الەۋمەتتىك نىسانداردى ارالادى

ەڭ الدىمەن ۆيتسە-پرەمەر «جانۇيا» وتباسى ينستيتۋتىن قولداۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. پرەزيدەنتتىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە قۇرىلعان «جانۇيا» وتباسىلىق ينستيتۋتىن قولداۋ ورتالىعى وتكەن جىلدىڭ 26 تامىزىنان بەرى جۇمىس ىستەيدى. ورتالىقتا 12 مەملەكەتتىك ورگان مەن مەكەمەدەن كورسەتىلەتىن 70 قىزمەت ء«بىر تەرەزە­گە» بىرىكتىرىلگەن. اتاپ ايتقاندا, دەنساۋ­لىق ساقتاۋ, تۇرعىن ءۇي, ءبىلىم بەرۋ, بيز­نەستى باستاۋ جانە مەملەكەتتىك قولداۋ الۋ, جۇمىسقا ورنالاسۋ, قىسقا مەرزىم­دى وقىتۋ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك, پسي­حو­لوگيالىق كومەك, زاڭگەرلىك كەڭەستىڭ بار­لىعىن قامتىپ قانا قويماي, «كاسىپكەر انا» جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ, موتيۆا­تسيالىق سەمينارلار مەن شەبەرلىك سىنىپتارىن دا وتكىزەدى.

«ورتالىق اشىلعانىنان باس­تاپ 11 مىڭ­نان استام ادام 24 403 ماسەلە بويىن­شا حابارلاستى. 18 404 ماسەلە بويىن­شا جۇيەلى كەڭەس بەرىلسە, اتاۋ­لى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋ, جۇ­مىس­قا ورنالاسۋ, كۋرستاردا وقۋ سياقتى 5 999 ماسەلە شەشىمىن تاپتى. وتباسى­لارعا زاڭگەرلىك, پسيحولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلەدى. سون­داي-اق ورتالىق ماماندارى جۇزە­گە اسىرىلىپ جاتقان مەملەكەتتىك باع­دار­لامالار تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى اقپارات بەرىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, باسپانا, بيزنەستى باستاۋ جانە مەملەكەتتىك قولداۋعا كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇيەلى كەڭەس بەرەدى», دەدى «جانۇيا» وتباسىلىق ينستيتۋتىن قولداۋ ورتالىعى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ساۋلە نۇرعوجينا.

ساۋلە نۇرعوجينانىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى, استاناداعى الەۋ­مەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى, «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى, «تۇرعىنۇيقۇ­رى­لىسجيناقبانكى» ماماندارى تاراپى­نان سالالىق كەڭەس بەرەدى ءارى ءبىلىم باس­قارماسى جالپى ءبىلىم بەرۋ, بالاباق­شالار, ۇيىرمەلەر مەن سەكتسيالار, وقۋعا گرانت­تار الۋ, مەكتەپ وقۋشىلارىنا جول ءجۇرۋ بيلەتتەر الۋ جونىندە; مەكتەپكە دەيىنگى جاستاعى بالالاردى (7 جاسقا دەيىن) بالاباقشاعا جولداۋ ءۇشىن كەزەككە قويۋ بويىنشا دا قىزمەت كورسە­تەدى. مەكتەپكە قابىلداۋ, مۇگەدەك بالا­لار­عا ارنالعان ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دارىندا قۇجاتتاردى قابىلداۋ جايلى مالىمەتتەر ايتىلادى.

جوعارىدا اتاپ وتكەن «كاسىپكەر انا» ورتالىعى دا وسىندا جۇمىس ىستەيدى. مۇندا انالارعا ارنالعان جەكە بيزنەستى دامىتۋعا قولداۋ كورسەتۋ بويىنشا ماماندار كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلارداعى ايەلدەردىڭ بيزنەس اشىپ, ۇيدە جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ قاراستىرىلادى. مىسالى, «كاسىپكەر انا» جوباسى باستالعالى بەرى وقۋعا 434 ايەل ءوتىنىش بەرىپ, قازىر 250 ايەل وقىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە نەگىزگى دايىندىق كۋرسىن 65 ادام اياقتاپ, ون شاقتىسى ءساتتى جۇمىس ىستەپ جاتقان كورىنەدى. 2019 جىلى 1 قاراشادا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ورتالىق جۇمىسىمەن تانىسىپ, جوعارى باعالادى جانە وڭىرلەردە وسىنداي ورتالىقتار قۇرۋدى تاپسىرعانى ەسىمىزدە.

سونداي-اق ورتالىقتا اشىق قوعامدىق قابىلداۋ جۇمىس ىستەيدى. وندا قالا اكى­مى­نىڭ ورىنباسارلارى, اۋدان اكىمدەرى, ءبو­لىم باسشىلارى مەن باسقا دا ۇيىم­دار­دىڭ باسشىلارى ازاماتتاردى قابىل­­دايدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­با­سارىنا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك­تىڭ (ااك) جاڭا تاسىلدەرى دە تانىس­تى­­رىلدى. «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدار­لا­ماسى ارقىلى اتاۋ­لى الەۋمەتتىك كومەك­تى الۋشىلارعا ەشقانداي وقۋسىز جەڭىلدە­تىل­گەن شاعىن نەسيەلەر مەن گرانتتار قاراستىرىلعان.

ە.توعجانوۆ ااك-پەن قامتاماسىز ەتۋ­دىڭ جاڭا تاسىلدەرى اشىقتىقتى, ادىل­دىكتى جانە ەڭبەككە ىنتالاندىرۋدى كوز­دەۋى كەرەك ەكەنىن تاعى ءبىر رەت ەسكەرتتى. «جۇ­مىس­سىزدارعا مىندەتتى تۇردە جۇمىس ۇسى­نى­لادى. ەگەر بۇل توپتاعى ادامدار ۇسى­نىلعان جۇمىستان باس تارتسا, ولارعا اتاۋ­لى الەۋ­مەتتىك كومەك بەرىلمەيدى. مۇ­نى سىز­دەر تۇرعىندارعا جەتكىلىكتى دەڭ­گەيدە تۇ­سىن­دىرۋلەرىڭىز قاجەت», دەپ تاپ­سىر­دى ە.توعجانوۆ.

وسىدان كەيىن ۇكىمەت باسشى­سى­نىڭ ورىنباسارى №2 قالالىق ەمحانا مەن ورتالىق جول اۋرۋحاناسىنا ات باسىن تىرەدى.  نۇر-سۇلتان قالاسى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساۋلە قيسىقوۆا اتالعان ەكى مەديتسينالىق مەكەمەنىڭ جۇمىسىمەن تانىستىردى. №2 قالالىق ەمحانا بۇگىندە 63 مىڭنان استام ادامعا قىزمەت كور­­سەتەدى. ونىڭ 18 مىڭى – بالالار. بۇعان دەيىن اقىلى بولىپ كەل­گەن فيزيو­تە­راپەۆتىك, ماسساج جاساۋ سياقتى وڭالتۋ قىز­مەتتەرى قازىر ءمامس اياسىندا حالىق­تىڭ بارلى­عىنا تەگىن كورسەتىلۋدە.

ە.توعجانوۆ تۇرعىنداردىڭ تەگىن مە­ديتسينالىق كومەكتىڭ  كەپىلدەن­دىرىلگەن كولەمىمەن قانشالىقتى قامتىلىپ وتىر­عانىن جانە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە مەدي­تسي­نالىق كومەكتىڭ قانداي تۇرلەرى كىرەتىنىن سۇرادى.

«العاشقى مەديتسينالىق-ساني­­تار­­لىق كومەكپەن (امسك) ەلوردا تۇر­عىن­­دارىنىڭ تەك 1 پايىزى عانا قامتىل­ماعان. بۇل – 35 434 ادام. ولاردىڭ 22 مىڭى سىرتتان كەلگەندەر ساناتىندا. 10 مىڭ ادام تىركەۋدەن باس تارتقان. الەۋمەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن كەلىسىمگە وتىرعان 93 مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ بارىندە العاشقى مەدي­تسي­نالىق-ساني­تار­لىق كومەكتىڭ بارلىق ءتۇرى كورسەتىلىپ وتىر», دەدى ساۋلە قيسىقوۆا.

«مۇندا ءمامس-كە بايلانىس­تى كوپ­تەگەن جۇمىستار جۇرگىزىلىپتى. پاتسيەنت­تەرىنىڭ 92,5 پايىزى ساق­تاندىرىلعان. ول ۇلكەن جەتىستىك دەپ ايتۋعا بولادى. ساقتاندىرىلماعان ازاماتتاردى مىن­دەتتى تۇردە ءارى قاراي انىقتاۋ كەرەك. ونىڭ سانى قازىر بەلگىلى – 35 مىڭ ادام­عا دەيىن. ولاردى انىقتاۋ تەك مەديتسي­نا قىز­مەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسى ەمەس. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىمەن دە مۇقيات قاراستى­رۋ كەرەك. ەكىنشىدەن نۇر-سۇلتان قالاسى­نا سىرتتان كەلەتىن ازاماتتار كوپ. ور­تا ەسەپپەن حالىقتىڭ 16 پايىزى سىرتتان كەلەدى ەكەن. قاجەتتى جاعدايدا مەديتسي­نالىق كومەكتىڭ بارلىعى سول ازاماتتارعا كورسەتىلىپ جاتىر», دەدى ە.توعجانوۆ.

ورتالىق جول اۋرۋحاناسىنا بار­عان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ونداعى مەديتسينالىق قىزمەت كورسە­تۋدىڭ تۇرلەرىمەن تانىستى. مەملە­كەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرما­سىمەن وتكەن جىلى تولىقتاي كۇردەلى جون­دەۋدەن وتكەن مەديتسينالىق نىسان­نىڭ بۇگىنگى جۇمىسىنا وڭ پىكىر بىل­دىر­گەن ەرالى توعجانوۆ: «بۇل اپاتتى جاع­دايداعى نىسان بولاتىن. 31 جەلتوق­ساننان باستاپ تولىقتاي جۇمىسقا قايتا كىرىستى. حي­رۋرگيالىق بلوگى قالدى, ونى جىل­دىڭ اياعىنا دەيىن ءبىتىرۋ مىندەت­تەلىپ وتىر. ونى تىكەلەي قادا­عا­لاۋعا الامىز. مەردىگەرلەرمەن تىكە­لەي جۇمىس ىستەيمىز. اۋرۋحاناعا بەرىلگەن تاپسىرمانىڭ بارلىعى بۇگىندە ورىندالعان», دەدى.