بالالار – قوعامىمىزدىڭ ەڭ ءالسىز, قورعانسىز بولىگى. ولاردىڭ قۇقىن جوعارى دەڭگەيدە قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ بارشامىزدىڭ بورىشىمىز. ەلباسىمىزدىڭ «قازاقستان-2050» جولداۋىندا ءاربىر ءسابيدىڭ قۇقىعى قورعالۋىن تالاپ ەتىلۋى جايىندا ايتىلعان, ياعني «... ەلباسى رەتىندە مەن ءاربىر ءسابيدىڭ قۇقىعى قورعالۋىن تالاپ ەتەتىن بولامىن. ءبىزدىڭ توپىراعىمىزدا تۋعان كەز كەلگەن ءسابي – قازاقستاندىق. جانە ونى مەملەكەت قامقورلىعىنا الۋعا ءتيىس. انا مەن بالاعا قارسى باعىتتالعان قىلمىس ءۇشىن, سونداي-اق, وسى سالاداعى ەڭ ۇساق دەگەن زاڭ بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن جازانى كۇشەيتۋدى قامتيتىن شارالار كەشەنىن ازىرلەۋدى تاپسىرامىن», – دەپ اتاپ كورسەتتى.
بالالار – قوعامىمىزدىڭ ەڭ ءالسىز, قورعانسىز بولىگى. ولاردىڭ قۇقىن جوعارى دەڭگەيدە قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ بارشامىزدىڭ بورىشىمىز. ەلباسىمىزدىڭ «قازاقستان-2050» جولداۋىندا ءاربىر ءسابيدىڭ قۇقىعى قورعالۋىن تالاپ ەتىلۋى جايىندا ايتىلعان, ياعني «... ەلباسى رەتىندە مەن ءاربىر ءسابيدىڭ قۇقىعى قورعالۋىن تالاپ ەتەتىن بولامىن. ءبىزدىڭ توپىراعىمىزدا تۋعان كەز كەلگەن ءسابي – قازاقستاندىق. جانە ونى مەملەكەت قامقورلىعىنا الۋعا ءتيىس. انا مەن بالاعا قارسى باعىتتالعان قىلمىس ءۇشىن, سونداي-اق, وسى سالاداعى ەڭ ۇساق دەگەن زاڭ بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن جازانى كۇشەيتۋدى قامتيتىن شارالار كەشەنىن ازىرلەۋدى تاپسىرامىن», – دەپ اتاپ كورسەتتى.سوڭعى جىلدارى جاس بالالارعا قارسى جاسالىپ جاتقان ارسىز, ادامي قاسيەتكە جات قىلىقتار قوعامدا بەلەڭ الىپ, بۇقارانىڭ نارازىلىعىن تۋعىزۋدا. «مال قۇلاعى ساڭىراۋ» دەمەكشى, تۋعان قىزىنا قيانات جاساعان اكە, جاسوسپىرىمدەرگە كورسەتىلىپ جاتقان زورلىق-زومبىلىقتار سياقتى جان ءتۇرشىگەرلىك وقيعالار بەلەڭ الىپ بارا جاتقانى جاسىرىن ەمەس.
قوعامدا قاشاندا ماتەريالدىق داعدارىس ادامدى كوپ بولسا, تىلەنشىلىككە تاپ قىلادى, ال رۋحاني داعدارىس بۇتىندەي ادامدىق بولمىستان ايىرادى. ۇيالاسىنا جاماندىق قىلمايتىن قانشاما حايۋان بار, دەمەك ءۇيدى قوريتىن يت تە ۇيالاسىن تالامايدى. ال حايۋان اتىن جامىلىپ, بۇگىندە ولارعا پەدوفيل دەگەن ايدار تاعىپ, اتىن ەستىسەك جاعامىزدى ۇستاپ, تەرەزەگە قاراپ الاڭدايتىن بولدىق. بەسىكتەن بەلى ەندى شىققان بالانى ايۋاندىقپەن زورلاۋ – بۇل قورلىق, سۇيەككە ءتۇسكەن تاڭبا. الاش ۇرپاعىنىڭ ءتۇسىنىگىندە جوق «پەدوفيل» دەگەن دەرتكە شالدىققان دەلق ۇلىلاردىڭ كەسىرىنەن قانشا بالانىڭ تاعدىرى تاس-تالقان بولىپ جاتىر.
اقپارات كوزدەرىنە كوز سالساڭ, كامەلەت جاسقا تولماعان, ءتىپتى كىشكەنتاي بۇلدىرشىندەردىڭ, ودان قالدى ۇل بالالاردى زورلاپ كەتتى دەگەن وقيعالاردى ءجيى ەستيتىن بولدىق. ارينە, بۇل ۇعىم قۇلاققا تۇرپىدەي تيگەنمەن, ايتپاسقا لاجى جوق, ويتكەنى 17 ملن. حالقى بار قازاقستاندا پەدوفيليا فاكتىلەرى كوپ تىركەلگەن. ماسەلەن, ستاتيستيكانىڭ رەسمي مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بۇل قىلمىس ءتۇرى 2011 جىلى 148 بولسا, 2012 جىلى 232-گە جەتكەن. ال 2013 جىلدىڭ 5 ايىندا رەسپۋبليكادا وسىنداي سيپاتتاعى جاسالعان قىلمىستار سانى 181-ءدى قۇراعان. بۇدان جوعارىدا اتالعان قىلمىستىڭ بۇل ءتۇرى جىلدان-جىلعا قارقىندى تۇردە ءوسىپ كەلە جاتقانىن اڭعارامىز. دەمەك, عاسىر قاسىرەتى, بۇنىڭ ارتىندا بالا الەمىنىڭ كۇيرەگەن تاعدىرى جاتىر.
جالپى, وتكەن كەزەڭگە ءبىر ءسات كوز جۇگىرتسەك, ياعني كەڭەستىك كەزەڭنەن كەيىنگى نارىقتى زامان جاعدايىنداعى ەلدەردە پەدوفيليانىڭ ءوسۋىنىڭ كەيبىر سەبەپتەرىن قاراستىرىپ كورەيىك. ادەتتە, بۇل ەلدەردە جالپى پسيحولوگيالىق احۋالدى تۇزەتۋ مەن ساۋىقتىرۋ جاعدايلارى ەسكەرىلمەيدى, ويتكەنى, ءاربىر قىلمىس جەكە جاعداي رەتىندە قاراستىرىلادى. سوڭعى 20 جىلدا ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك-مادەني ءومىر سالالارىنا ەلەۋلى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. قوعامىمىزدىڭ بولجاناتىن «نورمالانعان» بولاشاعىنىڭ, ياعني جاسى مەن مارتەبەسىنە قاراماستان, كەپىلدى الەۋمەتتىك جانە قۇقىقتىق قورعالۋىنىڭ ورنىنا ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتۋ, ەركىن جۇمىسقا ورنالاسۋ قاتىناستارى, سىبايلاس جەمقورلىقتى قۇرايتىن نارىقتىق قاتىناستار كەلدى. قوعامنىڭ ءبولىنۋى ورىن الىپ, ەڭبەك جەتىستىكتەرى ءۇشىن قادىر-قۇرمەت ۇعىمدارى جويىلدى. بۇل دەرت ءاردايىم زاڭمەن رەتتەلە بەرمەيتىن ۇدەرىسكە اينالدى. ازاماتتاردىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى بۇعان بەيىمدەلە المادى, ولار ءۇشىن «پايدا-ولجا» ۇعىمى اركەز زاڭدى, ساپالى, ادىلەتتى دەگەن ۇعىمدارمەن سىيىسپايتىن بولدى. ايتكەنمەن, ادامدار العاشقى باستاۋ كاپيتالىن جيناستىرىپ, نارىققا, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق نارىققا كىرۋدىڭ زاماناۋي جاعدايلارىنا بەيىمدەلىپ, ورتا جانە جوعارى بۋىنداعى ساۋدانى ۇيىمداستىرۋدى ۇيرەندى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ادامزاتتىڭ ويلاۋ قابىلەتى نەعۇرلىم دامىپ, عىلىمي تەحنيكا سان ءتۇرلى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. الايدا, قوعام جەتىلگەن سايىن ونىڭ وسال تۇستارى دا قالىس قالمايتىنى بەلگىلى, سونىڭ ىشىندە حاكىم اباي ايتپاقشى: «ىشسەم, جەسەم, ۇيىقتاسام – ءتان قۇمارى, بىلسەم ەكەن, كورسەم ەكەن, ۇيرەنسەم ەكە