مامانداردىڭ ايتۋىنشا, COVID-19 دياگنوزى كەز كەلگەن جۇقپالى كەسەلدەر سياقتى جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى ءۇشىن قاۋىپتى. بارلىق ينفەكتسيالىق پروتسەسس, ونىڭ ىشىندە كوروناۆيرۋس تا جۇرەك-قان تامىر اۋرۋلارىنىڭ اسقىنۋلارىنا اكەلۋى ابدەن مۇمكىن.
SARS-CoV-2 كوروناروۆيرۋسىن جۇقتىرعان ادامداردىڭ كوبىندە تاماقتىڭ اۋرۋى, جوتەلۋ, دەنەنىڭ اۋىرسىنۋى جانە دەنە قىزۋىنىڭ كوتەرىلۋى سەكىلدى سيمپتومدارمەن بىرگە, اۋرۋدىڭ ءالسىز بىلىنەتىن اعىمى بايقالادى. الايدا كەي پاتسيەنتتەردە وكپەنىڭ قاتتى زاقىمدانۋى دا ءورشي باستايدى.
الماتىداعى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عزي كارديولوگيا كافەدراسىنىڭ جەتەكشىسى ايسۇلۋ مۇساعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان تارالعان پاندەميا ىندەتى كەزىندە جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەر ەرەكشە توپقا كىرەدى.
بۇگىنگى تاڭدا جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارى بار ناۋقاستار كوروناۆيرۋستى وڭاي جۇقتىرادى دەگەن مالىمەت جوق دەسەك تە, كەز كەلگەن ينفەكتسيالىق پروتسەسس, ونىڭ ىشىندە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنىڭ اسقىنۋىن ودان دا جوعارى قاۋىپپەن ءورشىتۋى مۇمكىن.
COVID-19 العاش تىركەلگەن قىتايدىڭ مالىمەتتەرى اۋرۋدىڭ كۇردەلى ءتۇرى دامىعان نەمەسە ونىڭ سالدارىنان ءتىپتى ولىمگە دۋشار بولعان پاتسيەنتتەردىڭ كوبىندە قانت ديابەتى جانە ارتەريالىق گيپەرتەنزيا سەكىلدى ىلەسپەلى پاتولوگيالاردىڭ بولعاندىعىن دالەلدەدى. قىتايدا بولعان ءولىمنىڭ ورتاشا سانى COVID-19 اۋىراتىن پاتسيەنتتەردىڭ 2,4% قۇرادى, ال ارتەريالىق گيپەرتونياسى بار پاتسيەنتتەردە ول 6%-عا, قانت ديابەتىندە 7,3%-عا ءوستى.
مۇنىڭ ناقتى سەبەبى ءالى انىقتالماعان. مۇمكىن, ديابەت تە, گيپەرتونيا اۋرۋى دا اسىرەسە ەگدە ادامداردىڭ اراسىندا كەڭ تارالۋىمەن بايلانىستى بولار, سەبەبى COVID-19-دان بولاتىن ءولىم سانى وسى ساناتتاعى ادامداردىڭ اراسىندا جوعارى بولىپ وتىر.
سوندىقتان دا پاندەميا كەزىندە ارتەريالىق گيپەرتونياسى بار ناۋقاستارعا تەراپەۆت پەن كارديولوگقا جوسپارلى قارالىپ تەكسەرىلۋدى توقتاتا تۇرۋ ۇسىنىلادى. باستاپقى مەديتسينالىق ۇيىمدار مۇمكىندىگىنشە قاشىقتان كونسۋلتاتسيا بەرىپ جانە پرەپاراتتاردى ۇيلەرىنە جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋگە تىرىسادى.
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جوعارى ارتەريالىق قىسىمدى ەمدەۋدە كەڭىنەن قولدانىلاتىن كەي پرەپاراتتاردى COVID-19 جاعدايىندا پايدالانۋعا بولمايتىندىعى تۋرالى مالىمەتتەر پايدا بولدى. الايدا, بۇل پىكىرلەردىڭ ەشقانداي عىلىمي دالەلدەنگەن نەگىزدەرى جوق.ەۋروپالىق كارديولوگتار قوعامى, بريتاندىق كارديولوگيالىق قوعامى جانە امەريكالىق جۇرەك قاۋىمداستىعى سەكىلدى ءىرى مەديتسينالىق قاۋىمداستىقتار انتيگيپەرتەنزيۆتىك پرەپاراتتاردى قابىلداۋدى جالعاستىرۋدى ۇسىنادى, سەبەبى ولاردىڭ وڭ اسەرى دالەلدەنگەن.
قازىرگى تاڭدا وسى ۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ الدىن الۋعا ارنالعان ەرەكشە پروفيلاكتيكالىق شارالار جوق.
جۇقتىرۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مىناداي كەڭەستەردى ورىنداۋ قاجەت:
جۇقتىرعان ادامداردان الشاق ءجۇرۋ;
مۇمكىندىگىنشە باسقالارمەن اراداعى قاشىقتىقتى 2 مەترگە دەيىن ساقتاۋ;
قولدى جىلى سۋمەن ءجيى سابىنداپ جۋ (20 سەكۋندتان كەم ەمەس);
جوتەلگەن نەمەسە تۇشكىرگەن كەزدە اۋىز بەن مۇرىندى قول ورامالمەن نەمەسە شىنتاقتى بۇگىپ جابۋ;
كوز, مۇرىن جانە اۋىزعا قول تيگىزبەۋ;
ءجيى قولداناتىن زاتتاردى: ەسىك تۇتقاسى, شكافتىڭ تۇتقالارى, ەلەكتر قوسقىشتارى جانە ت.ب.دەزينفەكتسيالاۋ;
ۇيدە وقشاۋلاۋ ء(ۇي كارانتينى) قاعيدالارىن ورىنداۋ.