وي-حوي, ون جەتى جاس! تۇك بىلمەيتىن ءتۇبىت يەك كەزىمىز. ون جىلدىقتى ءبىتىرىپ, الماتىعا كەلدىك. بار ارمانىمىز – وقۋعا ءتۇسۋ, جۋرناليست بولۋ. قۇمىرسقانىڭ يلەۋىندەي قۇجىناعان ابيتۋريەنت. ينكۋباتوردىڭ سارى اۋىز, ۇرپەك باس بالاپانى سەكىلدى ءبىر-بىرىنەن اۋمايتىن كىلەڭ «قىزىلشاقا».
سۇرلىگىپ ءجۇرىپ سۇيرىكتەي-سۇيرىكتەي بەس جىگىت جاتاقحانانىڭ ءبىر بولمەسىندە توقايلاستىق. تانىستىق. شەتىنەن اقىن. اعىپ تۇر! ورتاسىندا وسالى جوق-اۋ! اتى- ءجونىمىزدى سۇراسىپ, ەپتەپ شۇيىركەلەسكەسىن:
– مەكتەپتى قالاي ءبىتىردىڭ؟ – دەپ سۇراستىق ءوزارا.
– اتتەستاتىمنىڭ جارتىسى «بەس», جارتىسى ء«تورت!» – دەدى بىرەۋى اعىنان اقتارىلىپ.
– ء«تورتىم» – تورتەۋ, قالعانى «بەس!» – دەدى ەكىنشىسى.
– ەكى ساباقتان ء«ۇشىم» بار. ماتەماتيكا مەن فيزيكادان! – دەدى ءۇشىنشىسى.
ەكى بەتى بورىقتاي, ەرىنى شيەدەي قىپ-قىزىل جىگىت ءسال-ءپال كۇمىلجىپ, قىسىلىپ-قىمتىرىلعانداي سىڭاي تانىتتى دا:
ء«تورت جوق!» – دەدى قىسقا عانا. ءبارىمىز شۋ ەتە قالدىق:
– نەمەنە, سوندا اتتەستاتىڭنىڭ ءبارى ء«ۇش» پە؟ – دەدىك ءۇرپيىسىپ. سويتسەك, ول مەكتەپتى التىن مەدالمەن بىتىرگەن ەكەن. ول بالامىز وقۋعا وپ-وڭاي قابىلداندى, ءبىر-اق ءپاندى ۇزدىك تاپسىردى دا بەلەستەن ءوتتى. قالعان ەكەۋى «زاوچنىي» ءتۇستى. ال اتتەستاتىمنىڭ جارتىسى «بەس», جارتىسى ء«تورت» دەگەن قايىربەك اسانوۆ ەكەۋمىز شامادانىمىزدى ارقالاپ اۋىلعا قايتتىق.
كەلەسى جىلى... تاعى دا قايىربەكپەن ۇشىراسىپ, تاعى دا ءبىر بولمەدە جاتتىق. مۇڭ-زارىمىز ورتاق. ايتەۋىر, قۇداي كوز جاسىمىزدى كورىپ, جولىمىز وڭعارىلدى. ستۋدەنت اتاندىق. قايىربەكتىڭ جىرىمەن سويلەسەك:
مەزگىلى ءبىتىپ, ابيتۋريەنتتىك از كۇننىڭ,
باعىمىز جانىپ, ستۋدەنتى بولىپ كازگۋ-ءدىڭ,
العاشقى كۇننەن الىپپەسىن بىز باستادىق
جۋرناليستيكاداعى شەبەرلىك پەنەن جازۋدىڭ.
ول كەزدە جاتاقحانا تاپشى. جەتىسپەيدى. قايىربەك جانە ارالدىڭ امانوتكەلىنەن كەلگەن ايكورگەن ابىلەۆ, كوكشەتاۋلىق مۇحامەديا جۇماعاليەۆ جانە ەرەيمەنتاۋلىق امانگەلدى جۇمابەكوۆ بەسەۋمىز پاتەر جالداپ, بىرگە تۇردىق. «ىرىستى, كۇرىشتى قىزىلوردادا» تۋعاندىقتان با, قايىربەكتىڭ بۇقتىرعان پالاۋىن اناۋ-مىناۋ وزبەگىڭ ءاي, پىسىرە المايدى-اۋ! ءار ادامنىڭ سۇيىكتى ءىسى, جانىنا جاقىن ءبىر ء«حوببيى» بولادى عوي. قايىربەكتىڭ ء«حوببيى» – پالاۋ ءپىسىرۋ. سوسىن كيىم ۇتىكتەۋ. شالبارىنا قاراساڭ وسپانحان اعام ايتقانداي «قىرىنان قىل قۇلايدى». ال قالعان ۋاقىتتاردا بۇرقىراتىپ ولەڭ جازادى. بىراق پوەزيا ء«حوببيى» ەمەس, العاشقى ماحابباتى سياقتى. ءتاۋىر تەڭەۋ, بەينەلى تىركەس, بەدەرلى ءسوز تاپقاندا بالاشا قۋانىپ, باقىتقا كەنەلگەندەي سەزىنەدى. وقيدى. مانەرلەپ وقيدى. قايتا-قايتا وقيدى. «دۇنيەدە سەنەن باسقا اقىن جوق پا وسى؟ قويشى ەندى, قايرەكە!» – دەگىمىز كەلەدى. بىراق باتا المايمىز. بىزدەن بەس-التى جاس ۇلكەن. ساقا جىگىت. اسكەردە بولعان. تەرەڭوزەك اۋدانىنداعى «قاراوزەك» سوۆحوزىندا كومسومول كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بولعان. بوكسپەن اينالىسقان. «تاياق جەيمىز بە» – دەپ جانە تايسالامىز.
كۇندەردىڭ كۇنىندە كۋرستاسىمىز كۇلاشتىڭ ولەڭىن جاتقا وقۋدى شىعاردى. كۇلاش! كادىمگى كۇلاش احمەتوۆا. اقجارما اقىندىعىن العاشقى كۋرستا-اق مويىنداپ قويعانبىز.
جەكسەنبى كۇنى ەدى. تاڭ اتپاي قايىربەك ۇيقىمىزدان وياتتى. ء«وي, وڭشەڭ ماۋباس!» دەپ توسەگىمىزدەن تۇرعىزدى. «ەسىكتىڭ الدىن سىپىر!» – دەدى ماعان. ال ايكورگەنگە ء«ۇيدى تازالا!» دەدى. ءوزى ەت تۋراپ, پياز ارشىپ, پالاۋىنا كىرىستى. بۇل نە دۇربەلەڭ؟ سويتسەك, كۇلاش كۋرستاسىمىزدى ىزىمكۇل قۇربىسىمەن تۇسكى قوناققا شاقىرسا كەرەك. «كىلەڭ اقىن باس قوسسا, تار بولمەدە تاماشا پوەزيا كەشى وتەتىن شىعار؟» دەپ جورامالدادىق.
ءومىر بويى ايالاۋمەن وتەمىن,
جۇرەگىمدى تۇسىنبەسەڭ نە ەتەمىن؟
بۇرىن قالاي سەزبەگەنمىن, ءتاڭىر-اۋ,
ماحابباتتىڭ مۇنشا كۇشتى ەكەنىن!
«قازىر قارا دا تۇر. قايىربەك ءداپ وسى ولەڭىن وقيدى» دەپ ويلادىق. ە-ھە-ە, جورامالىمىز جولدا قالدى. اسەمدىك, ادەمىلىك تۋرالى اڭگىمەنى عانا ءوربىتىپ وتىردى. اشەيىندە تايداي تاپىراقتاپ تۇراتىن قايىربەگىمىز جەلىگە بايلانعان ق ۇلىنداي جۋاسىپ قالىپتى. وۋ, بۇل نەنىڭ اسەرى؟
كۇلاشتىڭ پوەزياسى ما؟ جو-جوق, سويتسەك قايىربەك كوكەمىز كۇلاشقا عاشىق ەكەن. ءتىل-اۋىزدان ايىرىلىپ, مىلقاۋ بولىپ قالعانىن العاش رەت اڭعاردىق. كوپ ۇزاماي ەكىنشى كۋرستىڭ قاق ورتاسىندا شاڭىراق قۇردى. نەسىن جاسىرايىق, بىزدەن كەتىپ كۇلاشپەن تۇرعانى اۋەلگىدە ارقامىزعا ايازداي باتتى. كۇندە كۇركىرەپ ولەڭ وقيتىن قايىربەك جوق. ىزدەيمىز. الاڭدايمىز. ساعىنامىز... ءبىر كۇنى قايىربەك دوسىمىز ەكى كەشتىڭ اراسىندا ءبىزدىڭ پاتەرىمىزگە كەلىپ ولەڭ وقىدى. اسىرەسە, كوكتەم تۋرالى شۋاقتى شۋماقتارى بارىمىزگە اسەر ەتتى.
بۇل شاقتاردا اڭساۋ قيىن
كۇندى وتكەن,
قۇمارلانا يىسكەيمىز گۇلدى ەپپەن.
كوكەك ايى ۇلەستىرىپ كەتىپتى,
ءار جىگىتتىڭ قۇشاعىنا ءبىر
«كوكتەم!»...
شىركىن, ستۋدەنتتىك شاقتار-اي! كۋرسىمىزداعى ەلۋ بالانىڭ ەلۋى دە اقىن ەدى عوي. كەيىنىرەك كەمىپ كەتتى. ساياز سۋداي سارقىراپ اققاندارى پوەزيا تەڭىزىنە قۇيا الماي تاعدىردىڭ تاقىرىنا ءسىڭىپ, جىرا-جىراسىنا ءبولىنىپ سارقىلىپ قالدى. قايرەكەڭنىڭ اعىسى ءوز مىنەزىندەي بىرقالىپتى. نە تاسىمايدى, نە ورتايمايدى. العاشقى كۋرستان-اق پوەزيا ۇيىرمەسىن قۇرىپ, شاراناسى كەپپەگەن ولەڭدەرىمىزدى تالدايدى. جەتەكشىمىز – قايىربەك.
بەلسەندى. جانپەيىس قاراقۇسوۆ, حابيجان قۇسايىنوۆ, ابدۋل-حاميد مارحاباەۆ سياقتى ۇستازدارىمىزبەن تەرەزەسى تەڭ پروفەسسورداي ەمىن-ەركىن سەيىل قۇراتىن. بۇل – ءبىر جاعى. ەكىنشىدەن – ول ءبارىمىزدىڭ «ستاروستامىز».
قولتىعىندا جۋرنال. ساباققا كەلگەن-كەلمەگەنىمىزدى بەلگىلەيدى. ادالدىعى سونداي, ىمىراعا كونبەيدى عوي. دارىسكە قاشىپ-پىسىپ قاتىسپاعانداردىڭ تۇسىنا «ن.ب.» دەپ ءتۇرتىپ قويادى. ونىسى ورىسشا قىسقارعان ءسوز – «نە بىل» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. قازاقشاسى – «قاتىسپاق تۇگىل, قاراسىن دا كورسەتكەن جوق» دەگەن ءسوز. بۇل بەلگىنىڭ ءوزى ستۋدەنتتەر ءۇشىن اتۋ جازاسىنا شىعارعان ۇكىممەن بىردەي ەدى. سىلتاۋى كوپ جىراۋ كۋرستاسىمىز مەيرام ورالوۆ كۇندەردىڭ-كۇنىندە قايىربەكتى باياعىنىڭ باتىرلارىنداي جىرلادى. ءبىر شۋماعى ەسىمدە:
ستاروستا اسانوۆ
«شاش ال!» دەسە, باس الىپ,
جۋرنال بەتى قىپ-قىزىل,
كۇندە بەلگى جاسالىپ...
مىنە, ءومىر! قۇداي ءساتىن سالسا, ەندى ءتورت-بەس ايدان سوڭ قايىربەكپەن العاش رەت قاۋىشقانىمىزعا ەلۋ ءۇش جىل بولادى ەكەن. ەلۋ ءۇش جىل! از عۇمىر ەمەس. ەگەر اقىن كۇنىنە ءبىر ولەڭ جازسا... و-حو-و, ەسەپتەي بەرىڭىز, ەلۋ ءۇش جىلدا قانشا ولەڭ؟ بىراق پوەزيا ء«جۇز ساۋلىقتان پالەنباي قوزى الامىز!» دەپ مالىمەت بەرەتىن شارۋاشىلىقتىڭ مىندەتتەمەسى ەمەس. ەلۋ ءۇش جىلدا التى الاش ايتا جۇرەتىندەي ايدارلى ءبىر-اق ولەڭ تۋى دا ىقتيمال. مىڭ ولەڭ جازىپ, ءبىر-اق تۋىندىسىمەن تاريحتا قالعان اقىندار از با؟ ءبىزدىڭ قايىربەك سان قۋعان جوق, ساپاسى مىقتى ساف التىنداي پوەزيانى ىزدەدى. جىردى نوسەردەي توككەن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ ءوزى:
ءبىر ولەڭى – ءبىر ەلدىڭ مۇراسىنداي,
جىر جازا الماي ءجۇرمىن مەن
راسۋلداي!
– دەپ, عامزاتوۆتى باعالاۋى كيەلى ونەردى ءپىر تۇتقاندىق. ستۋدەنت شاعىنىڭ وزىندە-اق اقتاڭگەر اقىن مۇقاعاليمەن ءبىراز جىلدارىن وتكىزگەنىن بىلەمىن. اقىن قايتىس بولعاننان كەيىن مۇقاعالي اعاسىن ساعىنعاننان بولار, جىر جولدارىن كوز جاسىنداي تامشىلاتتى.
قاراسازىڭ امان, اعا, سۇراعان,
بارلىعى دا, بارلىعى دا ءدىن-امان.
تەك ساعىنىپ قالعانداي-اق بار دوسىڭ,
ساعىنىش بوپ سارعايۋدا جىر-اناڭ.
ابايسىزدا اي-ارمانى قۇلاعان
قايران مەنىڭ ۇلى اعام!
الايدا, قايىربەك «راسۋل عامزاتوۆتاي ولەڭ جازبادىم-اۋ» دەپ وكىنبەگەن سىڭايلى. ويتكەنى ومىردەگى سەزىنگەنىن, تۇيسىنگەنىن تابيعي قالپىندا ورنەكتەپ, تامشىداي ويدى قامشىداي ورە بىلگەن اقىن.
كەش باستادىم,ء بارىن دە كەش باستادىم,
جۇرگەن جولىن وزگەنىڭ ەش باسپادىم.
كوكىرەگىمدە بۇيىعىپ جاتقان جىردى
شىعارمادىم, بىراق تا قوشتاسپادىم.
ء«ار قالامگەر ادەبيەتكە ونەرىمەن عانا ەمەس, ءوزىنىڭ مىنەزىمەن دە ءسىڭىسۋى كەرەك» دەگەن ۇلى مۇحاڭ, مۇحتار اۋەزوۆتىڭ قاعيداسىن ويلاعانىمدا, قايىربەك ەلەستەيدى. جىبەكتەي جىگىت! كەيدە ونىڭ اڭعالدىعى مەن سەنگىشتىگىنە قاراپ, قاز-قالپىندا قالىپ قويعان ءداۋ بالاعا ۇقساتامىن.
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ شىعارماشىلىق ۇيىندە دەمالىپ جاتقان ءسوز زەرگەرى عابيت مۇسىرەپوۆكە ارنايى داستارقان جايىپ ىنىلىك ىزەت جاساعانىن كورگەنىمدە «كىسى بولار كىسىنىڭ كىسىمەنەن ءىسى بار» دەۋشى ەدى, ءبىزدىڭ قايرەكەڭ كىسى ەكەن عوي» دەپ ىشتەي توپشىلاعانىم بار. سويتسەم بۇل بەرەكەلى ءىسىنىڭ بەر جاعى عانا ەكەن. اسىرەسە «لەنينشىل جاس» (قازىرگى «جاس الاش») گازەتىندە جاۋاپتى حاتشىنىڭ ورىنباسارى, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بولىپ جەتى-سەگىز جىلداي تەر توككەن كەزەڭىندە رەداكتور سەيداحمەت بەردىقۇلوۆقا جۇمىس بارىسىمەن, كەيدە سالەم بەرە كەلگەن ۇلتىمىزدىڭ ۇلاعاتتى تۇلعالارى قايىربەككە دە ءبىر سوقپاي كەتپەيتىنىنە قىزىعاتىنبىز. نەگە؟ ماڭايىنداعىلاردى ماگنيتتەي تارتاتىن تىلسىم قاسيەتى مە؟
كىرپياز سەيداعاڭ ونىڭ ادالدىعىنا, ازاماتتىعىنا, ءجۇرىس-تۇرىسىنا ريزا. اسىرەسە گازەتتى كوركەمدەپ, شەبەر بەزەندىرگەن كۇندەرى «جىگىتتىڭ سۇلتانى ءبىزدىڭ قايروشتاي-اق بولار. ماكەت جاساۋدىڭ مارشالى عوي» دەپ وتىراتىن. سول سەيداحمەت اعانىڭ دەمەۋىمەن, اقىن اپايىمىز فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ جاناشىرلىعىمەن ءۇش بولمەلى پاتەردىڭ كىلتىن الىپ, جاڭا ۇيگە, قونىس اۋدارعانداعى جاس بالاداي قۋانعانىن كوردىم. كەيىن 10 جىلداي اسقار سۇلەيمەنوۆپەن كورشى بولدى. «ادام كوركى – شۇبەرەك» دەيدى عوي, شۇبەرەكسىز دە كوركەم جىگىت قايىربەك ءسان قۋدى ما, الدە سول تۇستاعى موداعا ەلىكتەدى مە, ايتەۋىر قاپ-قارا عىپ قابا ساقال قويدى. جاراسىمدى! ءبىر قاراعاندا ءۇندىنىڭ ساياحاتشىلارىنا, ءبىر قاراعاندا تاجىكتەردىڭ كينواكتەرلەرىنە ۇقسايتىن. سونى بايقاعان اسقار اعا باسبارماعىن شوشايتىپ:
– شيكارنو! مەن ءۇشىن ساقالىڭدى الماشى! – دەيتىن.
«شىركىن, قايرەكەڭنىڭ قارا بۇيرا شاشى مەن كەلبەتىن ءبىر كۇنگە پروكاتقا بەرىپ, مەنىڭ يىعىما قوندىرسا, جارتى الەمنىڭ سۇلۋلارىن جاۋلاپ الار ەم!» – دەيتىن كەيبىر قالجىڭباس دوستارى. اتاقتى سۋرەتشى جاناتاي شاردەنوۆتىڭ سوڭعى جۇمىستارىنىڭ ءبىرى – قايىربەكتىڭ پورترەتى. «سۋرەتكە سۇرانىپ تۇرعان كەلبەتتى جىگىتسىڭ» دەيتىن. سول تاماشا تۋىندى قازىر قايىربەكتىڭ تورىندە ءىلۋلى تۇر. ال, اقىن اعامىز عافۋ قايىربەكوۆ, جاسى كىشى بولسا دا, ونى ءومىر بويى ء«سىز» دەپ ءوتتى. اتىن اتاماق تۇگىل, «سەن» دەمەيتىن. سەبەبىن سۇراعاندارعا «ول مەنىڭ اكەممەن اتتاس قوي» – دەپ ەركەلەتەتىن.
كەيىنىرەك «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە جاۋاپتى حاتشىنىڭ جۇگىن تابانى كۇرەكتەي ون ءتورت جىل اتان تۇيەدەي ارتىنىپ, جازۋشىلار كەرۋەنىنە قوسىلدى.
قالىڭ وقىرماننىڭ قادىرلى گازەتى «قازاق ادەبيەتىندە» باس رەداكتور بولعان شەرحان مۇرتازا, تولەن ابدىك, ورالحان بوكەي, احات جاقسىبايدىڭ بارىمەن ءتىل تابىسىپ, جاۋاپتى حاتشى بولىپ ىستەۋ وڭاي شارۋا ەمەس.
ەت-جۇرەگى ەل دەپ سوعاتىن زەينوللا قابدولوۆ, يمانعالي تاسماعامبەتوۆ, مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتەي مەملەكەت, قوعام قايراتكەرلەرىنە ارناعان ولەڭدەرىندە اقىن جۇرەگىنىڭ ءلۇپىلى سەزىلەدى.
ءبىر كۇنى قايىربەك نىلدەي بۇزىلدى.
– باسقا جۇمىسقا اۋىسام! – دەدى.
– قايدا؟
– «زامان-قازاقستان» گازەتىنە.
– ءوي, وندا نە بار؟
– باس رەداكتور بولات بوداۋباەۆ ءبىرىنشى ورىنباسارلىققا شاقىرىپ جاتىر!
– «قوي!» – دەگەنگە قويمادى. ءبىر ساتى بولسا دا بيىكتەۋ قىزمەتكە قىزىققان شىعار...
بۇكىل ۇجىم قايىربەكتى سوعىسقا بارا جاتقانداي قيماي قوشتاسىپ, ولەڭدەتىپ شىعارىپ سالعانىن بىلەم. مىنەكي, سول ولەڭنىڭ ءبىر شۋماعى:
قولىڭ ۇزىن قۇرىقتاي
قۇلاشىڭ كەڭ, قايىربەك.
قايدا جۇرسەڭ – امان ءجۇر,
كۇلاشىڭمەن, قايىربەك!..
ودان ءارى قازاقستان جازۋشىلار وداعى ادەبي قورىنىڭ ديرەكتورى, «زامان-قازاقستان» گازەتى باس رەداكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, «وتان» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ديپلوماتيالىق اكادەمياسىندا ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بولدى. ەسەكتىڭ ەر-توقىمى سەكىلدى قىزمەتى تۇسكىر قالامگەر ءۇشىن دارەجە مە؟ جوق! اقىننىڭ ابىرويى – شىعارماسىندا!
«مەن دە وزىمشە ءتۇرلى-ءتۇستى بوياۋمىن» دەيدى اقىن. ءساتتى سۋرەت. اعىنان جارىلىپ وتىر. جىر دا گۇل سەكىلدى. ەگەر قىر گ ۇلى ءتۇرلى-ءتۇستى بولماسا, كوز جاۋىن الا ما؟ اق جاۋىننان سوڭ اسپاننىڭ تورىنە كىلەمدەي ىلىنگەن كەمپىرقوساق تا ءتۇرلى-تۇستىلىگىمەن تاڭىرقاتپاي ما؟ مىنە, سول سياقتى قايىربەك پوەزياسىنىڭ دا بوياۋى قانىق, ءتۇرلى-ءتۇستى. «حالقىم باردا – كەۋدەمدە نامىسىم بار» – دەيدى. ناعىز اقىندى نامىس بيلەيدى. سۇلۋ سىردىڭ بويىندا بۇلعاقتاپ وسكەن اقىن «جابايى وسكەن تالىمدى ايىرباستامايمىن قايىڭعا» –دەيدى اۋىلىن ساعىنعان ساتتە. تۋعان جەرگە دەگەن سەزىمى «اجەسىنىڭ ۇرشىعىنداي اينالىپ» تۇراتىنىن بەينەلى تىركەسپەن بەدەرلەيدى.
سوعىستان سوڭ دۇنيەگە كەپ, ءبىر ءۇزىم ناننىڭ قادىر-قاسيەتىن قارشادايىنان ءبىلىپ وسكەن اقىننىڭ «ناندى كەيدە تاس قىپ ويناپ جۇرەتىن, قارنى تويعان بالالاردان قورقامىن» دەۋىندە ازاماتتىق اۋەن باسىم. ارتتا قالعان اششى تاريحتىڭ شىڭعىرعان داۋسى قۇلاعىڭا تالىپ جەتكەندەي اسەر ەتەدى. جالپى, جاقسىلىقتىڭ قادىرىنە جەتۋ – ادامزاتتىڭ پارىزى. ال, ءومىردىڭ پارقى نەدە؟ مىنا دۇنيەگە ءبىر ءسات قايىربەكتىڭ كوزىمەن قاراساق:
ەش تاڭ قالما ماعان
قايدان ءتۇستىڭ دەپ,
ءومىر دەگەن ءبارىمىزدىڭ ەنشىمىز.
سەزىنبەيىك قۇدىرەتتى كۇشپىن دەپ,
از ۋاقىتقا كەلىپ جۇرگەن ەلشىمىز!
ادامزات عۇمىرىن ايالى تابيعاتقا بالاساق, جاستىق شاعىمىز – «قىزىل-جاسىل الەمنىڭ عاجاپتىعىن بارىنە دە دالەلدەپ كەتەتىن» كوكتەم! قىرما ساقال اتانعان قىرىق, ەلۋ جاسىڭىز شىلدە عوي, شىلدە! تاڭىنىڭ ءوزى تاندىر پەشتەي ىستىق جاز ول. ال, جەتپىستەن اسقاندار التىن كۇزدەن اۋمايدى. جەمىسى ءپىسىپ, جەلەگى ءتۇسىپ, تولىسقان شاق. كۇزگى باقتىڭ شۋاعىنداي اسەرلى!
سەنسىز گۇلزار باعىندا,
بوسقا ءومىرىم وتكەندەي.
سەن بار كەزدە جانىمدا,
ءتورت مەزگىل دە كوكتەمدەي!
ءاي, قايدام, اۋەنىنە قاراعاندا كۇرەڭ كۇزدى مويىندايتىن ءتۇرى جوق-اۋ؟ كوڭىلى كوكتەمدەي قايرەكەڭ بۇل ولەڭىن كىمگە ارنادى ەكەن؟ جان-جارى كۇلاشقا ما؟ سولاي شىعار...
الدىمدا قايىربەك پەن كۇلاش ەكەۋى بىرىگىپ شىعارعان «سەن جانىمدا جۇرسەڭ» اتتى جىر جيناعى جاتىر. ءبىر ۇيدە – ەكى اقىن. كۇزگى باقتىڭ شۋاعىمەن ءنار جيىپ وسكەن ءبىر اعاشتىڭ ەكى الماسى سياقتى.
حالىق ءانىنىڭ قالىقتاعان اۋەنىن ەستىپ تۇرعاندايمىن.
...ءبىر اعاشتا – ەكى الما.
كوپەن ءامىر-بەك,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى