بۇگىن ماجىلىستە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە نورماشىعارماشىلىقتى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزەگرىستەر مەن تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. بۇل تۋرالى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
زاڭ جوباسى الدىڭعى قاتارلى الەمدىك تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, ونىڭ ىشىندە اقىلدى رەتتەۋ قاعيداتتارىن پايدالانۋدى كەڭەيتۋ ارقىلى قازاقستاندا نورماشىعارماشىلىعى پراكتيكاسىن رەفورمالاۋ ماقساتىندا ازىرلەندى.
وتىرىستى اشقان زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ اتاپ وتكەندەي, ازىرلەنگەن زاڭ جوباسى نەگىزگى ماقساتتان باسقا قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىندەگى پروبلەمالاردى جويۋ, ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ۇكىمەتتىڭ زاڭنامالىق باستامالارىن تالقىلاۋ پروتسەسىنە ازاماتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگىن تارتۋ, زاڭ شىعارۋدىڭ بولجامدى-تالدامالىق قۇرامداس بولىگىن جاقسارتۋ, قولدانىستاعى راسىمدەردى وڭتايلاندىرۋ, عىلىمي ساراپتامالاردىڭ راسىمدەرىن جەتىلدىرۋ جانە زاڭ شىعارۋ پروتسەسىنىڭ جەكەلەگەن ساتىلارىنىڭ قايتالانۋىن جويۋ جونىندەگى بىرقاتار ىلەسپە مىندەتتەر دە شەشەتىن بولادى.
زاڭ جوباسىنىڭ نوۆەللالارى تۋرالى ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى ناتاليا پان باياندادى. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جوباعا كەلەسى تۇزەتۋلەر ۇسىنىلىپ وتىر:
ءبىرىنشى. ەندى زاڭنامالىق تۇزەتۋگە باستاماشىلىق ەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگان الدىمەن ءتيىستى تالدامالىق ماتەريالداردى قوسا بەرە وتىرىپ, كونسۋلتاتسيالىق قۇجاتتى قالىپتاستىرىپ, ونى جۇرتشىلىقپەن تالقىلاۋى ءتيىس. بۇل قۇجات مەملەكەتتىك ورگاننىڭ كوزىمەن بەلگىلى ءبىر سالاداعى قولدانىستاعى رەتتەۋ ماسەلەلەرى تۋرالى اقپاراتتى قامتۋى ءتيىس. بۇدان ءارى بۇل قۇجات جۇرتشىلىقتىڭ پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ تولىقتىرىلۋى مۇمكىن.
قوعامدىق پىكىر العاننان كەيىن پروبلەمالار مەن ولاردى شەشۋدىڭ ۇسىنىلاتىن جولدارىن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار پىسىقتايتىن بولادى. وسىلايشا, قولدانىستاعى رەتتەۋ پروبلەمالارى ءبىرىنشى كەزەكتە جۇرتشىلىقپەن تالقىلاناتىن بولادى جانە سودان كەيىن عانا قانداي دا ءبىر شەشىمدەر قابىلداناتىن بولادى.
ەكىنشى. زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ ساتىسىندا ازىرلەۋشى ورگان ءوزى قول جەتكىزۋگە نيەتتى ناقتى ينديكاتورلاردى ايقىنداۋعا ءتيىس.
زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن ءبىر جىل وتكەن سوڭ ازىرلەۋشى ورگان ءام-نە جاڭا رەتتەۋدىڭ ناقتى وڭ نەمەسە تەرىس سالىستىرمالى ناتيجەلەرى كەلتىرىلگەن ەسەپتى ۇسىنادى. ەسەپ سونداي-اق «اشىق نقا» پورتالىندا جاريالانادى, بۇل زاڭداردىڭ تيىمدىلىگىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا عانا ەمەس, ازاماتتارعا دا باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءۇشىنشى. زاڭ جوبالارىنا عىلىمي قۇقىقتىق ساراپتاما جۇرگىزۋ ءتارتىبىن قايتا قاراۋ ۇسىنىلادى. زاڭ جوبالارىن قۇقىقتىق ساراپتاۋعا ءتيىستى تىزىلىمنەن تىكەلەي ساراپشىلاردى تارتۋ ۇسىنىلادى, ونى عىلىمي قۇقىقتىق ساراپتامانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى رەتىندە زاڭناما جانە قۇقىقتىق اقپارات ينستيتۋتى جۇرگىزەتىن بولادى. بۇل تىزىلىمگە عىلىمي ساراپتاما جۇرگىزۋ ەرەجەلەرىندە بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن كەز كەلگەن جەكە تۇلعا كىرە الادى.
ءتورتىنشى. ازاماتتار مەن بيزنەسكە قوسىمشا مىندەتتەر جۇكتەيتىن نورمالارعا قاتىستى «وتپەلى كەزەڭ» پراكتيكاسىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەلگىلەۋ ۇسىنىلادى. قابىلدانعان زاڭدار شەڭبەرىندە الداعى وزگەرىستەرگە قوعامنىڭ تيىسىنشە ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى مەن دايىن ەمەستىگى جاڭا زاڭداردىڭ نورمالارى دۇرىس قابىلدانباۋى مۇمكىن جاعدايعا الىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتىك ورگاندار بيزنەس پەن ازاماتتاردىڭ دايىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا رەتتەۋدى قولدانىسقا ەنگىزۋ مەرزىمىن بەلگىلەۋدى ۇسىنادى. بۇل رەتتە ەڭ از مەرزىم 60 كۇندى قۇرايدى.
بەسىنشى. الداعى زاڭنامالىق وزگەرىستەر تۋرالى حالىققا جانە بيزنەسكە اقپارات بەرۋ جانە تۇسىنىكتەمە بەرۋ تەتىكتەرىن كۇشەيتۋ ۇسىنىلادى. بۇل ءۇشىن ءاربىر زاڭ جوباسىنا جانە قابىلدانعان زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر تۋرالى ازاماتتاردى حاباردار ەتۋ تاسىلدەرى مەن مەرزىمدەرىن اشاتىن ءىس-شارالاردى قامتيتىن اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋ باعدارلاماسى قوسا بەرىلەتىن بولادى.
التىنشى. قازىرگى ۋاقىتتا «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە نورماشىعارماشىلىق پروتسەسكە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن, سونداي-اق دەرەكتەردىڭ ۇلكەن كولەمىمەن جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان تالداۋ قۇرالدارىن ەنگىزۋ مۇمكىندىگى پىسىقتالۋدا. مىسالى, 2019 جىلى ۇكىمەتتىڭ زاڭنامالىق باستاماسىنىڭ «ە-زاڭناما» اقپاراتتىق جۇيەسى ازىرلەندى. قازىر ونى پىسىقتاۋ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسقا جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيالاۋ بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە.
زاڭ جوباسى بويىنشا تالقىلاۋ ودان ءارى ءماجىلىس دەپۋتاتى, زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ حاتشىسى سۆەتلانا بىچكوۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن جۇمىس توبىندا جالعاسادى.