كولەسوۆتىڭ قۇتتى قادامى

اتالعان جارىس جايىندا ءبىز بەكەر اڭگىمەلەپ وتىرعان جوقپىز. ونىڭ وزىندىك سەبەبى بار. 1904-1961 جىلدار ارالىعىندا الەم چەمپيوناتىنىڭ جالاۋى 16 مارتە جەلبىرەگەنىمەن, بىردە-ءبىر جەرلەسىمىزگە سول باسەكەلەردە باق سىناۋ باقىتى بۇيىرماعان ەدى. ال ءدال سول توليدوداعى دودادا تۇڭعىش رەت قازاقستاننىڭ كۇرەس مەكتەبىنىڭ تۇلەگى ونەر كورسەتىپ, ناتيجەسىندە جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلدى. ول – اناتولي كولەسوۆ ەدى...

اناتولي كولەسوۆ 1938 جىلدىڭ 18 قاڭتارىندا قاراعاندى وبلىسى وساكاروۆ اۋدانىنىڭ ەسىل اۋىلىندا تۋىپ-ءوستى. بوزبالا شاعىندا كۇرەسكە اڭسارى اۋعان ول الماتىعا كەلىپ, قازاقتىڭ دەنە شىنىقتىرۋ ينستيتۋتىندا شەبەرلىگىن شىڭدادى. پەتر ماتۋششاكتاي بىلىكتى باپكەردەن ءتالىم-تاربيە العان بالۋان 1959 جىلى ماسكەۋدە وتكەن كسرو چەمپيوناتى مەن كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىن ۇتقاننان كەيىن الىپ مەملەكەتتىڭ باستى كومانداسىنا قابىلداندى.

1962 جىلى اناتولي الەم چەمپيوناتىنا العاش رەت قاتىستى. ايتۋلى جارىستا 78 كيلو سالماق دارەجەسىندە ونەر كور­سەتكەن 24 جاستاعى جەرلەسىمىز التى كەزدەسۋ وتكىزدى. بەسەۋىن ۇتىپ, ءبىر رەت تەڭ ءتۇستى. دانيالىق بيارنە انسبوەلگە قار­سى وتكەن فينالدىق سايىستا كوز ىلەس­پەس جىلدامدىقپەن قاتارىنان ءۇش مار­تە كەرەمەت ءادىس جاساپ, بار-جوعى 45 سەكۋند­تا ايقىن جەڭىسكە قول جەتكىزدى. ناتي­جەسىندە اناتولي كولەسوۆ ءوزىنىڭ كوماندالىق ارىپتەستەرى سەرگەي رىبالكو (52 كيلو) جانە روستوم اباشيدزەمەن (97 كيلو) بىرگە التىن تۇعىردان قول بۇلعادى. قازاقستاننىڭ گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرىنىڭ الەمدىك ارەناداعى داڭقتى جولى وسىلاي باستالعان ەدى...

كەيىپكەرىمىز ودان كەيىن الەم چەمپيوناتىندا تاعى ەكى رەت توپ جاردى. 1963 جىلى شۆەتسيانىڭ حەلسينبورگ قالاسىندا ول جەتى بىردەي قارسىلاسىنا جەر سيپاتىپ كەتتى. سولاردىڭ اراسىندا بولگاريالىق ديميتر دوبرەۆ پەن گەرمانيالىق رۋدولف ۆەسپەر دە بار ەدى. العاشقىسى – ريم وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى, مەلبۋرن وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى بولسا, ەكىنشىسى – بولاشاق وليمپيادا چەمپيونى. نەمىس سپورتشىسى ارادا بىرەر جىل وتكەننەن كەيىن مەحيكوداعى دودادا دارالانادى. 1965 جىلى كولەسوۆ ءدال سول ناتيجەسىن ان­گ­ليا­نىڭ مانچەستەر قالاسىندا ۇيىم­داس­­تىرىلعان دۇنيەجۇزىلىك دودادا قاي­تالاي­دى. سونىمەن قاتار ءاناتولي­دىڭ وليمپيادا چەمپيونى دەگەن اتاعى تاعى بار. 1964 جىلى توكيودا الاۋى تۇتان­عان تورت­جىلدىقتىڭ باستى جارىسىندا جەر­لەسىمىز كسرو-نىڭ گرەك-ريم كۇرە­سى شە­بەر­لەرى اراسىنان جالعىز ءوزى باس جۇل­­دەنى ولجالادى. مۇيىزدەرى قارا­عاي­­داي وزگە بالۋاندارعا ونداي باق بۇيىرمادى.

قاراعاندىلىق اناتولي كولەسوۆ­تىڭ جەڭىستى جولى وزگە بالۋاندارىمىزعا جۇعىستى بولدى. ودان كەيىنگى بايراقتى باسەكەلەردە جەرلەستەرمىزدىڭ جاسىنداي جارقىراعانى جانكۇيەرلەردىڭ جادىندا. كسرو-نىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتكەن كەزەڭدە قازاقستاننىڭ گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى الەم چەمپيوناتتارىندا مىناداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى:

ۆالەري انيسيموۆ: 1965 جىل, مانچەستەر – التىن. 1966 جىل, توليدو – كۇمىس.

ۆلاديمير باكۋلين: 1967 جىل, بۋحارەست – التىن.

اناتولي نازارەنكو: 1970 جىل, ەدمونتون – التىن. 1971 جىل, سوفيا – كۇمىس. 1974 جىل, كاتوۆيتسە – التىن. 1975 جىل, مينسك – التىن.

ۆالەري رەزانتسەۆ: 1970 جىل, ەدمونتون – التىن. 1971 جىل, سوفيا – التىن. 1973 جىل, تەھران – التىن. 1974 جىل, كاتوۆيتسە – التىن. 1975 جىل, مينسك – التىن.

اناتولي بىكوۆ: 1975 جىل, مينسك – التىن.

ءشامىل سەرىكوۆ: 1978 جىل, مەحيكو – التىن. 1979 جىل, سان-ديەگو – التىن.

جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ: 1981 جىل, وسلو –التىن.

يگور روستوروتسكي: 1985 جىل, كۋلبوتن – التىن. 1987 جىل, كلەرمون-فەرران – التىن.

داۋلەت تۇرلىحانوۆ: 1987 جىل, كلەرمون-فەرران – قولا. 1989 جىل, مارتيني – التىن.

مىنە, كەڭەس وداعى تۇسىندا قازاق­ستان­نىڭ گرەك-ريم كۇرەسى شەبەر­لەرى وسىنداي بيىك بەلەستەردى باعىن­دىردى. وسى ورايدا, ءبىز تەك الەم چەمپيوناتتارىنداعى جەتىستىكتەردى تىلگە تيەك ەتىپ وتىرعانىمىزدى ايتا كەتەيىك. ونىڭ سىرتىندا وليمپيا ويىندارى مەن ەۋروپا بىرىنشىلىكتەرى جانە تاعى باسقا بايراقتى باسەكەلەر بار. جاسىراتىنى جوق, كسرو داۋىرىندە ەلىمىزدەگى بىردە-ءبىر سپورت ءتۇرىنىڭ وكىلدەرى ءدال وسىنداي عالامات ناتيجەسىمەن ماقتانا المايتىن. الىپ يمپەريا كەلمەسكە كەتكەننەن كەيىن دە, جەڭىستى ءداستۇر ۇزىلگەن جوق. ەندى تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى قازاق ەلى ورەندەرىنىڭ الەم چەمپيوناتتارىندا كورسەتكەن ناتيجەلەرىنە توقتالايىق:

داۋلەت تۇرلىحانوۆ: 1993 جىل, ستوكگولم – كۇمىس.

يۋري مەلنيچەنكو: 1994 جىل, تامپەرە – التىن. 1995 جىل, پراگا – كۇمىس. 1997 جىل, ۆروتسلاۆ – التىن. 1999 جىل, افينى – كۇمىس.

باقتيار بايسەيىتوۆ: 1995 جىل, پراگا – كۇمىس. 1998 جىل, ەۆلە – التىن.

محيتار مانۋكيان: 1998 جىل, ەۆلە – التىن. 1999 جىل, افينى – التىن.

گەورگي تسۋرتسۋميا: 2003 جىل, كرەتەي – قولا.

ەرمەك كوكەتوۆ: 2005 جىل, بۋداپەشت – قولا.

نۇرباقىت تەڭىزباەۆ: 2009 جىل, حەرنينگ – قولا.

المات كەبىسباەۆ: 2010 جىل, ماسكەۋ – قولا. 2011 جىل, ىستانبۇل – كۇمىس. 2015 جىل, لاس-ۆەگاس – قولا. 2019 جىل, نۇر-سۇلتان – قولا.

نۇرماحان تىناليەۆ: 2010 جىل, ماسكەۋ – قولا. 2011 جىل, ىستانبۇل – قولا. 2013 جىل, بۋداپەشت – قولا.

دوسجان قارتىقوۆ: 2015 جىل, لاس-ۆەگاس – قولا.

مەيرامبەك ايناعۇلوۆ: 2017 جىل, پاريج – كۇمىس, 2019 جىل, نۇر-سۇلتان – قولا.

دەمەۋ جادىراەۆ: 2017 جىل, پاريج – كۇمىس.

ايدوس سۇلتانعالي: 2018 جىل, بۋداپەشت – قولا.

مەيىرجان شەرماحانبەت: 2018 جىل, بۋداپەشت – قولا.

قورلان جاقانشا:, 2019 جىل, نۇر-سۇلتان – كۇمىس.