ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازۇتزۋ تەحنوپارك اۋماعىندا ورنالاسقان «Rocket Plastic» كومپانياسى ەكولوگيانى قولداۋ باعىتىندا قۇرىلعان. بۇگىندە مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر ءۇشىن تاجىريبە الاڭى بولىپ تابىلاتىن پلاستيك قالدىقتارىن وڭدەۋ شەبەرحاناسى جاستاردى ەكولوگيالىق ساۋاتتىلىققا, يننوۆاتسيالىق جوبالاردى دامىتۋعا باعىتتايدى.
«Rocket Plastic» كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاعان دانيار باكيموۆتىڭ ايتۋىنشا, جوبا رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنىڭ قورشاعان ورتاعا دەگەن كوزقاراسىن وزگەرتىپ, ەكولوگيا ماسەلەلەرىنە بەيجاي قاراماۋعا ۇندەيدى. «وتكەن جىلى الماتى مارافونى كەزىندە پلاستيك ىدىستاردىڭ كوپتەپ تاستالعانىن كوردىم. قالدىق سالاتىن جاشىكتەردە, كوشەلەردە شاشىلعان پلاستيكتەردى وڭدەپ, وندىرىسكە پايدالانۋ تۋرالى وي وسى كەزدە تۋدى», دەيدى دانيار باكيموۆ.
«نارحوزدىڭ» تۇلەگى دانيار باكيموۆ IT-بيزنەس بويىنشا ارىپتەستەرىمەن پلاستيك ءوندىرىسىن جولعا قويۋدىڭ العىشارتتارى بيزنەس-مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە قالانعانىن ايتادى. الەۋمەتتىك جوبا جاساۋ بويىنشا تاپسىرما العان دانيارعا نيدەرلاندتىڭ ەكولوگيالىق باعىتتاعى تاجىريبەسى تارتىمدى بولىپ كورىنەدى. ال ءارى قاراي پوليمەرلەرمەن جۇمىس ىستەۋ ءوندىرىسىن جولعا قويۋ ماقساتىندا اتۋ جەڭىل ونەركاسىپ عىلىمي-زەرتتەۋ زەرتحاناسىنان كەڭەس العان جاس كاسىپكەرلەر بۇگىندە ۇلكەن ءوندىرىستىڭ ىرگەتاسىن قالادى دەۋگە نەگىز بار. العاشقى كاپيتالمەن بىرگە وتكەن جىلى «كوكا كولا» كومپانياسى جانە ء«بىز الماتى» جوباسىنان جەڭگەن گرانتتار ەسەبىنەن وندىرىسكە قوسىمشا قۇرال-جابدىقتار الىندى. الداعى ۋاقىتتا پلاستيك قۇتىلاردى وڭدەۋ ارقىلى جەڭىل ونەركاسىپ, قۇرىلىس سالاسىندا ەكولوگيالىق تازا ونىمدەر الۋعا بولادى. مىسالى, پلاستيكتەن جاسالعان سينتەپونداردى كيىمدەردى جىلىلاۋعا, جاستىق, كورپە جاساۋدا پايدالانۋعا بولسا, قۇرىلىس, جيھاز وندىرىسىندە, سونداي-اق دەكوراتيۆتى بۇيىمدار, ۇستەل, ورىندىقتار جاساۋدا دا پايداسى زور. بۇگىندە جەكەلەگەن كومپانيالار تاپسىرىس بەرگەن كەڭسەگە قاجەتتى بۇيىمدار, مەرەكەلىك سىيلىقتار – پلاستيك ءوندىرىسىنىڭ العاشقى جەتىستىگى. ال شىمبۇلاق دەمالىس ورنىنا قويىلعان ۇستەلدەر, سونداي-اق «نارحوز» ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ستۋدەنتتەرگە ارنالعان پارتالار ديزاينى ەرەكشە ءارى ەكولوگيالىق جاعىنان ءتيىمدى. بۇگىندە كومپانيانىڭ جيىرمادان اسا ءونىم ءتۇرى بار. دانيار باكيموۆتىڭ ايتۋىنشا, پلاستيك ىدىستاردى وڭدەۋ ارقىلى ۇزاق جىلدار پايدالانۋعا ارنالعان بۇيىمدار شىعارۋدىڭ مۇمكىندىگى زور. ەكولوگيالىق تازا, ىستىق پەن سۋىققا ءتوزىمدى ءارى سۋ وتكىزبەيتىن ونىمدەر الداعى ۋاقىتتا ىشكى نارىقتا زور سۇرانىسقا يە بولارى ءسوزسىز. مىسالى, «دسپ» ماتەريالدارى زياندى قالدىقتار بولەتىن بولسا, پلاستيك ءوندىرىسى زالالسىز ءارى قالدىقسىز ءوندىرىس سانالادى. وسى ورايدا الداعى جوسپارىمەن ءبولىسىپ وتكەن دانيار باكيموۆ ەكوپانەلدەر وندىرىسىنە دە توقتالدى.
بۇگىندە «Rocket Plastic» كومپانياسى وڭىرلەردە شەبەرحانالار اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. شەبەرحانالاردى دامىتۋدىڭ ماقساتى, بىرىنشىدەن ەكولوگيانى ساقتاۋ بولسا, ەكىنشىدەن, قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل باعىتتا ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە.
اي سايىن وندىرىسكە وقۋشىلاردى, ستۋدەنتتەردى تارتۋ ارقىلى قوعامنىڭ قورشاعان ورتاعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرىپ, جاستاردى ەڭبەككە باۋلۋداعى بۇل ءوندىرىستىڭ تاجىريبەسى وزگەلەرگە ۇلگى. ماشينا قۇرىلىسى ماماندىعىندا وقيتىن ستۋدەنتتەرگە وندىرىستەگى قۇرال-جابدىقتارمەن جۇمىس ىستەپ, ۇيرەنۋ مۇمكىندىگى بار. سونداي-اق كومپانياداعى الەۋمەتتىك جوبا – ۆەلوشرەدەر ارقىلى جاستارعا پلاستيك وڭدەۋ ءوندىرىسىنىڭ تيىمدىلىگىن تانىستىرۋ دا – ناتيجەلى باستامالاردىڭ ءبىرى.
دانيار وندىرىستە پلاستيك بۇيىمداردى ماركاسىنا قاراي سۇرىپتاپ بارىپ وڭدەۋگە جىبەرىلەتىنىن ايتادى. بۇگىندە ەلىمىزدە پلاستيك ىدىستاردى جيناپ, ونى وتكىزەتىن كومپانيالار بارشىلىق. بىراق ولاردىڭ شيكىزاتتى بىردەن شەتەلدەرگە وتكىزۋى ىشكى نارىققا كەرى ىقپالىن تيگىزىپ وتىر. مىسالى, ءبىر كگ ءونىمدى 200 تەڭگەگە وتكىزىپ, ناتيجەسىندە شەتەلدەردەن دايىنىن بەس ەسە قىمبات باعاعا ساتىپ الامىز. كەرىسىنشە, شيكىزاتتان دايىن ونىمگە دەيىنگى وتاندىق ءوندىرىستى دامىتۋ ارقىلى ىشكى نارىقتى قولجەتىمدى باعاداعى بۇيىمدارمەن قامتاماسىز ەتۋ ۋاقىت كۇتتىرمەيدى. قازىرگى كەزدە «Rocket Plastic» ءوندىرىسى الماتى قالاسى اكىمدىگىنە ۇسىنعان جوبالارى اياسىندا قالانىڭ دەمالىس پاركتەرىنە وتىراتىن ەكولوگيالىق ورىندىقتار, باسقا دا ەكولوگيالىق ءتيىمدى جوبالاردى ازىرلەۋدە.
الماتى