ەلىمىزدە ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتارمەن كۇرەسۋ ءبىر ساتكە دە توقتاعان ەمەس. ويتكەنى, بۇل توپتار ىنىنە جاسىرىنعان اڭدار سياقتى قوعامنىڭ بارلىق سالالارىنا كىرىپ, كەرەك كەزىندە ىنىنەن شىعىپ, زاڭسىز جولمەن اقشا تابۋدى ادەتكە اينالدىرىپ العان.
ەلىمىزدە ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتارمەن كۇرەسۋ ءبىر ساتكە دە توقتاعان ەمەس. ويتكەنى, بۇل توپتار ىنىنە جاسىرىنعان اڭدار سياقتى قوعامنىڭ بارلىق سالالارىنا كىرىپ, كەرەك كەزىندە ىنىنەن شىعىپ, زاڭسىز جولمەن اقشا تابۋدى ادەتكە اينالدىرىپ العان.
بۇگىندە قىلمىستىق توپتار ەكونوميكا جانە قارجى سالالارىنا بەلسەنە ارالاسىپ, قايتارىلمايتىن نەسيەلەر الۋ ءۇشىن پايدالاناتىن جالعان فيرمالاردى تىركەپ, سالىق تولەۋدەن جالتارۋ جانە زاڭسىز جولمەن كەلگەن اقشا قاراجاتىن قولما-قول اقشاعا اۋدارۋمەن اينالىسۋدا.وسى قىلمىستىق ىستەرگە قارجى پوليتسياسى باسا نازار اۋدارۋدا. قولدا بار مالىمەتتەرگە قاراعاندا, وتكەن جارتى جىلدىڭ ىشىندە قارجى پوليتسياسى 25 ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ پەن 1 قىلمىستىق قاۋىمداستىقتىڭ قىزمەتىن اشكەرەلەدى. ولاردا ءمۇشەلىكتە 180 ادام بولسا, قازىر 20-سى سوتتالىپ وتىر.مەملەكەت پەن ازاماتتارعا ەڭ ءىرى زالالدى اتىراۋ وبلىسىنىڭ بۇرىنعى اكىمى بەرگەي رىسقاليەۆتىڭ ۇيىمداسقان قىلمىستىق قاۋىمداستىعى مەن حراپۋنوۆتاردىڭ ۇيىمداسقان قىلمىستىق توبى كەلتىرگەن.قارجى پوليتسياسى باسقا دا جۇيەلى پاراقورلىق, بيۋدجەت قاراجاتى مەن مەملەكەتتىك م ۇلىكتى ۇيىمداسقان سيپاتتا ۇرلاۋ فاكتىلەرىن اشكەرەلەدى. مىسالى, الماتى قالاسىنىڭ جىلجىمايتىن م ۇلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورىنىڭ باسشىلىعىمەن جانە قۇرامىندا ونىڭ كومەكشىسى مەن م ۇلىك ورتالىعىنىڭ اۋەزوۆ, تۇركسىب, الاتاۋ, مەدەۋ جانە بوستاندىق اۋداندارى بولىمدەرىنىڭ باستىقتارى بار ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ جۇيەلى تۇردە پارا الۋ ارەكەتى اشكەرەلەندى. پاۆلودار وبلىسىندا دا مەملەكەتتىك تۇرعىن ۇيگە بايلانىستى الاياقتىقپەن اينالىسقان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرىنە قاتىستى قىلمىستىق ءىس سوتقا جولداندى. جامبىل وبلىسىندا جەرگە قاتىستى الاياقتىقپەن اينالىسقان قىلمىستىق توپتىڭ زاڭسىز قىزمەتى توقتاتىلدى. اتىراۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ, سپورت جانە تۋريزم باسقارماسىنىڭ بۇرىنعى باستىعى ءا.جانكەەۆكە ىزدەۋ جاريالاندى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سالاسى دا ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردىڭ نازارىن اۋدارۋدا. اقمولا وبلىسىندا باعا ۇسىنىستارىن سۇراۋ ارقىلى وتكىزىلىپ وتىرعان كونكۋرستارىنا قاتىسىپ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار ەلەكتروندى ۆەب-پورتالىندا بيۋدجەت قاراجاتىن ۇرلاۋمەن اينالىسقان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرى قاماۋعا الىندى. وسى جىلدىڭ باسىنان قارجى پوليتسياسى جالعان كاسىپكەرلىك بويىنشا ماماندانعان 5 ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ زاڭسىز بيزنەسىن توقتاتتى. بيىلعى جىلعى ساۋىردە پەتروپاۆل قالاسىندا كەزەكتى 3 ملن. تەڭگەنى قولما-قول اقشاعا اينالدىرۋدان كەيىن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ازاماتى ۆويلوشنيكوۆ ۇستالدى. وسى قالادا قارجى پوليتسياسى تاعى ءبىر قولما-قول اقشاعا اۋدارۋشىلار قىلمىستىق توبىنىڭ قىزمەتىن توقتاتتى. اقمولا وبلىسىندا قارجى پوليتسياسى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ قىزمەتىن اشكەرەلەدى. قارجى پوليتسياسى اگەنتتىگى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى سالىق دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى قامقورلىق جاساعان دەپ ايىپتالىپ وتىرعان قىلمىستىق توپتى ۇستادى. ەلىمىزدىڭ بۇكىل اۋماعىندا جالعان اقشانى ساتۋمەن اينالىسقان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرى 4 جىلدان 12 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋدىڭ ءتۇرلى مەرزىمدەرىنە سوتتالدى. قىلمىستىق ءىس بويىنشا استانا قالاسىندا, شىعىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان, وڭتۇستىك قازاقستان, اقمولا, اتىراۋ, ماڭعىستاۋ, قوستاناي جانە جامبىل وبلىستارىندا قىلمىستىق توپ مۇشەلەرىمەن جالعان اقشا ساتۋدىڭ 44 فاكتىسى انىقتالدى. ماقساتتى تەكسەرۋلەر ناتيجەسىندە قىلمىستىق توپتار جۇزەگە اسىرىپ جۇرگەن ەكونوميكالىق كونتراباندا كانالدارى جويىلدى. ءبىر جارىم جىلدىڭ ىشىندە قارجى پوليتسياسى 800-گە جۋىق زاڭسىز ويىن مەكەمەسىنىڭ قىزمەتىن توقتاتتى. ونىڭ ىشىندە قىلمىستىق توپتارمەن ۇيىمداستىرىلعان ويىن زال اۆتوماتتارى مەن كازينولار بار.قارجى پوليتسياسى اگەنتتىگى مەن اتىراۋ, اقتوبە جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ دەپارتامەنتتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كولەمدى وپەراتسيا ناتيجەسىندە 2012-2013 جىلدارى مۇنايدىڭ زاڭسىز اينالىمى سالاسىندا قىزمەت ەتكەن قىلمىستىق توپتى اشكەرەلەدى. قارجى پوليتسياسى ورگاندارى سىبايلاس جەمقورلىق جانە ەكونوميكالىق قىلمىستىلىقتىڭ ۇيىمداسقان فورمالارىن انىقتاۋ مەن جولىن كەسۋ بويىنشا جۇمىسىن جالعاستىرۋدا.
داستان كەنجالين,«ەگەمەن قازاقستان».