ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا «جەمقورلىق – جاي قۇقىق بۇزۋشىلىق ەمەس. ول مەملەكەتتىڭ تيىمدىلىگىنە دەگەن سەنىمدى سەتىنەتەدى جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تونگەن تىكەلەي قاتەر بولىپ سانالادى» دەپ ناقتىلانعان.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا «جەمقورلىق – جاي قۇقىق بۇزۋشىلىق ەمەس. ول مەملەكەتتىڭ تيىمدىلىگىنە دەگەن سەنىمدى سەتىنەتەدى جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تونگەن تىكەلەي قاتەر بولىپ سانالادى» دەپ ناقتىلانعان.
ءبىز بۇل ۇلاعاتتىڭ اقيقاتتىعىن ناقتى ومىردە كورىپ قانا قويماي ءتول مىندەتىمىزگە ساي مەملەكەت باسشىسىنىڭ, ورتالىق ورگانداردىڭ تاپسىرمالارىن دەر كەزىندە مۇلتىكسىز ورىنداپ ءجۇرمىز. نەگىزى قارجى پوليتسياسى ورگاندارى قىزمەتىنىڭ باسىم باعىتتارى جۇيەلى ءارى سىبايلاسقان جەمقورلىققا, مەملەكەت قاراجاتىن جىمقىرۋ, مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردى پايدالانۋ, «كولەڭكەلى» ەكونوميكاعا جول اشۋعا توسقاۋىل قويۋ, كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە نەگىزسىز قول سۇعۋشىلىققا جول بەرمەۋگە, سونداي-اق, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان. بۇل تۇرعىدا ناقتى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, اعىمداعى جىلدىڭ 5 ايىندا 254 قىلمىستىق ءىس انىقتالدى. ونىڭ 52-ءسى سىبايلاس جەمقورلىق, ال 137-ءسى ەكونوميكا جانە قارجى سالاسىنداعى زاڭنامانى بۇزۋشىلىققا قاتىستى بولدى. تەرگەۋ امالدارىن ساۋاتتى جۇرگىزۋ ارەكەتتەرىنىڭ ناتيجەسىندە وندىرىلگەن زيان كولەمى 93 پايىزعا جەتكەنى دالەلدەندى, ياعني زاڭسىز جولمەن مەملەكەتكە كەلتىرىلگەن زيان كولەمى 2,5 ملرد.تەڭگە بولدى. سىبايلاسقان جەمقورلىق سيپاتىنداعى قىلمىستار سانى 52 بولسا, ونىڭ 50 پايىزىنان ارتىعى اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستار ساناتىنداعى قىلمىسقا جاتادى. وسى سالا بويىنشا سوتقا 46 ءىس جولداندى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن سول قىلمىس سالدارىنان كەلتىرىلگەن زياننىڭ 97 پايىزى ءوندىرىلدى. 44 ازامات سىبايلاسقان جەمقورلىق ارەكەتىندەگى قىلمىستارى بويىنشا جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. جۇيەلى تۇردەگى سىبايلاسقان جەمقورلىققا قاتىستى – 6 فاكتى اشىلىپ, 12 قىلمىستىق ءىس بويىنشا 13 ازامات قۇرىقتالدى. مىسالى, تالعار قالاسى اكىمىنىڭ مىندەتىن ۋاقىتشا اتقارعان ج.قاسىمباەۆ قىزمەتتىك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى ارقىلى الدىن الا ءسوز بايلاسىپ, جەكە كاسىپكەردىڭ ءتيىمدى ورنىنا ساۋدا پاۆيلونىن ورنالاستىرۋىنا قاجەتتى جەر تەلىمىن بولگەنى ءۇشىن 1 ملن.تەڭگە پارا الۋ كەزىندە ۇستالدى. بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ماسەلەسىنىڭ ءبىرى – ەكونوميكالىق كونتراباندا بولىپ تۇر. تىزبەلەي بەرسەك, ەكونوميكالىق قىلمىستاردىڭ زيانى ورەسكەل. اعىمداعى جىلدىڭ بەس ايىندا 10 ەكونوميكالىق كونتراباندالىق قىلمىستىڭ جولى كەسىلدى. بۇل بىلتىرعى جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5 ەسەگە ارتىق. تولەنبەگەن كەدەندىك سالىق كولەمى 585 ملن.تەڭگە, راسىمدەلگەن تاۋارلاردىڭ قۇنى – 309 ملن.تەڭگە بولدى. بۇل كورسەتكىش مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەكونوميكالىق كونتراباندانىڭ جولىن كەسۋ شارالارىن سىلبىر جۇرگىزىپ جاتقانىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار, لاۋازىمدى تۇلعالار دا سىبايلاسقان جەمقورلىققا «وزىندىك» ۇلەستەرىن قوسۋدا. حالىقتىڭ تۇتىنۋ تاۋارلارىن ەكونوميكالىق كونتراباندا ارقىلى وتكىزۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن «قورعاس» كەدەندىك باقىلاۋ بەكەتى قىزمەتكەرلەرى وبلىستىق قارجى پوليتسياسىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنا, وسى قىلمىستىق توپقا «قامقورلىق» جاساپ, وڭ كوزبەن قاراۋى ءۇشىن 3 500 000 تەڭگە كولەمىندە پارا ۇسىنعان. «قورعاس» كەدەندىك باقىلاۋ بەكەتىنىڭ ءبولىم باستىعى ب. جانە وسى ءبولىمنىڭ باس مامانى ت. پارا بەرۋ كەزىندە ۇستالىپ, سول كۇنى ولارعا قر قك 312-بابى, 5-تارماعىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, قاماۋعا الىندى. بۇگىنگى كۇندە تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلۋدە. قر ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قاۋىپسىزدىگى № 2088 اسكەري ءبولىمىنىڭ كىشى باقىلاۋشىسى, ۆزۆود كومانديرى, كاپيتان ف.سىرتاەۆ قر اسكەري سوتىنىڭ ۇكىمىمەن قر قك 209-بابى, 2-تارماعى, 380-بابى, 1-تارماعى, 312-بابى, 4-تارماعى بويىنشا كەدەن باقىلاۋى بەكەتى ارقىلى تاۋاردى جاسىرىن وتكىزىپ, كەدەندىك تولەمدەردى تولەۋدەن بوساتقانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلىپ, 7 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ, مۇلكى تاركىلەندى. قىلمىسكەر قۇرىقتالعان كەزىندە جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماۋ ءۇشىن قارجى پوليتسياسى قىزمەتكەرلەرىنە 5100 اقش دوللارىن جانە 135 مىڭ تەڭگەنى پارا رەتىندە ۇسىنعان. مەملەكەتتىك «اقبۇلاق», «بالاپان», «100 مەكتەپ 100 اۋرۋحانا», «قول جەتىمدى تۇرعىن ءۇي -2020» باعدارلامالارىن ءىس جۇزىنە اسىرۋ بارىسىندا زاڭسىزدىقتارعا جول بەرگەن تۇلعالارعا قاتىستى 28 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. ايماقتىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىن جۇزەگە اسىرۋدا ينۆەستيتسيالىق جوبالار شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك دامۋ ينستيتۋتتارى ارقىلى بولىنگەن قاراجاتتاردى تەكسەرۋ بارىسىندا 4 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. ونى