بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا وتكەن ونلاين-بريفينگتە «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق الماتى قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى نۇرلىبەك قابدىقاپاروۆ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن قوسۋ 1 شىلدەگە شەگەرىلگەنىن مالىمدەدى.
–وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, ءساۋىر ايىنان باستاپ ەلىمىزدە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى تولىققاندى ىسكە قوسىلۋى ءتيىس بولاتىن. بىراق مەملەكەت باسشىسىنىڭ كوروناۆيرۋس ىندەتىنە بايلانىستى بەرگەن تاپسىرماسىنا سايكەس, بۇل مەرزىمدى 1-شىلدەگە اۋىستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. ياعني, وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقستاننىڭ بارلىق تۇرعىندارى «شارتتى» تۇردە ساقتاندىرىلعان بولىپ سانالادى.
بۇل ەلدە تۇراتىن ءاربىر ازاماتتىڭ تەگىن مەديتسينالىق كومەك تۇرلەرىن عانا ەمەس, مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەتىندەگى قىزمەتتەردى دە پايدالانۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى العاندا, بۇل مۇمكىندىكتى 2,5 ميلليوننان استام ادام پايدالانا الادى.
قور ءوزىنىڭ ىشكى رەزەرۆىنەن 20 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولۋدى جوسپارلاپ وتىر. ول ساقتاندىرىلماعان ازاماتتاردىڭ كومپيۋتەرلىك توموگرافيا, ماگنيتتى-رەزونانستىق توموگرافيا, پتسر سىندى قىمبات اناليزدەرگە دەگەن سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا جۇمسالماق.
قازىر ەلىمىزدە بارلىعى 16,4 ميلليونعا جۋىق ادام ساقتاندىرىلعان بولىپ سانالادى. ونىڭ 11 ميلليونعا جۋىعى – الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان ساناتتار. بىلايشا ايتقاندا, حالىقتىڭ جارتىسىنان كوبى بيۋدجەت ەسەبىنەن ساقتاندىرىلىپ وتىر.
مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى حالىققا كورسەتىلگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەر اقىسىن تولەيتىن قارجى وپەراتورى. 2020 جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا 1 250-دەن استام مەديتسينا ۇيىمىمەن كەلىسىمشارت بەكىتىلگەن, ونىڭ 600-دەن استامى – جەكە مەنشىك. جەتكىزۋشىلەرمەن بەكىتىلگەن كەلىسىمشارتتىڭ جالپى سوماسى 1,3 ترلن تەڭگە. ال, الماتى قالاسى بويىنشا بيىل 182,2 ملرد تەڭگەنىڭ قىزمەتىن ساتىپ الۋ كوزدەلگەن. ونىڭ: 110,7 ملرد تەڭگەسى – تەگىن مەديتسينالىق كومەك پاكەتىنە, 71,4 ملرد تەڭگەسى – ساقتاندىرۋ پاكەتىنە تيەسىلى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەم, قازاقستاندا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى 2020 جىلدىڭ باسىندا ەنگىزىلدى. اۋەلدە جىلدىڭ باستاپقى ءۇش ايى وتپەلى كەزەڭ رەتىندە جاريالاندى. سەبەبى, جاڭا جۇيە بولعاندىقتان ءارتۇرلى سۇراقتاردىڭ تۋىندايتىنى راس. وتپەلى كەزەڭ وسىنداي ماسەلەلەردى شەشىپ, تۇرعىنداردىڭ جاڭا جۇيەنى باعالاپ, ونىڭ ارتىقشىلىقتارىن سەزىنۋى ءۇشىن ەنگىزىلگەن بولاتىن.
دەگەنمەن, بۇل قازاقستان ازاماتتارى مەن وسىندا تۇراقتى تۇراتىن شەتەلدىكتەردى جارنا تولەۋ مىندەتىنەن بوساتپايدى. شىلدەنىڭ بىرىنە دەيىن ساقتاندىرىلماعان تۇرعىندار ءمامس پاكەتىندەگى قىزمەتتەردى پايدالانا المايدى.
بىراق بۇل ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە ەنبەگەن ازاماتتار مەديتسينالىق كومەكتەن قاعىلادى دەگەندى بىلدىرمەيدى. بىزدە مەملەكەت تاراپىنان كەپىلدىك بەرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك بار جانە ولبارلىق ازاماتتارعا كورسەتىلەدى. ياعني, شۇعىل جاعدايلاردا كەز-كەلگەن ادامعا كەز-كەلگەن جەردە كومەك بەرىلۋى ءتيىس. مىسالى, ولار بۇرىنعىشا جەدەل جاردەم شاقىرتا الادى, سوزىلمالى, قاۋىپتى جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار اۋرۋلار تەگىن ەمدەلەدى, ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
جالپى, قازىرگى تاڭدا قورعا قارجى جيناقتاۋ جالعاسىپ جاتىر. ساقتاندىرۋجۇيەسى ىسكە قوسىلعان 2017 جىلدىڭ 1-شىلدەسىنەن 2020 جىلدىڭ 31-ناۋرىزىنا دەيىنگى ارالىقتا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا 298,1 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى جيناقتالدى.
الماتى قالاسى جارنا تولەۋ جاعىنان كوش باستاپ تۇر – جيناقتالعان سومانىڭ بەستەن ءبىر بولىگى بۇرىنعىشا, وڭتۇستىك استانالىقتارعا تيەسىلى. اتاپ ايتقاندا, الماتىلىقتاردىڭ قورعا اۋدارعان جارناسى 60 ملرد تەڭگەدەن اسىپ جىعىلدى. ونىڭ 54,7 ملرد تەڭگەسى – جۇمىس بەرۋشىلەرگە تيەسىلى. سونداي-اق جىل باسىنان بەرى ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان 10 مىڭعا جۋىق الماتىلىق تۇرعىن 40,1 ملن تەڭگە كولەمىندە بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم تولەگەن.