كەشە الماتىدا «الەمنىڭ ەكىنشى ۇستازى» اتانعان ءابۋ ناسىر ءال-فارابي بابامىزدىڭ 1150 جىلدىعى سالتاناتتى تۇردە باستاۋ الدى. بيىل يۋنەسكو-نىڭ قولداۋىمەن حالىقارالىق اۋقىمدا اتالىپ وتەتىن عالىمنىڭ مەرەيتويى الەمنىڭ ءار قيىرىنان كەلگەن مارتەبەلى قوناقتاردىڭ باسىن قوستى.
ايتۋلى شاراعا دۇنيە جۇزىندە ءال-ءفارابيدىڭ اتىن يەلەنىپ وتىرعان جالعىز ۋنيۆەرسيتەت – ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ۇيىتقى بولدى. سونىمەن قاتار قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ باستالۋىنا وراي ءال-فارابي ورتالىعى-كىتاپحاناسى اشىلدى.
Cالتاناتتى جيىندا مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆ عۇلاما عالىم كەزىندە جاۋاپ بەرۋگە تىرىسقان – قايىرىمدى قوعام, باقىت, ادامنىڭ جەتىلۋى تۋرالى ماسەلەلەر قازىرگى زامان ءۇشىن دە اسا وزەكتى ەكەنىن تاراتا وتىرىپ, بيىل ۇكىمەتتىڭ, يۋنەسكو, تۇركسوي جانە يسەسكو حالىقارالىق ۇيىمدارىنىڭ قولداۋىمەن ءتۇرلى ەلدەردىڭ عالىمدارى نۇر-سۇلتان قالاسىندا, ءال-ءفارابيدىڭ وتانى – تۇركىستان وبلىسىندا جانە پاريجدە وتەتىن ءىرى حالىقارالىق كونفەرەنتسيالاردا باس قوسىپ, ۇلى ويشىلدىڭ مۇراسى جونىندە وي بولىسەتىنىن ايتتى.
«عىلىمي-ساراپتامالىق ءىس-شارالار سونداي-اق تۇركيا, يوردانيا, يتاليا, قىتاي, مىسىر, بولگاريا جانە باسقا دا ەلدەردە وتەدى.
بۇگىندە الەمنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە 12 ورتالىق, ال ىستانبۇل مەن دەليدە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى اشقان مۇراجاي-ۇيلەر بار. كەلەشەكتە كونفۋتسي ينستيتۋتتارى نەمەسە گەتە ينستيتۋتتارىنىڭ عالامدىق جەلىلەرى سەكىلدى ءال-فارابي ورتالىقتارى دا كەڭەيە بەرمەك. جاقىندا ء«ال-فارابي ىزىمەن» اتتى عىلىمي ەكسپەديتسيا جۇمىسىن باستايدى. بارلىق ءىس-شارا عىلىمعا جانە ءبىلىمنىڭ دامۋىنا لايىقتى ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىز», دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.
مەملەكەتتىك حاتشى مالىمدەگەندەي, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە الەمدىك تالاپتارعا ساي ءال-فارابي عىلىمي-تەحنولوگيالىق القابى قۇرىلماق. يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اساتىن بۇل جوبا وزىق تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ ورتالىعىنا اينالادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
قىرىمبەك كوشەرباەۆ ءال-ءفارابيدىڭ قايىرىمدى قوعام تۋرالى يدەيالارىنا نەگىزدەلگەن تاعى ءبىر جاڭا جوبانى اتاي كەلە, بۇل باستامالار جاستاردىڭ رۋحاني-ادامگەرشىلىك قاسيەتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالاتىنىنا توقتالدى.
– ءال-ءفارابيدىڭ وتانى وتىرار – قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ورتالىق ازيانىڭ كيەلى مەكەنى. بۇگىندە وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىنە يە بولعان تۇركىستان ايماعى كۇللى تۇركى الەمىنىڭ مادەني-رۋحاني ورتالىعى رەتىندە دامىپ كەلەدى. 1150 جىلدىقتى مەرەكەلەۋ اياسىندا تۇركىستان وبلىسىندا ءال-فارابي مۇراسىن قايتا جاڭعىرتۋ جانە وتىرار قالاسىن تۋريستىك كلاستەر رەتىندە قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە ارنالعان ءىس-شارالار جۇزەگە اساتىن بولادى. داماسك قالاسىنداعى ءال-فارابي مادەني-تاريحي ورتالىعى مەن مۋزەي-ءۇيىن جەتىلدىرۋ ماسەلەسى قولعا الىنادى. سول ورتالىقتىڭ نەگىزىندە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى قۇرىلادى. فيليالدىڭ قىزمەتى الەمدىك قاۋىمداستىقتا ەل مۇددەسىن العا قويىپ, بەدەلىن ارتتىرۋعا سەپتەسەدى.
مەرەيتوي اياسىندا دانا ويشىلدىڭ ەڭبەكتەرىن اۋدارۋ, ءال-فارابي ەنتسيكلوپەدياسىن شىعارۋ, عۇلاما عالىم تۋرالى دەرەكتى فيلم جانە ومىرباياندىق سەريال ءتۇسىرۋ, تەاترلاردا ش.قۇسايىنوۆتىڭ ء«ال-فارابي» تاريحي دراماسىن قويۋ, تاعى باسقا شارالار قاراستىرىلعان, – دەدى قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى.
مەملەكەتتىك حاتشى ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ بارىسىندا تومەندەگىدەي مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ كەرەكتىگىن سانامالاي كەلە: « ۇلى ويشىلدىڭ يدەيالارى مەن قاعيداتتارىنىڭ تەوريالىق نەگىزدەرىن جاڭا زامانعا ساي پايدالانۋ, عۇلاما عالىمنىڭ مۇراسىن وزەكتى عىلىمي-زەرتتەۋلەردە جانە يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىستەرىندە كەڭىنەن قولدانۋ, ءال-فارابي يدەالدارىنىڭ نەگىزىندە جاڭا ۇلگىدەگى مەملەكەتتىك ۇستانىمداردى زەردەلەگەن ءجون», دەدى.
وسىدان كەيىن ءسوز كەزەگىن الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ الدى.
– بيىلعى 2020 جىل ەلىمىزدىڭ تاريحى ءۇشىن ماڭىزدى اتاۋلى كۇندەرگە باي. تورتكۇل دۇنيەگە تانىمال عۇلاما ءابۋ ناسىر ءال-فارابي بابامىزدىڭ 1150 جىلدىق مەرەيتويى – سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ەلەۋلىلەرىنىڭ ءبىرى. ويشىلدىڭ ارنايى زاڭمەن بەكىتىلگەن مەرەكەلىك شارالارىنىڭ الماتىدا باستالۋىنىڭ دا وزىندىك سىرى بار. سەبەبى ەلىمىزدەگى ەڭ باستى وقۋ ورداسى – ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن فارابي مۇرالارىن جۇيەلى زەرتتەيتىن ىرگەلى عىلىمي ورتالىق – ۇلتتىق اكادەميا دا الماتى قالاسىندا قونىس تەپكەن. وعان ءال-فارابي كىتاپحاناسى مەن فارابي ورتالىعىن قوسىڭىز. عۇلامانىڭ «دانالىق جاۋھارلارى», «ىزگى قالا تۇرعىندارىنىڭ كوزقاراسى», «باقىتقا جەتۋ», «مەملەكەتتىك قايراتكەرلەردىڭ ناقىل سوزدەرى» سياقتى ەڭبەكتەرى مىڭداعان جىل وتسە دە ءوز ءمانىن جويعان جوق. سولاردىڭ ىشىنەن مەن بۇگىنگى تاڭداعى قالا ءومىرى ءۇشىن ويشىلدىڭ «قايىرىمدى قالا» تۋرالى يدەيالارى اسا وزەكتى دەپ سانايمىن, – دەدى.
شاھار باسشىسى ءال-فارابي ايتىپ كەتكەن ىزگى ارمانداردى جۇزەگە اسىرۋدى 7 ستراتەگيالىق باعىتتا جۇرگىزۋدى كوزدەپ وتىرعانىن, سول ۇستانىپ وتىرعان ماقساتتار ءال-فارابي مۇرات ەتكەن «قايىرىمدى قالا» تۇرعىزۋ قادامدارىمەن ۇشتاسىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
– ەڭ الدىمەن, ءال-فارابي مۇراسىن زەرتتەۋ ءالى دە كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن جوق, زەرتتەلەتىن قىرلارى جەتەرلىك. الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى ءال-فارابي ەڭبەكتەرىن, شەت تىلدەردەگى اۋدارمالارىن تۋعان جەرىنە قايتارىپ, ءال-فارابي ورتالىعىنىڭ جەكە قورىن جاساۋ كەرەك. 1975 جىلى ويشىلدىڭ 1100 جىلدىق مەرەيتويىنان باستاۋ العان اۋدارما ءىسىن قايتا جانداندىرۋ كەرەك. ەكىنشىدەن, الماتى – جاستار قالاسى. جاستار – ەل بولاشاعى. شىعىس امىرلەرىنىڭ ءبىرى ءال-فارابيدەن: « – ۋا, ۇستاز, مەنىڭ مەملەكەتىمنىڭ بولاشاعى قانداي كۇيدە بولماق؟» دەپ سۇراعاندا, ءال-فارابي: «ەلىڭنىڭ بولاشاعىن بىلگىڭ كەلسە, ماعان جاستارىڭدى كورسەت, سونان سوڭ ايتىپ بەرەيىن», دەگەن ەكەن. وسى رەتتە ءال-ءفارابيدىڭ ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتار ارقىلى تاربيەلەۋ ءىسى قوعامدى ىزگىلەندىرۋگە سەپتىگىن تيگىزەرى انىق. بۇگىندە ستۋدەنت جاستار اراسىندا ارنايى ءال-فارابي شىعارماشىلىعى بويىنشا اشىق بايقاۋ جاريالاۋ, الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ستيپەندياسىن تاعايىنداۋ ۇسىنىلىپ وتىر. ۇشىنشىدەن, الماتى قالاسىندا 2009 جىلدان بەرى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتەتىن ء«ال-فارابي وليمپياداسى» بۇگىندە كەڭىنەن تانىمال. وسى سايىستى «جاۋتىكوۆ وليمپياداسى» سەكىلدى جاڭا ءبىر ساپالىق دەڭگەيگە, حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرگەن ءجون دەپ سانايمىن. تورتىنشىدەن, ءال-ءفارابيدىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىن سارالاۋ ارقىلى, تۋريستەرگە تارتىمدى بولۋ ءۇشىن جارنامالىق باعىتتا ء«ال-فارابي ىزىمەن» ينتەراكتيۆتى كارتاسىن دايىنداپ, سونىڭ نەگىزىندە ينتەراكتيۆتى تۋر مارشرۋتىن جاساۋ ورىندى بولار ەدى. بەسىنشىدەن, عۇلاما ويشىلدىڭ عىلىمي نىسانىنا اسپان دەنەلەرىن زەرتتەۋ ءىلىمى دە ەنگەن بولاتىن. جاس جەتكىنشەكتەرگە فارابي مۇراسىنىڭ جان-جاقتىلىعىن دارىپتەۋ ماقساتىندا الماتى قالاسىنداعى وبسەرۆاتوريا ىشىنەن فارابي بۇرىشىن اشۋدى ۇسىنامىن, – دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ.
تۇلعانىڭ ادامدىق قاسيەتىن جەتىلدىرۋ – ءال-فارابي مۇراسىنىڭ وزەگى. ول تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىمنىڭ زيان ەكەنىن ايتتى. ياعني, تەك ماتەريالدىق بايلىق تۇڭعىش ادامعا باقىت اكەلمەيتىنىن ەسكەرتتى. قازىرگى كاسىپكەرلەرگە وسى باعىتتاعى تاقىرىپتىق ترەنينگتەر اسا قاجەت, – دەيدى شاھار باسشىسى.
وسىدان كەيىن قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان جانە وزبەكستان بويىنشا الماتىداعى يۋنەسكو-نىڭ كلاستەرلىك بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى كريستا پيككات ءال-ءفارابيدىڭ جاڭا ورتالىعىن قۇرۋ جانە ونىڭ جۇمىسى بۇۇ مەن يۋنەسكو ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
– ءال-ءفارابيدىڭ دۇنيەتانىمى مەن مۇراسى تۇراقتى دامۋ سالاسىنداعى جاڭا كۇن تارتىبىمەن, سونداي-اق يۋنەسكو باعدارلامالارىمەن جانە ماقساتتارىمەن ۇندەس. سوندىقتان دا ورتالىق قازاقستاندا عانا ەمەس, ورتالىق ازيادا دا مادەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتاتىن يۋنەسكو-نىڭ بەلسەندى سەرىكتەسىنە اينالۋى مۇمكىن. ورتالىقتىڭ قىزمەتى يۋنەسكو-نىڭ جاستار اراسىندا عىلىمدى ىلگەرىلەتۋگە, تۇراقتى دامۋدى جەتىلدىرۋگە قاجەت ءبىلىم مەن داعدىلاردى ىنتالاندىرۋعا, سونداي-اق الەم مادەنيەتىن دامىتۋدا جانە زورلىق-زومبىلىققا قارسى ءىس-ارەكەت ەتۋدە, مادەني ارتۇرلىلىك قۇندىلىقتارىن تانۋدا كومەك بەرە الادى, – دەدى كريستا پيككات.
سالتاناتتى شارادا يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى باس حاتشىسى اسقار ءمۋسينوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزى وقىلدى.
– بۇگىنگى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مادەني ورتالىقتار قۇرۋ تۋرالى باستامالارى مەن داماسكىدە 2012 جىلى قازاقستان ۇكىمەتى سالعان ءال-فارابي اتىنداعى مادەني ورتالىقتى قالپىنا كەلتىرۋ تۋرالى شەشىمىن جوعارى باعالاعىم كەلەدى. ورتالىقتىڭ قىزمەتى يۋنەسكو-نىڭ جاستار اراسىندا عىلىمدى ىلگەرىلەتۋگە, تۇراقتى دامۋدى جەتىلدىرۋگە قاجەت ءبىلىم مەن داعدىلاردى ىنتالاندىرۋعا, سونداي-اق الەم مادەنيەتىن دامىتۋدا جانە زورلىق-زومبىلىققا قارسى ءىس-ارەكەت ەتۋدە, مادەني ارتۇرلىلىك قۇندىلىقتارىن تانۋدا كومەك بەرە الادى, – دەيدى اسقار مۋسينوۆ.
ءسوز كەزەگى ساۋد ارابياسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ناسسەر مۇحاممەد ءال-اكيلي مىرزاعا جەتكەن كەزدە ول ەكى ەلدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە پايدا اكەلەتىن عىلىمي سالالاردا زەرتتەۋلەر مەن عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا ۇلكەن ءۇمىت ارتاتىنىن جەتكىزدى.
كاپوديستريا اتىنداعى افينا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى گەورگيوس ستەيريس: «مەن فيلوسوفيانىڭ وتانى بولىپ سانالاتىن قالادا دۇنيەگە كەلدىم. سوكرات, پلاتون جانە اريستوتەل افينادا فيلوسوفيانىڭ نەگىزىن قالادى. ولاردان سوڭ فيلوسوفيا شىعىستا تارالا باستادى, وندا فيلوسوفيالىق ويدىڭ بارلىق اسپەكتىلەرىن ەكىنشى عالىم دامىتتى. ءابۋ ناسىر ءال-فارابي پلاتوندىق جانە اريستوتەلدىك ويلاردى شىعىس داستۇرلەرىمەن بايلانىستىرۋعا ۇمتىلدى جانە ۇلى ەۋرازيا دالاسىنا فيلوسوفيانى الىپ كەلگەن. ونىڭ ۇستىنە, ۇلى مۋزىكا كىتابى – اسا ماڭىزدى ورتاعاسىرلىق مۋزىكالىق تراكتات. ءال-ءفارابيدىڭ فيلوسوفيا تاريحىنداعى ورنى نەگىزدەۋشى ەكەنى نازار اۋدارارلىق. ويتكەنى ونىڭ شىعارماشىلىعى مەن قىزمەتى قازاقستان, يراك, سيريا جانە مىسىردىڭ تاريحي جەرلەرىن, جەرورتا تەڭىزىنەن قىتاي شەكاراسىنا دەيىنگى بارلىق ۇلى وركەنيەتتەردى بىرىكتىردى. ناتيجەسىندە ول اريستوتەلدەن كەيىنگى ۇلى فيلوسوفيالىق بەدەلگە يە بولدى.
ول جاھاندانۋ يدەياسىن العا تارتقان ءبىرىنشى ادام. ول ەجەلگى گرەكتەردىڭ مەيىرىمدى قالا يدەياسىن ساقتاۋعا ۇمتىلادى, سونداي-اق مەيىرىمدى قاۋىم مولشەرىن ارتتىرادى. ونىڭ پايىمداۋى ماڭىزدى جانە ىقپالدى بولىپ قالا بەرەدى, ويتكەنى ءال-ءفارابيدىڭ جاھاندىق مەملەكەتى اقىل-وي مەن شىدامدىلىق ارقىلى باسقارىلادى. ەشبىر ءدىني نەمەسە ەتنوستىق ءداستۇر ەكىنشىسىن جوققا شىعارمايدى», دەدى.
مارتەبەلى مەيمانداردىڭ ءبىرى داماسك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى مۇحاممەد ماحەر كاباكيبي بايىرعى شام تاريحىن بەزبەندەي كەلە: «مۇندا عۇلاما ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ كەسەنەسى ورنالاسقان. ول ەڭ كورنەكتى تۇلعالاردىڭ ءبىرى. ھيجرا جىل ساناۋى بويىنشا 329 جىلى داماسكىدە قايتىس بولىپ, سول جەردە جەرلەنگەن. ەسكى داماسكىدە ونىڭ كەسەنەسىنىڭ جانىنان ء«ال-فارابي مادەني ورتالىعى» قۇرىلعان. ول فيلوسوفيا, لوگيكا, فيزيكا, مۋزىكا, مەديتسينا جانە ەتيكا عىلىمدارىن تەرەڭ مەڭگەرگەننەن كەيىن «ەكىنشى ۇستاز» دەگەن اتقا يە بولعان. بۇل ورتالىق قازاق ەلىنىڭ سيرياعا تارتۋى», دەدى.
تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى مەتين گۇندوعدۋ بيىلعى فارابي جىلىندا تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسمي وكىلدەرى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن تىزە قوسا وتىرىپ, ىستانبۇل مەن انكارادا ءتۇرلى ءىس-شارا وتكىزەتىندىگىن جەتكىزدى.
سالتاناتتى جيىننىڭ رەسمي بولىگىن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى عالىم مۇتانوۆ قورىتىندىلادى.
ارادا ءحى عاسىر وتسە دە, ءال-فارابي ءىلىمىنىڭ ءدال قازىرگى الماعايىپ زاماندا وتە وزەكتى ءارى قاجەتتى ەكەنىنە كوزىمىز جەتىپ وتىر. وسى ورايدا, ۋنيۆەرسيتەت باسشىسى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ تۇراقتى دامۋ جونىندەگى جاھاندىق حابى رەتىندە قازۇۋ عۇلامانىڭ قايىرىمدى قوعام تۋرالى ءىلىمىنىڭ نەگىزىندە ۋنيۆەرسيتەت – 4.0 جاڭا مودەلىن دايىنداپ, وتكەن جىلى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ نيۋ-يوركتەگى شتاب-پاتەرىندە, ال بيىل جيددادا, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىندا تانىستىردى. جاڭا جوبا حالىقارالىق اۋقىمدا جان-جاقتى قولداۋ تابا باستادى, دەدى.
قازىرگى ۋاقىتتا وسى مودەل اياسىندا قازۇۋ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ وركەنيەتتەر اليانسىمەن بىرگە «قايىرىمدى قوعام ازاماتتارىن قالىپتاستىرۋ. قازىرگى ۋنيۆەرسيتەتتەر ميسسياسى» دەپ اتالاتىن حالىقارالىق جوبانى جۇزەگە اسىرىپ وتىر. بۇل جوبا قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ الەمنىڭ 12 مەملەكەتىندە اشىلعان ءال-فارابي ورتالىقتارىندا ىسكە قوسىلعان. سونداي-اق جۋىردا ءال-ءفارابيدىڭ جاتقان جەرى – داماسكىدەگى كەسەنەسىندە وسىنداي ورتالىق اشىلماق. وسى ارادا ءال-فارابي ەسىمىن جانە ءىلىمىن ماشھۇرلەۋ ماقساتىندا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتە تۇڭعىش قازاقستاندىق ء«ال-فارابي-1» جانە ء«ال-فارابي-2» نانوسپۋتنيكتەرى عارىشقا ۇشىرىلعانىن ايتۋ ءلازىم. سونداي-اق ء«ال-فارابي عىلىمي-تەحنولوگيالىق القابى» اتتى جاڭا جوبا ىسكە قوسىلادى.
ۇلى ويشىلدىڭ مەرەيتويى قارساڭىندا ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرى ءال-ءال-ءفارابيدىڭ قايىرىمدى قوعام تۋرالى ءىلىمىن ەلىمىزدە جانە الەمدە تاراتۋ نيەتىمەن «QAIYRYMDY QOǴAM» دەپ اتالاتىن زاماناۋي چەللەندجدى باستاپ كەتتى. فارابي مەرەيتويى اشىلۋ سالتاناتىنىڭ سوڭى تەاترلاندىرىلعان ساحنالىق كورىنىس پەن ۇلكەن كونتسەرتكە ۇلاستى.
الماتى