بىردە تۇركياعا ساياحات بارىسىندا كەزدەيسوق ءبىر اقساقالمەن اڭگىمەلەستىم. ومىردەن تۇيگەنى مول تۇرىك قارياسى: «دۇعا-باتانىڭ قۋاتى وراسان. عاسىرلار بويى اتا-باباڭ كاسىپ ەتكەن دۇنيەمەن اينالىسۋدىڭ بەرەكەتى بار. ويتكەنى بۇل دۇعا-تىلەكپەن بەكىگەن, تامىرى بار دۇنيە, سوسىن بالاما اقشاڭ كوبەيسە اياق كيىم تىگۋمەن كاسىبي تۇردە اينالىس, مەن دە, مەنىڭ اكەم, ونىڭ اكەسى دە ەتىكشى بولعان دەپ اقىل ايتتىم. قازىر شۇكىر, شارۋاسى دوڭگەلەپ تۇر», دەدى.
پالەندەي ءبىلىمى, اكادەميك, پروفەسسور دەگەن اتاعى جوق, قاراپايىم تۇرىك قارياسىنىڭ ايتقانى جۇرەگىمنىڭ ءبىر ءتىنىن ءۇزىپ تۇسكەندەي شىم ەتكىزدى. ويىما ءبىر زاماندا اتا كاسىبىنەن اجىراپ, اق تاياعىن عانا ۇستاپ كاسىپسىز قالعان, التى اي قىستا جولسىز قالىپ, جەر دۇنيەدەگى يگىلىك اتاۋلىدان قول ءۇزىپ, بار-جوعى ۇمىتىلعان سوڭ قايدا تىرشىلىك كوزى بار دەپ باس ساۋعالاپ كەتكەن اۋىلداستارىم ورالدى. ايتپەگەندە ەل قانداي, بەتەگەسى بەلدەن كەلەر جەر قانداي, شۇرايلى شۇراتى, ايدىندى-شالقارلى كولدەرى, نۋلى-سۋلى وزەندەرى قانداي ەدى؟ سولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ ماڭايىندا ءۇيىر-ءۇيىر جىلقىسىن, وتار-وتار اقتىلى قويىن, تابىن-تابىن سيىرىن ورگىزىپ, بەرەكەسى تاسىعان ىرعىن ەل وتىرعان ەدى.
جالاڭاياق ماقپال توپىراعىن باسىپ, بالالىعىم وتكەن اۋىلىم ءشيلى قانداي بولاتىن؟ اۋدان كولەمىندەگى جالعىز ەگىندى شارۋاشىلىقتىڭ باستى ورتالىعىنىڭ ءوزى باس ءشيلى, ورتا ءشيلى, اياق ءشيلى, ورتاسىن وزەن ءبولىپ جاتقاندىقتان ارعى بەت اتالاتىن ءتورت بولىگىنىڭ سىرتىندا ءتورت ت ۇلىك باعاتىن ارنايى ءتورت فەرماسى بار ەدى. مەكتەبى, كىتاپحاناسى, كلۋبى, اۋرۋحاناسى, پەرزەنتحاناسى, ءدارىحاناسى, بىرنەشە دۇكەنى, ناۋبايحاناسى, پوشتاسى, ماي ايىرۋ تسەحى, ماشينا-تراكتورلارى توپتاسقان اۋلاسى, ونىڭ ماڭايىندا اۋىل قۇرىلىسىنا قاجەتتى اعاش كەسەتىن ورنى, دانەكەرلەۋشى مەن ۇستاسى ەڭبەك ەتەتىن دۇكەنى, مونشاسى, بيەباۋى, جىل بويىنا ۇزبەي سيىر ساۋاتىن ساۋىنشىلار بازى بولاتىن. ءار فەرما ورتالىعىندا باستاۋىش مەكتەپ, ال شارۋاشىلىقتىڭ ورتالىعىندا وسى 8 اۋىل مەن قويشى, باقتاشى, جىلقىشىلاردىڭ بالالارىن وقىتاتىن ورتا مەكتەبى بار ەدى. 9-سىنىپتا مەكتەپ وقۋشىلارى ەڭبەك پراكتيكاسىنا بارىپ, قوي قىرقىم, ساقمانعا دا ارالاسىپ, اۋىل بالالارى ەڭبەك اتاۋلىدان قاشپاي, كوزدەرىن تىرناپ اشقاننان جۇمىسقا بىلەكتەرىن تۇرە بەلسەنە كىرىسەتىن.
1948 جىلى جانگەلدين اۋدانىنان 6 ادامعا ەڭبەك ەرى اتاعى بەرىلگەندە, سونىڭ ۇشەۋى – جەكسەنباي قوندىشەۆ, ەدىرەس نۇرعاليەۆ, ءفاتحوللا كىرماڭداەۆ وسى شيلىدەن شىققان. 1980 جىلداردىڭ اياعىندا, 1990 جىلداردىڭ باسىندا شارۋاشىلىقتا بىرنەشە ەگىس بريگاداسىنا قوسا, 50 مىڭ قوي, 2000 جىلقى, 1500 ءىرى قارا بولسا, تۋعان اۋىلىم اقشىعاناقتا 68 مىڭ قوي, ال مىرجاقىپ دۋلاتوۆتىڭ اۋىلى – قىزبەل شارۋاشىلىعىندا 16200 ءىرى قارا مال بار ەدى. وسىنشا مالدى باعۋعا قانشاما ەڭبەك ادامى كەرەك بولسا, ولارعا ءتۇرلى قىزمەت كورسەتەتىن قوسىمشا جۇمىس ورىندارى دا دەمالىسسىز دەرلىك جۇمىس اتقاراتىن. ويتكەنى مال شارۋاشىلىعى دامىلداۋدى سۇيمەيدى. وت وتتاپ, سۋ ىشپەسە, ارنايى باعىلماسا مال اتاۋلى بەتىمەن كەتەدى ەمەس پە؟ سوندىقتان مال باققان جانعا 365 كۇندە ءبىر دەمالىس جوق-تىن. ونىڭ سىرتىندا قىرۋار مالدىڭ جىلقىدان وزگەسى قىستا قولعا قاراعاندا اۋا جۇتا ما, جازداي ولاردىڭ جەم-ءشوبى دايارلاناتىن. قىسقاسى نە كەرەك, اۋىل دەگەن قايناعان ەڭبەك, قىزعان تىرشىلىك ورتاسى ەدى. بىراق وسى تىنىس بۇزىلىپ, مورالدىق تۇرعىدا ەش دايارلىعى جوق نارىققا ەنگەندە, بۇرىنعى ەكونوميكالىق بايلانىستار ءۇزىلىپ, ابدىراعان تىرشىلىكتە ءجون تابا الماعان شارۋاشىلىقتار بار مالىن ايىرباسقا جوڭكىلتتى. بارتەردەن قالعان ءبىراز مالدى پاي رەتىندە تاراتقاندا ۇلەسىن ۇستاپ تۇرا العاندار نەكەن-ساياق بولدى. ءار نارسە قات زاماندا ءبىر قويىن ەكى سابىنعا ايىرباستاپ تا جىبەردى. مالى جوق اۋىلدا بەرەكە بولار ما؟ ىستەيتىن جۇمىسى, اتقارار كاسىبىنىڭ ءورىسى تارىلعان, امالى جوق حالىق ولمەستىڭ قامىمەن بەتىن قالاعا بۇردى. ال اۋىلدا قالعان از جۇرت ەسەڭگىرەپ بارىپ ەسىن جيعاندا ءوز مۇڭىمەن وزدەرى وڭاشا قالعان-دى. بىراق تىنىسىن تارىلتپادى, اتا قونىسىندا, اتا كاسىبىن ەندى ءوز قوراسىنىڭ ماڭىندا جالعاستىرىپ جۇرگەندە بولاشاعى جوق اۋىلداردى جابۋ دەگەن اڭگىمە شىقتى. الدى جابىلىپ جاتىر. بۇل كۇندە مەنىڭ ءشيلىمنىڭ باسىنا دا بۇلت ءۇيىرىلدى.
ىندەتپەن ىلەسكەن وقشاۋلانعان ءومىر ءتۇرلى ويعا جەتەلەيدى. اۋىلدى بولاشاعى جوق دەپ جابۋ مەملەكەتتىڭ بۇگىنى ءۇشىن دە, ەرتەڭى ءۇشىن دە ەڭ دۇرىس ەمەس ەكەنىن بۇگىنگى تىرشىلىك دالەلدەگەندەي. مالشى مەن ەگىنشىگە عانا قاراپ قالاتىن ءتۇرىمىز بار. مۇنايدى عانا ەمە بەرمەي, اتا كاسىپتى تىرىلتەيىك. ازىقسىز كۇن كورەتىن ەشكىم جوق. داليعان دالاڭنىڭ تۇگى مەن ورگەن مالىڭنىڭ ءونىمىن باعالا, ەكسپورتتا, ەلىڭدى دە, الەمدى دە اسىرا دەپ وي تاستاعانداي. اۋىلدان ادام قاشىرىپ, اتا كاسىپتەن بەزدىرىپ, اۋىلدى ادام تۇرماستاي ەتىپ, جولسىز, ينتەرنەتسىز قالدىرىپ, مەكتەپ, اۋرۋحانالاردى جاۋىپ, جاتقا كوكونىس, ءشوپ ءوسىر دەپ اۋەلى ۇزاق جىلعا جالعا بەرىپ, ودان باۋىر باسقان جەردەن شىعارا الماي ءوزىڭ ايىرىلىپ قالعانشا, اۋىلدى تۇلەت, جاعدايىن جاسا دەگەندەي. ياعني اتا كاسىپتە بەرەكە بار دەگەندى مەڭزەگەندەي!