ىندەت, ىندەتپەن كۇرەس – مىندەت!

«جاۋ جاعادان العاندا, ءبورى ەتەك­تەن تارتادى» دەگەندەي,­ وبلىس كولەمىندە پنەۆمونيا اۋرۋى كەڭ تارالۋدا. بۇگىنگى تاڭ­دا 1000-نان­­ اسا ناۋقاس ەم الىپ جا­تىر, ونىڭ ىشىن­دە 60 ادام اۋىر جاعدايدا, 35 ادام وتە اۋىر حال­دە. كۇنىنە ورتاشا ەسەپ­پەن پنەۆمونيا اۋرۋى بويىنشا 300-گە جۋىق ادام شاعىمدانىپ, سونىڭ ىشىندە 200-گە جۋىق ادام اۋرۋحاناعا جات­قىزىلۋدا. الاي­دا ماڭعىستاۋ وبلىس­تىق قوعامدىق كوممۋنيكاتسيا قىزمەتى ورتالىعى تاراتقان مالىمەتكە ساي, سوڭعى كۇندەرى ناۋقاستار سانىنىڭ تومەندەۋى بايقالۋدا.

ىندەتكە قارسى ءىس-شارا قاي دەڭگەيدە؟

جالپى, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىم­دارىندا بارلىعى 1667 توسەك-ورىن دايىندالدى. سو­نىڭ ىشىندە, ينفەكتسيالىق ستا­­تسيو­ناردا 230 توسەك-ورىن, پرو­ۆيزورلىق ستاتسيوناردا 1047 تو­سەك-ورىن جانە كارانتيندىك ستا­تسيوناردا 390 توسەك-ورىن جاساقتالدى. بۇگىندە ولاردىڭ سىيىمدىلىعى 74%-دى قۇراپ وتىر. سونىمەن بىرگە وبلىس بو­­­يىنشا قوسىمشا 300 توسەك-ورىن­عا پروۆيزورلىق ستاتسيونار دايىندالدى. وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىقتا – 25 توسەك-ورىن, جا­ڭا­وزەن قالاسىندا – 70 توسەك-ورىن, تۇپقاراعان اۋدا­­نىندا – 20 توسەك-ورىن, ماڭ­عىس­تاۋ اۋدانىندا – 35 تو­سەك-ورىن, قاراقيا اۋدانىندا – 40 توسەك-ورىن, مۇنايلى اۋدا­­نىن­دا – 40 توسەك-ورىن, «ار­حي­مەد» دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتا­لىعىندا جۇكتى ايەلدەرگە ارنالعان – 100 توسەك-ورىن جۇ­مىس ىستەي باستادى. ماڭعىستاۋ وبلىستىق اۋرۋحاناسىنىڭ 5 جانە 6-قاباتتارىنا جوندەۋ جۇمىستارى اپتا سوڭىندا اياق­تالىپ, پروۆيزورعا 150 ورىن قو­سىمشا قوسىلاتىن بولادى, رەزەرۆتە اقتاۋ قالاسىنداعى تەننيس ورتالىعىندا قوسىمشا 150 توسەك-ورىن دايىن تۇر.

ال اۋىرعان جانعا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارعا كەلەر بولساق, وبلىستا 122 بىرلىك وكپەنى جاساندى جەدەلدەتۋ اپپاراتى بار, ونىڭ ىشىندە 53 اپپارات ىندەت جۇقتىرعان ناۋقاستاردى ەمدەۋگە جۇمىلدىرىلعان. قوسىمشا «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» اق – 20 اپپارات, «NCOC» كومپانياسى – 12 اپپارات, «قاراجانباس» اق – 30 وتتەگى كونتسەنتراتورلارىن ساتىپ الۋعا دەمەۋشىلىك كورسەتتى. رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 40 اپپارات الىنسا, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قوسىمشا 30 بىرلىك وتتەگى كونتسەنتراتورلارى ساتىپ الىنۋدا.

ىندەتتىڭ ورشۋىنە بايلانىس­تى اتالعان اپپاراتتاردىڭ جە­تىسپەۋشىلىگى بۇكىل الەمدە باي­قالۋدا. سوندىقتان ماسەلەنى شە­­شۋ ءۇشىن مۇمكىندىكتەر قاراس­تى­رى­لىپ جاتىر.

قيىن كەزدە مەديتسيناعا, حا­لىققا اتىمتاي ازاماتتار قولۇشىن سوزۋدا. قۇرىلىسشىلار س.مۇ­سا­باەۆ, ا.جولدىباەۆ, ب.وڭ­دا­سى­نوۆ, ج.ادىلبەكوۆ, ي.بي­مىرزاەۆ, ن.كۇنشىعاروۆ, س.مۇ­­ڭالباەۆ, ا.كەرەلباەۆ وب­لىسقا 25 دانا وتتەگى كون­تسەنتراتورىن, ماڭعىستاۋ اۋدانىنا 15 دانا «بوبروۆا» اپپاراتىن الدىرىپ جاتسا, «فورتە» بانكتىڭ ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيليالى ديرەكتورى ا.ورىسباەۆ 4 دانا وت­تەگى كونتسەنتراتورىنا قولداۋ كور­سەتۋدە.

ال «NCOC» كومپانياسى قوسىمشا 8 دانا وكپەنى جاساندى جەدەلدەتۋ اپپاراتتارىن الۋعا, 200 دانا كوپفۋنكتسيالى مەدي­تسينالىق كەرەۋەت, 50 دانا وتتەگى كونتسەنتراتورىن, 1 مىڭ دانا كوپ پايدالانىلاتىن مە­ديتسينالىق كوستيۋم مەن 10 مىڭ دانا ءبىر رەتتىك مەديتسينالىق كوس­تيۋم­دەردى ساتىپ الۋعا قولداۋ بىلدىرۋدە.

ىزگى شارادان «ماڭعىستاۋ­مۇنايگاز» اق تىس قال­عان جوق. ولار 1 دانا كت اپپاراتىن ساتىپ الۋعا قولداۋ بىلدىرسە, «ەرساي» كومپانياسى مەديتسينالىق قۇرال- جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە, قوسىمشا «وليمپ» لابو­راتورياسىنىڭ جوندەۋ جۇمىس­تارىنا قارجىلاي دەمەۋ­شىلىك كور­سەتۋگە جانە ونى 10 مىڭ پتر-تەست­پەن قامتاماسىز ەتۋگە كەلىسىم بەردى.

جەدەل جاردەم دارمەنى قانداي؟

جەدەل جاردەم قىزمەتى ىندەت باستالىسىمەن بەلسەندى قىزمەت كورسەتۋگە تىرىستى. اتال­عان مە­كە­مەدە قىزمەت ەتەتىن دارىگەر­لەر­دىڭ ەڭبەگى – مايداندا العى شەپ­تە جۇرگەن ساربازدارمەن بىر­دەي بولدى دەۋگە بولادى. الاي­دا قامساۋى كەتكەن, عيماراتى بول­­ماعاندىقتان بۇگىنگە دەيىن ء«ۇي جالداپ» ولمەشىنىڭ كۇنىن كورىپ جۇرگەن, كولىكتەرىنىڭ ساۋىنان بۇزىلعانى كوپ مەكەمە بىرازعا دەيىن «ارىعىن بىلدىرگەن جوق». بىراق ىندەت كۇشەيگەن شاقتا ولار­دىڭ دا ءىسى قوجىراي باستادى. جە­دەل جاردەم قىزمەتى ۇلگەرمەي, شا­قى­­رۋلاردان باس كوتەرە الماي ساس­تى.

قۇزىرلى ورىنداردىڭ ما­لىمەت­تەرىنە سۇيەنسەك, قازىر وبلىس بويىنشا جەدەل جاردەمنىڭ 45 بريگاداسى تىنباي ەڭبەك ەتۋدە. اقتاۋ قالاسىندا كۇندىزگى ۋاقىتتا 12 بريگادا, تۇنگى مەز­گىلدە 14 بريگادا قىزمەت كورسە­تەدى. بۇگىندە جە­دەل جاردەم بري­گادا­لارىنا كوپ كۇش تۇسۋدە. وبلىس بويىنشا سوڭعى كۇنى 783 شاقىرۋ تۇسكەن, سونىڭ ىشىندە 292 شاقىرۋ اقتاۋ قالاسى بويىنشا ەكەن. الدىڭعى اپتادا ەڭ كوپ ياعني, 1 مىڭنان استام شاقىرۋ تۇسكەن.

بۇل باعىتتا, جەدەل جاردەم بريگادالارىن قولداۋ ءۇشىن وب­لىستىق جەدەل جاردەم بالانسى­نا دەمەۋشىلەر كومەگىمەن 6 بىرلىك سانيتارلىق اۆتوماشينا تابىس­تالدى.

وبلىس اكىمدىگى جانىندا اشىل­عان Call-ورتالىققا كۇن­­دەلىكتى ورتا ەسەپپەن وبلىس تۇرعىندارىنان 100-دەن اس­­­تام قوڭىراۋ تۇسەدى دەسەك, نە­گىز­گى سۇراقتار ءدارى-دارمەك ما­سەلەسى, اۋرۋدىڭ سيمپتومدارى تۋ­را­­لى جانە كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارى جونىندە.

بارلىق وڭىردەگى سىندى ماڭ­عىستاۋ وبلىسىندا ءدارىحانالاردا ءدارى-دارمەكتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى وتە وزەكتى. اقتاۋ قالاسىندا ءدارى-دار­مەكتەردى تاسىمالداۋ­مەن «مەدسەرۆيس» جشس, «ەميتي» جشس, «ىڭكار» جشس جانە «ادا-فارم» جشس سىندى 4 مەكەمە اينالىسۋدا. قازىرگى تاڭدا «ىڭكار» جانە «مەدسەرۆيس» مەكە­مەلەرىنە دارىلەر كەلىپ, دارى­حانالارعا جەتكىزىلۋدە. ال «ادا-فارم» جشس ءوزىنىڭ 22 اپتە­كاسىن قامتاماسىز ەتۋدە. جاقىن ۋاقىت­تاردا «مەدسەرۆيس» جشس جانە «ەميتي» جشس وڭىرگە قاجەتتى ءدارى-دارمەكتەردى جەتكىزەتىن بولادى. وسى­عان وراي الداعى اپتانىڭ ورتاسىندا وبلىستاعى ءدارى-دارمەكتەردىڭ قاجەتتىلىگى قاناعاتتاندىرىلۋى ءتيىس. قازىرگى تاڭدا اقتاۋ قالا­سىن­دا انتيبيوتيكتەر 18 اتاۋدا, ۆيرۋسقا قارسى پرەپاراتتار 9 اتاۋدا, قىزۋ تۇسىرەتىن دارىلەر 17 اتاۋدا بار.

ءدارى-دارمەك ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگى, وبلىستىق پروۆيزور­لار مەن فارماتسەۆتەر قاۋىم­داستىعى جانە تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتى اراسىندا دارىلىك زاتتارعا قاجەتتىلىكتىڭ وسۋىنە قا­تىستى ماسەلەلەر بويىنشا ىن­تىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم جاساقتالدى.

سوڭعى كۇندەرى وڭىردەگى كۇر­دەلى ەپيدەميالىق احۋالعا بايلانىس­تى مەديتسي­نالىق قىزمەتتەر مەن پرو­تسەدۋرالىق كابينەتتەر­گە سۇرانىس ارتۋدا. قالالار مەن اۋداندارداعى بىرقاتار مەكتەپ­تىڭ ىشىندە ورنالاسقان ەگۋ بولمە­لەرى حالىققا مەديتسينالىق قىز­مەت كورسەتۋ جۇمىستارىنا جۇمىل­دىرىلىپ, مەكتەپتەردىڭ ەگۋ كابينەتتەرىندە كاسىبي بىلىكتى مەيىر­بيكەلەر تولىققاندى مەدي­تسي­نالىق ەم-شارالارىن جاساماق.

دارىگەرلەر دەسانتى كەلەدى

ماڭعىستاۋدا مەديتسينالىق ما­مان­داردىڭ جۇمىس كولەمى ارتىپ وتىر. سوندىقتان وڭىردە مەديتسي­نا ماماندارىنىڭ جەتىس­پەۋشىلىگى باي­قالۋدا. اتاپ ايت­قاندا, وڭىردە رەانيماتولوگتار, ينفەكتسيونيستەر, تەراپەۆ­تەر جانە جالپىپراكتيكا دارى­گەرلەرى تاپشى. اتالعان مامانداردى وڭىرگە الدىرۋ بو­يىن­شا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, الماتى, ماسكەۋ قالالارىنان جوعارى بىلىكتى ماماندار شا­قىرتىلۋدا. الداعى ۋاقىتتا قو­­سىم­شا ماماندار ءوڭىرىمىزدىڭ دارى­گەر­لەرىنە قولداۋ كورسەتەتىن بولادى. سونداي-اق قيىن كەزدە ۆولونتەرلەردىڭ قىزمەتى اسا ماڭىزدى. قازىرگى تاڭدا, پرو­ۆيزور­لىق ورتالىقتاردا 30-عا جۋىق ۆولونتەر قىزمەت ەتۋدە. ولار­دىڭ ىشىندە, وبلىستىق ۆولونتەرلەر كورپۋسىنىڭ جاستارى, «مەيىربيكە» جانە «مەريديان» مەديتسينالىق كوللەدجىنىڭ ستۋ­دەنت­تەرى, سونىمەن بىرگە قا­لىپ­تاسقان جاعدايعا بەيجاي قاراي الماعان بىرقاتار ازامات بار.

بايقاعانىمىزداي, ىندەتپەن كۇرەستە قول قۋسىرىپ قاراپ وتىر­عان ەشكىم جوق. دەمەك, جۇ­دىرىقتاي جۇمىلعان جۇرتتى كورىپ, ىندەتتىڭ اياعىن تارتاتىن كۇن دە الىس ەمەس.

ماڭعىستاۋ وبلىسى