ەلورداداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا بەيبىت جينالىستاردى ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ءتارتىبى تۋرالى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا قوعامدىق تىڭداۋ ءوتتى.
جيىنعا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ, قوعام قايراتكەرلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى قاتىستى. ءىس-شارا بارىسىندا ميتينگ تۋرالى جاڭا زاڭ جوباسى كەڭىنەن تالقىلانىپ, قوعام بەلسەندىلەرى ءوز ويىن ورتاعا سالدى.
دوڭگەلەك ۇستەلدەگى نەگىزگى باياندامانى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى دانيار ەسين جاسادى. زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەردى تالقىلاۋ ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وڭىرىندە وتكەنىن ەسكە سالعان مينيستر ورىنباسارى قوعام بەلسەندىلەرى مەن زاڭگەرلەر ايتقان پىكىردىڭ ەسكەرىلگەنىنە توقتالدى.
«زاڭ جوباسىن قوعامدىق تىڭداۋ بارىسىندا جانە ونى «اشىق دەرەك» پورتالىنا ورنالاستىرىلعالى بەرى وسىعان قاتىستى 261 پىكىر كەلىپ ءتۇستى. ولاردىڭ باسىم بولىگى ميتينگىنى وتكىزۋدى حابارلاما تۇرىندە جۇرگىزۋگە, ارنايى ورىندارعا, بەيبىت شەرۋلەر كەزىندە جۋرناليستەردىڭ قۇقىعىنا, بەيبىت جيىنعا رۇقسات ەتپەۋ تاسىلدەرىنە باعىتتالعان», دەدى د.ەسين.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بەيبىت جيىندار وتكىزۋ ءۇشىن حابارلاما بەرىلسە جەتكىلىكتى. الدا-جالدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننان جاۋاپ كەلمەسە, وعان كەلىسىم بەرىلدى دەپ ەسەپتەلىنبەك. سونداي-اق مۇنداي ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە ارنايى ورىن بولىنەدى.
د.ەسين ارنايى ورىنعا ەرەكشە توقتالدى. بۇعان دەيىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ميتينگ وتكىزۋگە ارنالعان مەكەن قالانىڭ سىرتىندا بولماۋىنا ەكپىن بەرگەن ەدى. مينيستر ورىنباسارىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ بارىسىندا بۇل ماسەلەگە دە ءمان بەرىلگەن.
«ارنايى ورىنداردى بەلگىلەپ, ولاردى قولدانۋ ءتارتىبىن ناقتىلاۋ بارىسىندا بەيبىت جيىننىڭ ماقساتىنا قول جەتكىزۋگە جاعداي جاسالۋى ءتيىس. ۇيىمداستىرۋعا قولايلى, قوعامدىق كولىك باراتىن, ينفراقۇرىلىمى ۇيىمداستىرۋشىلار مەن قاتىسۋشىلار قولدانۋىنا ىڭعايلى بولۋى قاراستىرىلادى», دەدى د.ەسين.
ياعني, ميتينگ وتكىزىلەتىن ورىن قالانىڭ ىشىندە, كوپشىلىك كورەتىندەي جەردە بەلگىلەنەدى. بۇل – بەيبىت جيىندى دا وتكىزۋگە, قالا تىرشىلىگىنە كەدەرگى كەلتىرمەۋگە مۇمكىندىك بەرمەك.
قوعامدىق تىڭداۋ بارىسىندا بەلسەندىلەر كوكەيدە جۇرگەن سۇراقتارىن قويدى. ولاردى مۇقيات تىڭداعان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى د.اباەۆ ساۋالدارعا رەت-رەتىمەن جاۋاپ بەردى.
ماسەلەن, دوڭگەلەك ۇستەل قاتىسۋشىلارى زاڭ جوباسىندا كورسەتىلگەن بەيبىت ميتينگىگە قاتىسۋشىلار سانى تۋرالى تارماققا كەلىسپەيتىنىن جەتكىزگەن. ءمينيستردىڭ سوزىنە قاراعاندا, الداعى ۋاقىتتا جاۋاپتى مەكەمە اتالعان ماسەلەنى قايتا قاراماق.
«مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ سۇحباتىندا بەيبىت جيىندارعا قاتىسۋشىلاردىڭ سانىن 250 ادام دەپ شەكتەۋدى ەنگىزۋ ءجونسىز ەكەنىن ايتتى. ءبىز وسى ماسەلە بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. بۇل – ءبىز ءۇشىن تاپسىرما ىسپەتتى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
سونىمەن قاتار د.اباەۆ زاڭ جوباسىنا قاتىستى ايتىلعان سىن-ەسكەرتپەلەردىڭ ءبارى مۇقيات زەردەلەنەتىنىن, الايدا وعان ۋاقىت قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇدان بولەك, پارلامەنتتىك تالقىلاۋدا دا دەپۋتاتتار زاڭ جوباسىنا وزگەرىستەر ەنگىزەتىنىن جەتكىزدى.
«كەي ارىپتەستەرىمىز وزدەرى جازعان, ايتقان ۇسىنىستاردىڭ كەيبىرى زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلمەگەنىن ايتىپ نارازىلىق ءبىلدىردى. بىراق بۇل – ءبىر-ەكى كۇندىك نەمەسە بەس مينۋتتىق شارۋا ەمەس. مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بەلگىلى ءبىر كەلىسىمدەر, پروتسەدۋرالار جاسالادى. بۇل – ايتارلىقتاي ۇزاققا سوزىلاتىن پروتسەسس. سىزدەر ايتقان ۇسىنىستاردىڭ ءبارى ەسكەرىلەدى. زاڭ جوباسى ايتارلىقتاي وزگەرىسكە ۇشىرايدى. ءبىز زاڭگەرلەر مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ عانا ەمەس, ويىن بىلدىرگىسى كەلەتىن, سونىڭ ىشىندە ميتينگ ارقىلى بىلدىرگىسى كەلەتىن قازاقستان ازاماتتارىنىڭ مۇددەلەرىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك», دەدى مينيستر.
زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا ساياساتتانۋشى, ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ەرلان سايروۆ مۇنداي قوعامدىق تىڭداۋلار ازاماتتار مەن بيلىكتىڭ قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا مودەلىن جاسايتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. سونداي-اق زاڭ جوباسىنا ايتىلعان سىنعا قاتىستى ءوز پىكىرىن جەتكىزدى.
«سىن ەلىمىزدىڭ قوعامدىق ءومىرىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالۋى كەرەك ەكەنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. ءبىز وعان ۇيرەنىپ, ونى قابىلداۋىمىز قاجەت. سىن بۇرىن دا بولعان, قازىر دە بار جانە بولا دا بەرەدى. مەنىڭ ويىمشا, بۇگىنگى تاڭدا زاڭ جوباسىن تالقىلاۋدىڭ ءوزى ازاماتتار مەن بيلىك قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا مودەلىن جاسايدى», دەدى ە.سايروۆ.
ساياساتتانۋشى ە.سايروۆ پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ زاڭ جوباسى جونىندەگى پىكىرىن تۋيتتەر پاراقشاسىنا جازعانىن, بۇل – قۇقىقتىق قۇجاتتىڭ ماڭىزىن كورسەتەتىنىن مالىمدەدى.
«مەملەكەت باسشىسى كەشە عانا تۋيتتەر پاراقشاسىندا زاڭ جوباسى بويىنشا ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى. بۇل وتە ماڭىزدى. زاڭ جوباسىن ازاماتتار عانا ەمەس, مەملەكەت باسشىسى دا تالقىلايتىنىن كورىپ وتىرمىز. بۇل زاڭ ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا وزگەرىپ, جاڭا سيپاتقا الىپ كەلە جاتىر دەپ سانايمىن. تالقىلاۋعا قاتىساتىندارعا «ميتينگىگە 251 ادام كەلسە نە بولادى؟» دەگەن سۇراق قويامىن. مۇنداي سۇراقتارعا ناقتى جاۋاپ بەرىلۋى ءتيىس. زاڭ بويىنشا قاتىسۋشىلار سانى ارتىپ كەتسە, ميتينگ توقتاتىلۋى مىندەتتى. بۇل ماسەلەنى ءالى دە جان-جاقتى جەتىلدىرىپ, قاتىسۋشىلار سانىن قايتا قاراستىرۋ قاجەت», دەدى ە.سايروۆ.
ال «قاراعاندى وبلىسىنىڭ كاسىپوداقتارى» وبلىستىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى جاننا ۋاليەۆا 18 جاسقا تولماعانداردىڭ ميتينگىلەرگە قاتىسۋىنا قارسى ەكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قاتىسۋشىلار جاسىن تومەندەتۋ اكىمشىلىك نە قىلمىستىق جازاعا تارتىلعان بالالار سانى ارتىپ كەتۋىنە اكەلۋى مۇمكىن.
«زاڭدا «قاتىسۋشى» دەگەن ۇعىم بار. قاتىسۋشى – 18 جاسقا تولعان ادام. نەگە قاتىسۋشىنىڭ جاسى تومەندەۋى ءتيىس؟ بۇعان ساقتىقپەن قاراعان ءجون. ءبىز بالالاردىڭ قاتىسۋىنا قارسىمىز. ولار ۇبت-عا دايىندالۋدىڭ ورنىنا, ميتينگىلەرگە بارىپ, ءوز پىكىرلەرىن ايتا ما؟ ۇيىمداستىرۋشىلار بالالاردى باسقا ماقساتتا قولدانۋى مۇمكىن.
ەگەر ءبىز بالالارعا 14 جاستان باستاپ بەيبىت شەرۋگە قاتىسۋعا رۇقسات ەتسەك, وسى جاستاعى بالالار نورمانى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلاتىنىن تۇسىنگەنىمىز ابزال. سوندا بىزدە 14 جاستاعى سوتتالۋشىلار كوبەيىپ, ولار قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلا ما؟» دەدى ج.ۋاليەۆا.