پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ ەلدەگى ۆەتەرينارلىق جانە ەپيزووتيالىق جاعداي تۋرالى باياندادى, - دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
س. وماروۆتىڭ مالىمەتىنشە, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ەلدە ەپيزووتيالىق احۋالدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىس جۇرگىزۋدە.
ول ءۇشىن زاڭنامالىق تۇرعىدا "ورتالىق-وبلىس-اۋدان" قاعيداتى بويىنشا تىگىنەن ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ قالپىنا كەلتىرىلدى. بۇل باقىلاۋعا الىنعان ءونىمنىڭ تاسىمالدانۋىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ جانە ءونىمنىڭ "تاناپتان ۇستەلگە دەيىن" قاداعالانۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
"وتكەن جىلى قازاقستان-رەسەي ۋچاسكەسىندە 28 ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ پۋنكتى جانە قازاقستان-قىرعىز ۋچاسكەسىندە 4 ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ پۋنكتى ەنگىزىلدى. بۇل شارا قازاقستان اۋماعىن جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ تارالۋىنان, ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق تۇرعىدان قاۋىپتى مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ اكەلىنۋىنەن قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى", - دەدى مينيستر.
قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە 2020 جىلدىڭ 5 ايىندا كەيبىر ءجىتى جانە سوزىلمالى ينفەكتسيالاردى قوسپاعاندا, قازاقستاندا جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلارى بويىنشا ەپيزووتيالىق احۋال تۇراقتى.
ماسەلەن, 2020 جىلعى قاڭتاردان مامىرعا دەيىن جانۋارلار اۋرۋلارىنىڭ ءجىتى جانە سوزىلمالى ينفەكتسيالارىنىڭ 80 وشاعى تىركەلدى.
ۆەتەريناريالىق پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار بەكىتىلگەن جوسپارعا سايكەس بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ورىندالۋدا. اعىمداعى ۋاقىتتا جوسپارلانعان 31,7 ملن دياگنوستيكالىق زەرتتەۋدىڭ 90,2%-ى ورىندالدى.
"جانۋارلار مەن قۇستاردىڭ اسا قاۋىپتى 19 اۋرۋىنا قارسى جانۋارلاردى ۆاكتسينالاۋ بويىنشا جوسپارلانعان 150 ملن مانيپۋلياتسيانىڭ 71,1 ملن جۇرگىزىلدى نەمەسە اعىمداعى جىلدىڭ 5 ايىنداعى جوسپاردىڭ 96,8%-ى ورىندالدى. جۇمىس جالعاسۋدا", - دەپ مالىمدەدى س. وماروۆ.
بۇگىنگى كۇنى رەسپۋبليكا وڭىرلەرى ۆەتەريناريالىق پرەپاراتتارمەن جىلدىق قاجەتتىلىكتىڭ 96,2%-ىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ۆەتەريناريالىق پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋدا وتاندىق وندىرۋشىلەرگە ارتىقشىلىق بەرىلدى, وتكەن جىلعى ساتىپ الۋدا ولاردىڭ ۇلەسى شامامەن 70%-دى قۇرادى. مىسالى, بيىل نودۋليارلى دەرماتيت بويىنشا پرەپاراتتار تولىق كولەمدە وتاندىق بيولوگيا جانە بيوتەحنولوگيالار ماسەلەلەرى عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنان ساتىپ الىندى, بۇل وتكەن جىلعا قاراعاندا 2,7 ملرد تەڭگەنى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەردى. قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان ينستيتۋتتان جاقىندا دايىندالعان تۇيە شەشەگىنە قارسى ۆاكتسينانى ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر.
برۋتسەللەز بويىنشا سالاماتسىز پۋنكتتەردى تىركەۋ سەرپىنى تومەندەۋدە. وتكەن جىلى برۋتسەللەزدى دياگنوستيكالاۋ تەتىگى وزگەردى, بۇل وڭ ناتيجە بەرگەن مال باسىنىڭ سانىن 2019 جىلعى 5 اي ىشىندەگى 32 مىڭنان 2020 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىندە 28 مىڭ باسقا دەيىن قىسقارتۋعا نەمەسە 12,5%-عا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەردى.
بيىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا برۋتسەللەز بويىنشا 51 سالاماتسىز پۋنكت تىركەلگەن, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنە قاراعاندا 28 پۋنكتكە از. 28,6 ملن باس جانۋاردىڭ بارلىق ءتۇرىن برۋتسەللەزگە زەرتتەۋ كەزىندە 28,8 باس وڭ ناتيجە بەرگەن نەمەسە 0,1% برۋتسەللەز جۇقتىرعان مال انىقتالدى.
سونىمەن قاتار بيىل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ليستەريوز, اناەروبتى ەنتەروتوكسەميا سياقتى جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلار سانىنىڭ تومەندەۋى بايقالادى, سونداي-اق وتكەن جىلدارى تىركەلگەن اۋرۋلار ء(سىبىر جاراسى, نيۋكاسل اۋرۋى, رينوپنەۆمانيا) بويىنشا سالاماتتىلىق ساقتالۋدا.
"مينيسترلىك قابىلداعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ءبىزدىڭ ەلىمىز اۋسىل, جىلقى مەن شوشقانىڭ افريكالىق وباسى, قۇس تۇماۋى بويىنشا سالاماتتى ەل دەگەن رەسمي حالىقارالىق مارتەبەگە يە. شوشقانىڭ كلاسسيكالىق وباسى, كۇيىس قايىراتىن ۇساق مال وباسى, سيىر قۇتىرماسى بويىنشا سالاماتتى ەل رەسمي حالىقارالىق مارتەبەسىن الۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە", - دەدى مينيستر.
وتكەن جىلى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن شوشقا ەتىنە, ءسۇت ونىمدەرىنە, جۇنگە ارنالعان ۆەتەريناريالىق تالاپتار, زىعىر تۇقىمىنا, بيداي ۇنىنا جانە قۇراماجەمگە قويىلاتىن فيتوسانيتاريالىق تالاپتار كەلىسىلدى. بىرنەشە جىل بۇرىن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ەنگىزگەن اۋسىل جانە نودۋليارلىق دەرماتيت بويىنشا شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالدى, بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستاندىق ەت ونىمدەرى ءۇشىن قحر نارىعىنا جول اشتى.
سونداي-اق قازاقستاننان يرانعا سويۋعا ارنالعان ءتىرى ءىرى قارا مالدى, سيىر ەتىن, ۇساق مالدىڭ سۋبونىمدەرىن, تاعامدىق جۇمىرتقانى ەكسپورتتاۋعا قويىلاتىن ۆەتەريناريالىق تالاپتار كەلىسىلدى. جاپونياعا جىلقى ەتىن ەكسپورتتاۋعا ارنالعان ۆەتەريناريالىق سەرتيفيكات كەلىسىلدى.
ناتيجەسىندە وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننان شىعارىلاتىن اوك ەكسپورتى قىتايعا 50,5%-عا, پارسى شىعاناعى ەلدەرىنە 3,2 ەسە, ورتالىق ازيا ەلدەرىنە 7,4%-عا, ەاەو ەلدەرىنە 8,2%-عا ۇلعايدى.
جالپى اوك ەكسپورتى وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 6,4%-عا ءوسىپ, 3,3 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
ەلىمىزدىڭ ەپيزووتيالىق سالاماتتىلىعىن ساقتاۋ جۇمىسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ەرەكشە باقىلاۋىندا.