«ۇيدەگى ساۋدانى بازارداعى نارىق بۇزادى» دەگەن بار. بيىل كولدەنەڭنەن كيلىككەن كوروناۆيرۋس تا ءبىراز نارسەگە كەسىرىن تيگىزەيىن دەپ تۇر. مىسالى, جىلدا وسى ۋاقىتتا قىزىلوردادا قۇرىلىس قىزىپ جاتاتىن. مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا سالىنىپ جاتقان باسپانالارمەن قاتار قاراپايىم جۇرت تا ءۇي قۇرىلىسىن باستاپ, كوكتەمنەن باستالعان تىرشىلىك قارا كۇزگە دەيىن ءبىر تىنبايتىن. سول قۇرىلىستىڭ باسىندا كوبىنە-كوپ شەتەلدەن كەلگەن جالدامالى جۇمىسشىلار جۇرەتىنى جانە راس ەدى. بيىل ونداي قاربالاس بايقالا قويمايدى.
ادەتتە كىم بولسا دا قارجى بار جەردى ۇيىرسەكتەيتىنى بەلگىلى عوي. ەل تۇرمىسى تۇزەلە باستاعانى سول ەدى بىزگە دە جان-جاقتان اعىلعانداردا ەسەپ بولماي كەتتى. ەكى قولعا ءبىر جۇمىس ىزدەگەندەردىڭ كوبى قۇرىلىس سالاسىن جانداندىردى. ولاردىڭ اراسىندا كىمدەر جوق دەيسىز؟ كوپشىلىگى – كورشى وزبەكستان, قىرعىزستان مەن تاجىكستاننان كەلگەندەر. ءتىپتى كۇنكورىس ءۇشىن سوناۋ قىتايدان سىر بويىن اداسپاي تاۋىپ كەلگەندەرگە دە تاڭدانعان جوقپىز. قايتا كەڭقولتىق مىنەزگە سالىپ, ولارعا مۇسىركەي قارادىق. ايتەۋىر, وسى تۇستا قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ كوپشىلىگى باپ تىلەمەيتىن ارزان جۇمىس كۇشىنە جارىپ قالىپ ەدى. سوڭعى 5-10 جىلدا وبلىستا پايدالانۋعا بەرىلگەن تالاي قۇرىلىستا وسى گاستاربايتەرلەردىڭ ۇلەسى باسىم ەكەنىن ەشكىم جوققا شىعارا الماس. ىلكىمدى جىگىتتەردىڭ ءبىرازى وسى تۇستا جالدامالىلاردان بريگادا جاساقتاپ, ۇلكەن نىسانداردى سالۋعا تەندەرلەر ۇتىپ الىپ جاتتى.
ودان بەرىدە شەتەلدىك جالدامالىلاردىڭ بىزدە جۇمىس ىستەۋىنە ەرىك بەرەتىن ەرەجەلەرگە وزگەرىس ەنگىزىلىپ, ءبىرشاما تارتىپكە كەلتىرىلدى. وسىنىڭ وزىندە دە زاڭدى اينالىپ ءوتىپ, جالدامالىلارعا جەبەۋشى بولىپ, سول ارقىلى پايدا تاپقىسى كەلەتىندەر جەتكىلىكتى. قازىر شەتەلدەن كەلەتىندەردى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ كوشى-قون قىزمەتى باسقارماسى قاتاڭ قاداعالايدى. وسى باسقارما مالىمەتى بويىنشا جىل باسىنان بەرى وبلىس اۋماعىنا كەلگەن 2338 (2019 جىلعى وسى كەزەڭدە – 9380) شەتەل ازاماتى ۋاقىتشا تىركەلگەن. جۇمىس ىستەۋگە كەلگەندەرگە بارلىعى 2087 (بىلتىرعى وسى ۋاقىتتا – 3364) رۇقسات راسىمدەلىپ, ونىڭ ىشىندە وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2050 ازاماتى ەل اۋماعىندا ەڭبەك ەتۋدى زاڭداستىرعان.
قر اقبتك-ءنىڭ 517-بابىن بۇزعان 404 (2019 جىلى – 1404) شەتەلدىك انىقتالىپ, اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 518-بابىن بۇزعان 174, شەتەلدىكتىڭ نەمەسە ازاماتتىعى جوق ادامنىڭ ەل اۋماعىندا قىزمەتىن زاڭسىز جۇزەگە اسىرۋىنا جول بەرگەن 11 قازاقستاندىققا اكىمشىلىك شارا قولدانىلدى. باس-اياعى 25 شەتەلدىك رەسپۋبليكا اۋماعىنان شىعارىلىپتى.
قازىرگىدەي ۋاقىتتا ولاردىڭ ءوز ەلدەرى اۋماعىنان شىعا قويۋى دا نەعايبىل. بۇل, ەڭ الدىمەن, كيىم مەن ازىق-ت ۇلىكتى بىلاي قويعاندا جۇمىس كۇشىن دە شەتەلدەن الدىراتىن بىزگە وڭاي تيمەسى انىق. ارينە, ولاردىڭ كاسىبى جەرگىلىكتى جىگىتتەردىڭ دە قولىنان كەلەدى. بىراق ولاردىڭ اقىسىن اۋىرسىنعان جۇمىس بەرۋشى ءبارىبىر شەكارا اسىپ كەلگەندەردى قولاي كورىپ تۇرادى. ونىڭ ۇستىنە گاستاربايتەرلەردەن بريگادا جاساقتاپ, بيزنەس جاساپ وتىرعاندار ءۇشىن دە بۇل – ءتيىمسىز. بىراق جالدامالىلاردىڭ شەكتەن تىس كوبەيۋى – جاقسى قۇبىلىس ەمەس. قايبىر جىلى رەسەيدىڭ ەكونوميكالىق ساراپشىلارى ءبىر جىلدا گاستاربايتەرلەر ەلىنە 10 ملرد اقش دوللارىن اكەتەتىنىن ەسەپتەپ شىعاردى. جالدامالى جۇمىسشى قالتاسىندا قانشا قازاق تەڭگەسى كەتكەنى ءبىر اللاعا عانا ايان.
وسى كۇنى مەملەكەت تاراپىنان حالىقتىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندى بولىگىن جۇمىسپەن قامتۋ, مامانداردى قايتا دايارلاۋ, سول ارقىلى شەتەلدەن كەلگەندەردى ىعىستىرۋ باعىتىندا ءبىراز جۇمىس قولعا الىندى. بىزگە وسىنى جالعاستىرا بەرگەننەن باسقا جول جوق. ناپاقا ىزدەپ كەلگەن گاستاربايتەرلەردىڭ زاڭدى ءجيى بۇزۋى سىرتتان اعىلعاننىڭ ءبارى جاقسى نيەتپەن كەلىپ جاتپاعانىن كورسەتەدى. قىسقاسى, جالدامالى جۇمىسشىنىڭ جارىلقامايتىنىنا كوزىمىز جەتتى. ەندى قولى التىن قۇرىلىسشىنى ءوزىمىز دايىندايىق. قازىرگى زاماننىڭ دا تالابى وسى.
قىزىلوردا