كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانى جۇقتىرۋ قاۋپى ءالى دە تولىق سەيىلگەن جوق. سوندىقتان دا ماماندار جۇرەك بۇلشىق ەتتەرى مەن تامىرلاردىڭ جاعدايىن ۇنەمى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرىپ وتىرۋ قاجەتتىگىن كەزەكتى رەت العا تارتىپ وتىر.
ماسەلەن, ماماندار COVID-19 العاش تىركەلگەن قىتايدىڭ مالىمەتتەرى اۋرۋدىڭ كۇردەلى ءتۇرى دامىعان نەمەسە ونىڭ سالدارىنان اجال قۇشقان پاتسيەنتتەردىڭ كوبىندە ارتەريالىق گيپەرتەنزيا مەن قانت ديابەتى سەكىلدى ىلەسپەلى پاتولوگيالاردىڭ بولعاندىعى دالەلدەنگەنىن ەسكە سالادى.
ارتەريالىق گيپەرتونيا – الەمدە كەڭ تارالعان اۋرۋ. قازىرگى تاڭدا ارتەريالىق گيپەرتونيانىڭ اسقىنۋنان ءولىم-ءجىتىم كوبەيدى. الايدا, ونى الدىن الا انىقتاۋدا پاتسيەنتتەردىڭ اۋرۋدىڭ سيمپتومدارى مەن اسقىنۋىنان حاباردار بولۋى جەتكىلىكسىز. ارتەريالىق گيپەرتونيا تۋرالى اقپاراتتانۋدىڭ جەتكىلىكسىز بولۋى وسى اۋرۋدىڭ قانشالىقتى اۋىر ەكەندىگىنە ءمان بەرمەۋگە, ماڭىزدى اسقىنۋلاردى بولدىرماۋ ءۇشىن اۋرۋدىڭ ەرتە كەزەڭىندە دارىگەرگە قارالۋدىڭ تومەن بولۋىنا اكەلەدى.
الماتىداعى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عزي كارديولوگيا كافەدراسىنىڭ اسسيستەنتى جانار يباكوۆا اۋرۋدىڭ قاۋىپ فاكتورلارى, سيمپتومدارى مەن اۋرۋدى قالاي جەڭۋگە بولاتىندىعى تۋرالى تۇسىندىرەدى.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, اۋرۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن ونىڭ پايدا بولۋ سەبەپتەرى, بەلگىلەرى مەن ونىمەن كۇرەسۋدىڭ جولدارى تۋرالى ءبىلىمنىڭ بولۋى قاجەت. ارتەريالىق قان قىسىمىنىڭ دەڭگەيى 140/90 مم س.ب. جوعارى بولۋى ارتەريالىق گيپەرتونيانىڭ بار ەكەندىگىنىڭ بەلگىسى.
ء«بىز پاتسيەنتتەرمەن سويلەسكەن كەزدە كوبىنە قاۋىپ فاكتورلارى تۋرالى ايتامىز. بۇل ارتەريالىق گيپەرتونيا نەمەسە باسقا جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنىڭ دامۋىنا اكەلەتىن ادام اعزاسىنىڭ, ءومىر ءسۇرۋ سالتىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى» – دەيدى جانار ونعاربايقىزى.
ءار ادام اسا ماڭىزدى قاۋىپ فاكتورلارى تۋرالى حاباردار بولۋى ءتيىس, ويتكەنى ولاردىڭ كەيبىرەۋىنە ول ءوز بەتىنشە نەمەسە دارىگەردىڭ كومەگى ارقىلى ارتەريالىق گيپەرتونيانىڭ پايدا بولۋى مەن ونىڭ اسقىنۋ قاۋپىن ازايتا الادى. ارتەريالىق گيپەرتونيانىڭ دامۋ فاكتورىنىڭ باسقارىلمايتىن فاكتورلارى بار, ولار – جىنىسى, جاسى, تۇقىم قۋالاۋشىلىققا بەيىمدىلىگى. سونداي-اق ادامنىڭ پسيحوەموتسيالىق جۇكتەمەگە, سترەسسكە رەاكتسياسى, ارتىق سالماق, ءجۇرىس-تۇرىسى از ءومىر سالتى, تەمەكى شەگۋ, الكوگول ىشىمدىكتەرىن, تۇزدى, مايلى تاماقتاردى, قانتتى مولشەردەن تىس تۇتىنۋ سەكىلدى باسقارىلاتىن قاۋىپ فاكتورلارى دا بار. وسى ادەتتەرمەن ءتيىمدى كۇرەسپەيىنشە ارتەريالىق گيپەرتونيانىڭ الدىن الۋعا جانە ەمدەۋ قيىن.
ەگەر ارتەريالىق قان قىسىمىنىڭ دەڭگەيىن باقىلاماسا, ونىڭ كورسەتكىشتەرىنىڭ جوعارىلاۋىنا كوڭىل اۋدارماسا جانە ارتەريالىق قان قىسىمىن تومەندەتۋدە دارىگەردىڭ نۇسقاۋلىقتارىن ورىنداماسا – جۇرەك, مي, كوز تامىرلارى مەن بۇيرەك تاراپىنان اۋىر اسقىنۋلاردىڭ پايدا بولۋى مۇمكىن.
ءدارى پرەپاراتتارىن قوسۋدىڭ قاجەتتىگى تۋرالى شەشىم, ءدارىنى تاڭداۋ –تەك قانا دارىگەر قابىلداي الاتىن شەشىم. دارىگەردىڭ تاجىريبەسى مەن ءبىلىمى ءار پاتسيەنت ءۇشىن دۇرىس شەشىم قابىلداۋعا كومەكتەسەدى.
ءوز بەتىنشە ارتەريالىق قان قىسىمىن انىقتاۋ قيىن ەمەس. ءوز اعزاڭىزدى تىڭداڭىز. جۇرەك بۇلشىق ەتتەرى مەن تامىرلارىنىڭ جاعدايىنا ۇنەمى پروفيلاكتيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ وتىرۋ قاجەت. ول ءتىس دارىگەرىنە قارالعان سەكىلدى, قالىپتى تۇردە ۇنەمى بولۋى ءتيىس. بۇل اسىرەسە قاۋىپ توبىنداعىلارعا قاتىستى.
تابيعات ءبىزدىڭ اعزامىزدىڭ ۇزاق ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن جاعداي جاسادى. ال ءسىز بەن ءبىزدىڭ ماقساتىمىز ءوز دەنساۋلىعىمىزعا ۇقىپپەن قارا دەگەندى بىلدىرەتىن وسى قوردى ساقتاپ قالۋ, دەيدى مامان.
الماتى