بۇگىنگى كۇنى ادام ءولىمى مەن قازاسىنىڭ ەڭ جوعارى كورسەتكىشى جاندى قيناعان اۋىر دەرتتەر مەن اۋرۋلاردان ەمەس, جول-كولىك وقيعاسى سالدارىنان تىركەلىپ وتىرعانى وكىندىرمەي قويمايدى. بۇعان كىم كىنالى؟ راس, تابيعاتتا توسىن مىنەز بولىپ تۇرادى. ونىڭ قارى مەن بورانى, مۇزداعى مەن كوكتايعاعى ءبىر-بىرىمەن الماسىپ كەلىپ جاتاتىنى دا تابيعي جايت. مۇنداي كەزدەردە اۆتوكولىكپەن جولعا شىعۋ اسا قاۋىپتى ەكەنىنە ەشكىم تالاس تۋعىزا المايدى.
مۇنداي كەزدەردە جول-اكىمشىلىك پوليتسياسى باستى ماگيسترالدىق تراسسالاردى جابۋ جونىندە شەشىم شىعارۋى قۇپتاۋعا تۇرارلىق ءىس. وسى ارقىلى بولۋى مۇمكىن جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الۋعا بولاتىنى انىق. سولاي دەي تۇرساق تا, جەر قارا, كۇن جىلى كەزدىڭ وزىندە جول ۇستىندەگى قوزعالىس قۇرالدارى ءبىر-بىرىمەن قاقتىعىسىپ-سوقتىعىسىپ, ءتۇيىسىپ جاتادى.
ونىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. بىرىنشىدەن, جۇرگىزۋشىلەردىڭ تراسسادا اۆتوكولىكتى بەلگىلەنگەن جىلدامدىق شەگىنەن الدەقايدا اسىرىپ ايداسا, ەكىنشىدەن, ولاردىڭ اۆتوكولىك جولاعىنىڭ قارسى جاق بەتىنە شىعىپ كەتۋى دە قايعىلى جاعدايلارعا اكەلىپ سوقتىرىپ ءجۇر. سونداي-اق كولىكتى ماس كۇيىندە جۇرگىزۋ كورىنىستەرى دە جول-كولىك وقيعالارى سانىنىڭ ارتۋىنا ءوز اسەرىن تيگىزىپ كەلەدى. سونداي-اق قالالار مەن ءىرى ەلدى مەكەندەردە بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن جانە جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ اعىزىپ كەلە جاتقان كولىكتى كورە تۇرا رۇقسات ەتىلمەگەن ارالىقتان جولدى كەسىپ وتۋگە ۇمتىلۋى دا قايعىلى ستاتيستيكانىڭ سانىن كوبەيتە تۇسۋدە.
2019 جىلى اقتوبە وبلىسىندا جوعارىدا اتاپ كورسەتىلگەن جاعداياتتارعا بايلانىستى 130 مىڭعا جۋىق جول ءجۇرۋ ەرەجەسىن بۇزۋ كورىنىستەرى ورىن العان ەكەن. ونىڭ وسىنداي استرونوميالىق دەڭگەيگە جەتۋىنە بۇعان دەيىن اۆتوموبيل جۇرگىزۋ قۇقىنان ايىرىلعان, سوعان قاراماستان ماس كۇيىندە كولىككە قايتا وتىرعانداردىڭ قوسقان ۇلەسى دە بار.
سونىمەن بىرگە اۋدانارالىق جانە وبلىسارالىق باعىتتارعا جۇرەتىن جەكەلەگەن تاكسي جانە اۆتوبۋس يەلەرىنىڭ بۇكىل جول بويىنا ۇيالى تەلەفون ارقىلى باسقا بىرەۋلەرمەن وتە ءجيى, ءارى ۇزاق سويلەسۋى دە كەزدەيسوق جاعدايلارعا اكەلىپ سوقتىرادى. ولار كولىكتەر ەرسىلى-قارسىلى اعىلعان تراسسا ۇستىندە كەلە جاتىپ وزدەرىنە كليەنت ىزدەيدى. ولاردىڭ مۇنداي سالعىرتتىعى مەن وزىمشىلدىگىنىڭ كەسىرى سالون ىشىندەگى جولاۋشىلارعا تيگەننەن ارتىق قانداي وكىنىشى بار دەرسىز.
اقتوبە وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى اتىعاي ارىستانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر وبلىس اۋماعىنداعى جولداردا 870 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. سونىڭ سالدارىنان 110 ادام قازا تاۋىپ, 1173 ادام اۋىر جانە ورتاشا دەڭگەيدە جاراقات الىپتى. ءوڭىردىڭ باس پوليتسەيىنىڭ وي-تۇجىرىمىنا سايساق, بەيبىت كۇندە بۇل وتە جوعارى كورسەتكىش بولىپ تابىلادى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ونجىلدىعى تۇسىندا بىرقاتار وبلىسارالىق اۆتوجولدىڭ بەلگىلەنگەن ستاندارتتار مەن نورماتيۆتەرگە سايكەس سالىنباعانى دا بۇگىنگى كوتەرىلگەن ماسەلەنى كۇردەلەندىرە تۇسۋدە. ەڭ الدىمەن اتالعان جولداردىڭ ەنىنىڭ وتە قىسقا بولۋى جول-كولىك وقيعاسىنىڭ تىيىلماۋىنا سەبەپشى بولىپ وتىر. ونىڭ باستى ءبىر مىسالى ورال – اتىراۋ تراسساسى دەسەك قاتەلەسە قويماسپىز. مۇندا ەكى جۇك كولىگى بىرىمەن-ءبىرى بەتپە-بەت كەلە قالعاندا ارەڭ سىيىپ, سىعىلىسىپ وتەتىنى بەلگىلى.
اتالعان اۆتوتراسسا ورال – اتىراۋ دەپ اتالعانىمەن بۇل جول ارقىلى اقتوبەلىكتەر جانە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ وڭتۇستىك وڭىردە ورنالاسقان اقجايىق, كازتالوۆ, جاڭاقالا, جانىبەك جانە بوكەي ورداسى اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى دا جۇرەدى. اتاپ وتەرلىك جايت, اقتوبەلىكتەر اتىراۋعا ورال قالاسى ارقىلى قاتىنايدى. ويتكەنى اقتوبە مەن اتىراۋدىڭ اراسىندا اۆتوموبيل جولى جوق. ونىڭ قۇرىلىسى تەك وتكەن جىلى عانا باستالدى.
سونداي-اق رەسەيدىڭ سامارا مەن ساراتوۆ جانە ورىنبور قالالارىنان ەل اراسىندا اتىراۋ قالاسىنا ىسكەرلىك قارىم-قاتىناستار تۇرعىسىنان ساپار شەگۋشىلەر دە از ەمەس. بۇل تراسسانىڭ بويىندا بۇرمالار مەن بۇرىلىستار وتە كوپ. ساقتىقتىڭ قاجەتتىلىگى دە وسىندا.
ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى, بۇگىنگى كۇنى ورال – اتىراۋ تراسساسىن قايتا جاڭعىرتىپ, وعان كۇردەلى جوندەۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر. وعان جۇمسالاتىن قاراجات كوزدەرى الەۋمەتتىك تۇرعىدان بولماسا دا, ستراتەگيالىق تۇرعىدان ءوزىن ءوزى اقتاي الارى انىق. «ساقتانساڭ – ساقتايدى» دەمەي مە دانا حالقىمىز. وسى حالىقتىق قاعيدا ۇدايى نازاردا بولسا, بەيبىت كۇندە قازا تاپقاندار مەن جاراقات العانداردىڭ قاتارى ازايا تۇسەتىنى ءسوزسىز.
اقتوبە