جۋىردا «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» ساراپشىلارى كوپ بالالى وتباسىلار اراسىنداعى «قازاقستاندىق كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ جاعدايى مەن دامۋىن زەرتتەۋ» اتتى الەۋمەتتىك زەرتتەۋ مالىمەتتەرىمەن ءبولىستى. بۇل الەۋمەتتىك زەرتتەۋ بيىلعى اقپان-ناۋرىز ايلارىندا جۇرگىزىلدى.
ققدي وتباسى ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ دەرەگى بويىنشا, كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ 62,7%-ىندا ەر ادامدار بالالاردىڭ تاربيەسىمەن ايەلدەرمەن تەڭ دارەجەدە اينالىسادى. بۇل رەتتە بالالاردى تاربيەلەۋگە قاتىساتىن ايەلدەر سانى 14,7%-عا ارتىق.
«كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ 34,8%-ى بالالاردى تاربيەلەۋدە ءجاسوسپىرىم بالالارى كومەكتەسەتىنىن, 17,1%-ى كۇيەۋىنىڭ اتا-اناسى كومەكتەسەتىنىن, 11,7%-ى ەشكىم كومەكتەسپەيتىنىن جانە سۇرالعان رەسپوندەنتتەردىڭ تەك 2,7%-ى بالا كۇتۋشى قىزمەتىن پايدالاناتىنىن ايتتى», دەيدى ققدي وتباسى ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى ايگەرىم اشيموۆا.
سونداي-اق زەرتتەۋ اياسىندا ەرلى-زايىپتىلاردىڭ بالالاردى كۇتۋمەن تۋىستارىنىڭ كومەگىنسىز ءوز بەتىنشە اينالىساتىن توپ-5 وبلىس ءتىزىمى ۇسىنىلعان.
ايماقتىق زەرتتەۋ بالالاردىڭ كۇتىمىمەن وزدەرى اينالىساتىن ەرلى-زايىپتىلاردىڭ باسىم بولىگى تۇركىستان وبلىسىندا (82,4%) ەكەنىن كورسەتتى. رەيتينگتە ەكىنشى ورىندى (78,7%) اقتوبە وبلىسى يەلەنەدى جانە كوشباسشىلار ۇشتىگىن پاۆلودار وبلىسى تۇيىندەدى (77,8%).
اتا-انالارىنا ءجاسوسپىرىم بالالارى كىشى ىنىلەرى مەن قارىنداستارىن كۇتۋگە جيىرەك كومەكتەسەتىن وڭىرلەر دە انىقتالدى. ماسەلەن, قاراعاندى وبلىسى – 64,2%, پاۆلودار وبلىسى – 57,8%, جامبىل وبلىسى – 53, 6%. ال بۇل مەجەدەن تومەن وڭىرلەر قاتارىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى (47,1%), اتىراۋ وبلىسى (46,9%) تۇر. اتا-انالارىنا بالانى كۇتۋگە ەڭ از كومەك كورسەتەتىن جاسوسپىرىمدەر اقتوبە وبلىسىندا ەكەن (6,4%).
قىزىلوردا وبلىسىندا اتا-اجەلەردىڭ 42,5%-ى نەمەرەلەرىن كۇتۋگە كومەك كورسەتەدى. ال سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا سۇرالعانداردىڭ 20%-عا جۋىعىندا, قاراعاندى وبلىسىندا 17,6%-ىندا نەمەرەلەرىن كۇتۋمەن ناعاشىلارى اينالىسادى. جيەندەرىن كۇتۋگە كوڭىل بولە قويمايتىن وڭىرلەر باتىس قازاقستان (2,7%), قىزىلوردا (2,5%) جانە اقتوبە (2,1%) وبلىستارى ەكەن.
الەۋمەتتىك زەرتتەۋدىڭ مالىمەتتەرىندە: ء«سىز بالالارعا قاتىستى ولار مويىنسۇنباعان نەمەسە جازىقتى بولعان جاعدايدا قانداي جازا قولداناسىز؟» دەگەن سۇراق بويىنشا سۇرالعان اتا-انالارىنىڭ 74,9%-ى ەش جازا قولدانباي, بالاعا جاعدايدى ءتۇسىندىرۋدى ءجون كورەتىنىن اتاپ ءوتتى. ايعاي مەن داۋىس كوتەرۋدى تاربيەلىك شارا رەتىندە رەسپوندەنتتەردىڭ 33,6%-ى, ال تىيىم سالۋدى سۇرالعانداردىڭ 26,7%-ى قولدانادى.
«2019 جىلى «وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات» الەۋمەتتىك زەرتتەۋى جۇرگىزىلدى. وندا رەسپوندەنتتەر «بالالارىڭىزبەن قانشا ۋاقىتتى بىرگە وتكىزەسىز؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەردى. سوندا 48,2%-ى بالالارىنىڭ جانىندا ۇنەمى بولاتىنىن ايتتى. بيىل ءبىز پاندەميانى ەسكەرە وتىرىپ جاعدايدى كورسەتەتىن, وتكەن جىلعى زەرتتەۋ وزگەرىستەرىنىڭ ديناميكاسىن ولشەۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى ايگەرىم اشيموۆا.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» ققدي-دىڭ وتباسى ينستيتۋتىن زەرتتەۋ ورتالىعى الەۋمەتتىك ينستيتۋت رەتىندە وتباسىنىڭ پروبلەمالىق اسپەكتىلەرىن شەشۋ بويىنشا ۇسىنىستاردى زەرتتەۋمەن, تالداۋمەن جانە ازىرلەۋمەن اينالىسادى.