• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
باسىلىم باسشىلارى 12 اقپان, 2020

باسىلىم باسشىلارى - قاسىم ءشارIپوۆ (1912-1984)

420 رەت
كورسەتىلدى

ق.ءشارiپوۆ قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تەرەڭوزەك اۋدانىنىڭ تۇلەگi. جاستايىنان ەڭبەككە ارالاسىپ, ءتۇرلi باسقىشتارداعى وقۋدى دا ويداعىداي اياقتاعان ول جۋرناليستيكاعا جاس كەزiنەن ارالاسادى. 1929 جىلى “لەنينشiل جاستا” (قازiرگi “جاس الاش”) ادەبي قىزمەتكەر, ءبولiم مەڭگەرۋشiسi بولىپ iستەيدi. سونان كەيiن ماسكەۋدەگi مەملەكەتتiك كينەماتوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ جۇمىسشى فاكۋلتەتiن (1930-1931 ج.ج.) بiتiرiپ, سول وقۋ ورنىنىڭ ادەبيەت-ستسەناري فاكۋلتەتiندە دە وقيدى (1931-1933 ج.ج.).

ۇلى وتان سوعىسى باستالعانعا دەيiن قايتادان جۋرناليستيكا سالاسىندا ەڭبەك ەتەدi, پارتيالىق باسىلىمداردا, پارتيا تاريحى ينستيتۋتىندا جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارادى. سوعىسقا قاتىسىپ, ي.ۆ.پانفيلوۆ اتىنداعى 8-گۆارديالىق ديۆيزيانىڭ روتا پوليترۋگى, مايداندىق گازەتتەردiڭ رەداكتورى بولادى.

1946-1974 جىلدارى قازاقستان كپ ورتالىق كوميتەتi جانىنداعى پارتيا تاريحى ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسار بولىپ ءجۇرiپ, ۆ.ي.لەنين شىعارمالارىنىڭ 35 تومىن قازاق تiلiنە اۋدارۋ iسiن باسقاردى, قازاقستان كپ ورتالىق كوميتەتiنiڭ عىلىم جانە مادەنيەت ءبولiمi مەڭگەرۋشiسiنiڭ ورىنباسارى بولدى, “سوتسياليستiك قازاقستان” گازەتiنiڭ رەداكتورى, قازتاگ ديرەكتورى سياقتى لاۋازىمدى قىزمەتتەردi اتقاردى.

قاسىم ءشارiپ ۇلى بiزدiڭ گازەتتi باسقارۋعا (1949 جىلدىڭ ناۋرىزىنان 1951 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيiن جانە 1955 جىلدىڭ تامىزىنان 1960 جىلدىڭ قىركۇيەگiنە دەيiن) ەكi رەت كەلiپ, ەكi رەت كەتكەن كiسi. مۇنداي وقيعا وتە سيرەك. ونىڭ العاش رەت قىزمەتتەن بوساتىلۋى تۋرالى شاكiرتi بالعابەك قىدىربەك ۇلى ءوزiنiڭ “جەتپiس بەستiڭ وتىز جەتiسi” دەگەن ەڭبەگiندە بىلاي دەپ جازادى: “ەلۋ بiرiنشi جىلدىڭ قىركۇيەگiندە قاسىم ءشارiپوۆ ورنىنان بوسادى. وعان نەگiزگi سەبەپ دەپ تاپقانى: قازاق تاريحىنا جازعان سىنىندا كەنەسارى قاسىموۆتى ماقتادى دەگەن ايىپ تاعىلدى... ق.ءشارiپوۆتi ورنىنان بوساتتى. بiراق ول قاۋلىنىڭ (ق.ءشارiپوۆتi ورنىنان الۋ جونiندەگi) جۇزەگە اسۋى تۋرا ءۇش جارىم ايعا سوزىلدى. ويتكەنi, رەداكتوردىڭ جالعىز كiنالi ەمەستiگiنە ماسكەۋ كوڭiل اۋداردى”.

وسىلاردى ايتا كەلiپ, باكەڭ ق.ءشارiپوۆتiڭ قازاقستان باسشىلىعىنا پ.ك.پونومارەنكو مەن ل.ي.برەجنەۆ كەلگەن سوڭ, ياعني 1955 جىلدىڭ جازىنا تامان قايتادان “سوتسياليستiك قازاقستاندى” باسقارۋعا جiبەرiلگەنiن جازادى.

قازاق ءباسپاسوزiنiڭ قارا شاڭىراعىنىڭ تورiندە تالاي مارقاسقالار وتىردى عوي. ق.ءشارiپوۆ سونداي مىقتى رەداكتورلاردىڭ بiرi بولدى. ول قازاقستان كومپارتياسى 4, 8, 10 سەزدەرiندە ورتالىق كوميتەت مۇشەسi, 12, 13 سەزدەرiندە تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسi بولىپ سايلاندى. بiرنەشە رەت جوعارعى كەڭەستiڭ دەپۋتاتى بولدى. قازاقستان جۋرناليستەر وداعى باسقارماسىنىڭ توراعاسى (1959-1971 ج.ج.), كسرو جۋرناليستەر وداعى باسقارماسىنىڭ حاتشىسى (1960-1971 ج.ج.) قىزمەتتەرiن دە اتقاردى. II-دارەجەلi وتان سوعىسى, ەڭبەك قىزىل تۋ, قۇرمەت بەلگiسi وردەندەرiمەن جانە بiرنەشە مەدالمەن ماراپاتتالعان.

سوڭعى جاڭالىقتار