتامەنتىنە زيرات جۇمىسشىلارىنا قاتىستى رەسمي تۇردە شاعىمدانعانىن ايتتى. ال مۇنداي جاعدايدا قايعىسىمەن الەك بولىپ, باستان قۇلاق ساداعا دەپ وتىرعاندار قانشاما؟! ءوتىنىش بىلدىرگەندەردىڭ ايتۋىنشا, ولار جەرلەۋ قىزمەتتەرى ءۇشىن قوسىمشا اقى تولەۋگە ءماجبۇر بولعان, ولاردى بەلگىلەنگەن قۇنعا قوسىمشا 70-تەن 80 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تولەۋگە ءماجبۇر ەتكەن.
پرەزيدەنت تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا الماتىدا زيرات قىزمەتكەرلەرىنىڭ زاڭسىز ءىس-ارەكەتىنىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن ارنايى جەدەل-تەرگەۋ توپتارى قۇرىلعان. وتكەن اپتادا ەكى ازامات قولعا ءتۇستى. جەرلەۋ كەزىندە زاڭسىزدىقتىڭ جولىن كەسۋ ماقساتىندا باسقا دا جەرلەۋ ورىندارى تەكسەرىلىپ جاتىر.
دارىلىك زاتتاردى زاڭسىز ساتۋ جانە ونىڭ باعاسىن كوتەرۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋ جانە جولىن كەسۋ ماقساتىندا پروكۋراتۋرا, پد, جد, تقسبقد, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن تۇراتىن ءموبيلدى توپ قۇرىلدى.
قازىرگى تاڭدا جوعارىداعى جايتتارعا قاتىستى وسىنداي 100-دەن استام قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالدى, ونىڭ 24-ىندە دارىلىك زاتتاردى ساتۋ فاكتىسى بويىنشا قىلمىستىق ءىس تىركەلگەن. وسى ىستەردى تەرگەۋ شەڭبەرىندە 986 قاپتاما (لەۆوتسين, ينگاۆيرين, فراكسيپارين, ازيتروميتسين جانە ت.ب.) دارىلىك زاتتار, سونداي-اق 8,5 ملن دانا مەديتسينالىق ماسكالار الىنىپ, ستاتسيونارلارعا بەرىلدى.
قالا ءدارىحانالارىندا ءدارى-دارمەكتەردىڭ باعاسىن زاڭسىز كوتەرۋدىڭ 93 فاكتىسى انىقتالدى. 39 ادام اقبك 426-بابى «فارماتسەۆتيكالىق قىزمەت جانە دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمدار اينالىمى سالاسىنداعى ەرەجەلەردى بۇزۋ» بويىنشا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
«قالادا مەديتسينالىق بۇيىمدار مەن دارىلىك پرەپاراتتاردى الىپ ساتاتىندار بايقالدى. ولار كوتەرمە ساۋدادا ەڭ تانىمال ءدارى-دارمەكتەردى ساتىپ الىپ, ينتەرنەتتە حابارلاندىرۋ بەرگەن. ءبىز ءاربىر وسىنداي حابارلاندىرۋدى الماتى قالاسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى ارقىلى باقىلاپ, «ساتىپ الۋشى» بەينەسىندە ولارعا كەلىپ, ودان ءارى قاجەتتى شارالار قابىلدادىق. وسىلايشا, ءبىز 8,5 ملن تەڭگەگە ءدارى-دارمەكتەر تاركىلەدىك», دەدى اكىم.
الماتى