اۋەلى قىتاي مەن ورتالىق ازيادا باستالىپ 1347 - 1351 جىلدارى اراسىندا ەۋروپانى قىناداي قىرعان قارا ءولىم - وبا ىندەتى 200 ميلليون ادامنىڭ جانىن الدى. بۇل ۇرەيلى ىندەتپەن بىرگە ەۋروپانىڭ كوپتەگەن قۇندىلىقتارى وزگەردى.
وسىنداي وبا ىندەتتەرى 1700 جىلدارعا دەيىن جالعاستى. ولاردىڭ اراسىنان 1629-1631 ج. يتاليا وباسى, 1665-1666 ج. لوندون وباسى, 1679 جىلعى ۆەنا وباسى, 1720-1722 ج. مارسەل وباسى جانە 1771 جىلعى ماسكەۋ وباسىن اتاپ ايتۋعا بولادى.
مۇنداي وبا اۋرۋلارى ورتالىق ازيادا دا از بولماعان. قازىر الەۋجەلىدە كەڭ تاراعان يبن سينا تۋرالى فيلمنەن دە مۇنى ايقىن اڭعارۋعا بولادى. بىزدەگى كوپتەگەن قالالاردىڭ قاڭىراپ, بوس قالۋىنىڭ ءبىر سەبەبى - وسىنداي ىندەتتەر بولسا كەرەك. سونىڭ سالدارىنان قۇدايدىڭ قاھارى كەلدى دەپ جامان ىرىمعا بالاعان حالىق قالالاردى تاستاپ كوشىپ وتىرعان. وكىنىشكە قاراي بۇل تاقىرىپ بىزدە كوپ زەرتتەلمەگەن.
ەۋروپادا وبا ىندەتى ەتەك العاندا ولار ناداندىقتى تاستاپ, شىعىسقا بەت بۇرىپ, يبن سينانى وقي باستاعان. سونىڭ ارقاسىندا ولاردا مەديتسينا دامىدى. ال ۇلىقبەك سىندى عۇلاما باسشىلارىن ولتىرگەن شىعىستا كەرىسىنشە ناداندىق جايلاپ,قاراڭعىلىقتىڭ قۇشاعىندا قالا بەردى.
ەندى مىنا ىندەتتەن قورىتىندى شىعارىپ, ەلىمىزدە عىلىمدى دامىتۋعا, سونىڭ ىشىندە مەديتسينا سالاسىن ورىستەتۋگە مۇمكىندىك تۋادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.