• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 20 ءساۋىر, 2020

«اسىل ءسوزدى ىزدەسەڭ...»

643 رەت
كورسەتىلدى

اباي اتامىزدىڭ اسىل مۇراسى ءبىز ءۇشىن باعا جەتپەس بايلىق. ول – اقىن عانا ەمەس, ءوزىنىڭ وشپەس ولەڭدەرى ارقىلى تۋعان xالقىنىڭ باستى مىندەتتەرىن باتىل كورسەتىپ بەرگەن داناگوي.

قازىر الەم ساعات سايىن وزگەرۋدە. بارلىق سالادا جا­ڭا مىن­دەتتەر مەن تىڭ تالاپ­تار قويى­لۋدا. عىلىمداعى جاڭا­لىق­تار ادامدى العا جەتەلەيدى. اقىل-ويمەن عانا وزاتىن كەزەڭ كەلدى. زامان كوشىنە ىلەسىپ, ىلگەرى جىلجۋ ءۇشىن ءبىز سانانىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. بۇل قادام وركەنيەتتىڭ وزىق تۇستارىن ۇلتتىق مۇددەمەن ۇيلەستىرە ءبىلۋدى تالاپ ەتەدى.

سونداي-اق اباي ايرىقشا دارىپتەگەن يگىلىكتى ءىستىڭ ءبىرى – ءتىل ۇيرەنۋ. اقىن جيىرما بەسىنشى قارا سوزىندە وزگە ءتىلدىڭ ادامعا نە بەرەتىنىنە توقتالىپ: «اربىرەۋدىڭ ءتىلىن, ونەرىن بىلگەن كىسى ونىمەنەن بىردەيلىك داعۋاسىنا كىرەدى, اسا ارسىزدانا جالىنبايدى», – دەيدى. ال قازىرگىدەي جاڭا تاريحي جاعدايدا ءبارىمىز انا ءتىلىمىزدىڭ دامۋى مەن دارىپتەلۋىنە نازار اۋدارىپ, ونىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋىمىز كەرەك. وسكەلەڭ ۇرپاق, اباي ايتقانداي, عىلىمدى تولىق يگەرسە, ءوز ءتىلىن قۇرمەتتەسە ءارى شىن مانىندە پوليگلوت بولسا, ۇلتىمىزعا تەك يگىلىك اكەلەرى ءسوزسىز.

ابايدىڭ ەڭبەكتەرىن وقۋ بارىسىندا تۇسىنگەنىم, ونىڭ شىعار­ما­لارىنداعى وي-تۇجىرىمدار ءاربىر جاستىڭ بويىندا حالقىنا, ەلى مەن جەرىنە دەگەن پاتريوتتىق سەزىمدى ورنىقتىرادى. 

اباي قازاق قوعامىندا ەڭبەك تۋرالى جاڭا تۇسىنىك قالىپ­تاس­تىردى. عۇلامانىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك – جاي عانا قىزمەت ەمەس, ادام بولمىسىنىڭ ايناسى. ەڭبەكتىڭ ءومىر ءسۇرۋ قۇرالى ەكەندىگىن بارشاعا ناسيحاتتايدى. عىلىمدى يگەرۋ, تانۋ, ءبىلىمدى بولۋ – تابان اقى ماڭداي تەردىڭ, ەڭبەكتىڭ ءمانى. سوندىقتان اقىن ەڭبەك پەن ماقساتتى ولەڭدەرىندە اسقاقتاتا جىرلادى.

بىزگە, اباي ايتقانداي, ارتىق ماقتانعا سالىنۋ, وزگەنى قور, ءوزىمىزدى زور ساناۋ, داۋ قۋ استە جاراسپايدى. ءار قادامىمىزدى انىق باسىپ, الەمدە جانە ەلىمىزدە بولىپ جاتقان وقيعالاردى با­يىپپەن ساراپتاي ءبىلۋىمىز قاجەت. تۇراقتىلىق پەن دامۋىمىزدىڭ كەپىلى بولعان تاتۋلىق پەن بىرلىكتى بارىنەن جوعارى قويعان ابزال.

ءوزىم ابايدىڭ كوپ ولەڭدەرىن, قارا سوزدەرىن وقىپ, جۇمىستا پايدالانامىن. ابايدىڭ ايتقان وسيەتتەرى قازىرگى وسكەلەڭ ۇرپاق­قا ۇلكەن ونەگە. كوپتەگەن جاز­با­لارعا سۇيە­نەر بولساق, شىڭعىس ءۋا­لي­­حانوۆ كوكشەتاۋ وك­رۋ­گى­­نىڭ, ال قۇنانباي وسكەن­باي­­­ ۇلى قارقا­را­لى وكرۋ­گى­نىڭ اعا سۇلتانى بولعان. ەكى بي­لىك باسى­نىڭ وكىلدەرى ءبىر-ءبىرىن جاق­سى تانىعان. مىنە, اباي قۇنان­باەۆ پەن شوقان ءۋالي­حا­نوۆتاي بولاشاق قازاق زيا­لىلارى اكەلەرىنىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قامقورلىعى, جاناشىرلىعى, سونداي-اق دوستىقتىڭ مىزعىماس التىن كوپىرىن وسىدان كورۋگە بولادى. جانە دە ءۋاليحانوۆتار وتباسىنىڭ كەڭەسىمەن قۇنان­باي­دىڭ ۇلى حاليوللا شوقان ءۋاليحانوۆ وقىعان ومبى كادەت كورپۋسىندا وقىعان ەكەن. بۇل عاقليالارى كەيىنگىلەرگە ۇلكەن ونەگە. سول كەزدەگى زيالى ازاماتتار ءوز ۇرپا­عىنىڭ ءبىلىمدى بولۋىنا زور ءمان بەرە وتىرىپ, اسكەري ءبىلىم الۋىن قۇپتاعان. سول زيالى ازاماتتاردىڭ سارا جولدارىمەن كادەت كورپۋسىندا ءبىلىم الىپ جاتقان ورەندەردىڭ ۇلتجاندى, قازاقتىڭ نامىستى ازامات ەتىپ تاربيەلەۋ مەنىڭ مەرەيلى مىندەتىمىز دەپ بىلەمىن.

ءوزىم بالا كەزىمنەن ءسۇيىپ وقى­عان­دىقتان ءار شاڭىراقتا اباي­دىڭ كىتابى مەن مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانى تۇر­ۋى كەرەك دەپ سانايمىن.

وسى جىلى قازاقتىڭ دانىشپان اقىنى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى تويلانادى. سول سەبەپتى جىلدىڭ ايرىقشا اتاپ وتىلۋىنە قاتىستى دايىندىق وسى كۇندەرى قازاقستان عانا ەمەس, كۇللى الەمدە باستالىپ كەتكەندەي. ءبىز دە ءوزىمىزدىڭ مەكەمەدە ءبىر جىلدىق ءىس-شارالار جوسپارىن قۇرىپ, ابايدى تانۋ, ەڭبەكتەرىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا جۇمىستاردى جاساپ جاتىرمىز. سونداي-اق اباي ولەڭدەرىن وقۋ ەستافەتاسىن ءبىزدىڭ دە كادەتتەرىمىز بەن اسكەري قىزمەتكەرلەرىمىز جالعاستىرۋدا.

اباي ولەڭدەرىنەن ءتالىم الۋ, ونى ۇعىنىپ بويىنا ءسىڭىرۋ – بۇگىنگى ۇرپاق الدىنداعى مىندەت. سول ءۇشىن «اسىل ءسوزدى ىزدەسەڭ, ابايدى وقى, ەرىنبە!» – دەگەن ءسوز ءاربىرىمىزدىڭ ۇستانىمىمىز بولۋ كەرەك دەپ ويلايمىن.

 

سەرىك اسانوۆ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلىگى شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كادەت كورپۋسىنىڭ باستىعى

سوڭعى جاڭالىقتار