ەلىمىزدە نەگىزى قالانعان AEROO EdTech-ستارتاپى حالىقارالىق نارىققا شىعىپ, ۆەتنام, يندونەزيا جانە سينگاپۋردا ءوز قىزمەتىن باستاعانىن جاريالادى. جوبا ينجەنەريا مەن جاساندى ينتەللەكتىنى وقىتۋدىڭ جاڭا ءتاسىلىن ۇسىنىپ وتىر. «Competition Driven Learning» دەپ اتالاتىن بۇل مودەلدە وقۋشىلار تەوريالىق ءبىلىمدى ناقتى ينجەنەرلىك جارىستار مەن پراكتيكالىق تاپسىرمالار ارقىلى مەڭگەرەدى.
ۇلى دالادان وڭتۇستىك ازياعا دەيىن...
انىقتاپ ايتساق, «AEROO» – مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان ينجەنەرلىك ءبىلىم باعدارلامالارى مەن ارنايى جيىنتىقتار ازىرلەيتىن جوبا. باعدارلاما اياسىندا جاسوسپىرىمدەر جاساندى ينتەللەكت, ەلەكترونيكا, باعدارلامالاۋ جانە عارىش تەحنولوگيالارىن تاجىريبە جۇزىندە ۇيرەنەدى. سونىمەن بىرگە وقۋشىلار ميني-زىمىراندار, سپۋتنيك مودەلدەرى, دروندار مەن روۆەلەر سەكىلدى قۇرىلعىلاردى ءوز قولىمەن قۇراستىرىپ, ناقتى ينجەنەرلىك تاپسىرمالاردى ورىندايدى. بۇل ءادىس كۇردەلى تەحنولوگيالاردى قاراپايىم ءارى قىزىقتى ەتىپ كورسەتەدى.
جوبا جەتەكشىسى ميراس نۋسۋپوۆتىڭ ايتۋىنشا, «AEROO» باعدارلامالارىنىڭ ەرەكشەلىگى, مەكتەپ وقۋشىلارىنا ماگيسترانتتار دەڭگەيىندەگى جوبالاردى ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «AEROO» ستارتاپىن قۇرۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – مەكتەپ وقۋشىلارىنا ينجەنەريا, جاساندى ينتەللەكت جانە عارىش تەحنولوگيالارىن تەوريا ارقىلى ەمەس, ناقتى پراكتيكالىق تاجىريبە ارقىلى ۇيرەتۋ. جوبا جاستاردىڭ تەحنولوگيانى تەك تۇتىنۋشى رەتىندە پايدالانباي, ءوز قولىمەن جاساپ كورۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. Competition Driven Learning مودەلى ارقىلى وقۋشىلار ناقتى ينجەنەرلىك تاپسىرمالار مەن حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسا وتىرىپ, كۇردەلى تەحنولوگيالاردى ءتۇسىنىپ, ينجەنەرلىك ويلاۋ قابىلەتىن دامىتادى. ۇزاقمەرزىمدى ماقسات – عىلىم مەن تەحنولوگيا سالاسىندا جاڭا بۋىن زەرتتەۋشىلەرىن, ينجەنەرلەرىن جانە ستارتاپ نەگىزىن قالاۋشىلارىن تاربيەلەۋ», دەيدى ول.
زەردەلەپ كورسەك, جوبانىڭ نەگىزگى اۋديتورياسى – ينجەنەريا نەمەسە باعدارلامالاۋ نەگىزدەرىن مەڭگەرگەن 14-18 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەر. كەيىنگى جىلدارى بۇل جاستاعى وقۋشىلاردىڭ تەحنيكالىق دايىندىق دەڭگەيى ايتارلىقتاي وسكەنى بايقالادى. كوپتەگەن ەلدە 17-18 جاستاعىلاردىڭ ستارتاپ اشۋى قالىپتى قۇبىلىسقا اينالىپ وتىر. جوباعا قاتىسقان مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىنىڭ قولجەتىمدى بولۋى مەن پراكتيكالىق ءبىلىم مودەلدەرىنىڭ دامۋى الداعى جىلدارى ينجەنەرلىك جوبالارمەن اينالىساتىن بالالاردىڭ جاسىن ودان ءارى تومەندەتۋى مۇمكىن.
«AEROO» جوباسىنىڭ كەڭەيۋىنە ەلىمىزدەگى «عىلىم الەمىن اشامىز» ۇلتتىق عىلىمي جوباسى ۇلكەن سەرپىن بەرگەن. اتالعان كومپانيا ءداستۇرلى نارىقتىق زەرتتەۋلەرگە كوپ قاراجات جۇمساماي, تىكەلەي جەرگىلىكتى سەرىكتەستەرمەن جۇمىس ىستەۋ ستراتەگياسىن تاڭداعان. ياعني ءار ەلدە ۇلتتىق ينجەنەرلىك جارىستار ۇيىمداستىراتىن ۇيىمدارمەن ارىپتەستىك ورناتىپ, ونىمدەردى مەكتەپ باعدارلامالارىنا ەنگىزۋ ارقىلى اۋقىمدالۋ جولىن تاڭدادى. قازىر «AEROO»-نىڭ سەرىكتەستەرى دانيا, ۆەتنام, يندونەزيا, سينگاپۋر ەلدەرىندە جۇمىس ىستەيدى. بىرقاتار مەملەكەتتە جوبانى ءبىلىم جۇيەسىنە ەنگىزۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر جالعاسىپ جاتىر.
مەملەكەتتىك سەكتورعا باعىتتالعان ستارتاپ
كوپتەگەن تەحنولوگيالىق ستارتاپ ۆەنچۋرلىق ينۆەستيتسيا ىزدەيتىنى انىق. ال «AEROO» سىرتقى ينۆەستيتسيا تارتۋدان سانالى تۇردە باس تارتقان. بۇعان جوبانىڭ B2G, ياعني مەملەكەتتىك سەكتورعا باعىتتالعاندىعى سەبەپ. مۇنداي كەلىسىمدەر ادەتتە ۇزاق ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى, كەيدە التى ايدان ءبىر جىلعا دەيىن سوزىلادى. سونىمەن قاتار جوبانىڭ اپپاراتتىق قۇرامداس بولىگىنىڭ بولۋى ۆەنچۋرلىق قورلاردىڭ تاۋەكەل دەڭگەيىن ارتتىرادى. كوماندا ءۇشىن باستى ماقسات – قارجىلىق كورسەتكىشتەردەن بۇرىن جاستار اراسىندا عىلىم مەن ينجەنەرياعا دەگەن قىزىعۋشىلىق قالىپتاستىرۋ.
جوبا جەتەكشىسىنىڭ بۇعان دەيىنگى تاجىريبەسى از ەمەس ەكەنىن بىلدىك. «مەن الماتى قالاسىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ حيميا-بيولوگيا باعىتىندا ءبىلىم الدىم. كەيىن Astana IT University ۋنيۆەرسيتەتىندە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسى بويىنشا وقۋىمدى جالعاستىردىم. ەڭبەك جولىمنىڭ باستاپقى كەزەڭىندە ءبىلىم بەرۋ جانە STEM باعىتىنداعى جوبالاردا جۇمىس ىستەدىم. جوبالىق مەنەدجەر رەتىندە مەكتەپتەردەگى وقۋ كابينەتتەرىن زاماناۋي STEM جابدىقتارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋمەن اينالىستىم. سونىمەن قاتار مەكتەپتەردە ينجەنەرلىك, روبوتتەحنيكا جانە تەحنولوگيالىق زەرتحانالاردى ەنگىزۋ, ءبىلىم ۇيىمدارىمەن جۇمىس جۇرگىزۋ, وقۋشىلارعا ارنالعان تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جوبالارىن ۇيلەستىردىم. بۇل تاجىريبە ماعان مەكتەپتەردە پراكتيكالىق ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ, وقۋشىلارعا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك جاساۋ, ءبىلىم جۇيەسىندە جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەردى», دەيدى ميراس نۋسۋپوۆ.
جاستاردىڭ مۇمكىندىگى قانداي؟
«AEROO» ازىرلەگەن ءونىمنىڭ ءبىرى – «AI CubeSat Kit». بۇل جيىنتىق ارقىلى وقۋشىلار جۇمىس ىستەيتىن سپۋتنيك ءپروتوتيپىن قۇراستىرىپ, سەنسورلار ورناتىپ, ۇشۋ باعدارلامالىق جاساقتاماسىن جازىپ, قۇرىلعىنى ناقتى سىناقتارعا دايىندايدى. باعدارلامانىڭ فينالدىق كەزەڭى – ASLC حالىقارالىق جارىسى. وندا 20 فيناليست كوماندالار ءوز سپۋتنيكتەرىن 20 مىڭ مەتر بيىكتىككە دەيىن, ياعني ستراتوسفەراعا ۇشىرادى. مۇنداي تەحنيكالىق دەڭگەيدەگى تاپسىرمالار ادەتتە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ماگيسترانتتارىنا عانا قولجەتىمدى بولسا, «AEROO» ونى مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن دە جۇزەگە اسىرىپ وتىر.
كومپانيا قازىر باستاۋىش دەڭگەيدەگى تسيفرلىق ساۋاتتىلىعى بار بالالارعا ارنالعان جاڭا ونىمدەر جەلىسىن ازىرلەيدى. وسى ارقىلى ينجەنەرلىك ءبىلىمدى بارىنشا قولجەتىمدى ەتۋ. سونىمەن قاتار ەلىمىزدە اەروكوسموستىق تەحنولوگيالارعا ارنالعان ءىرى حالىقارالىق جارىستار ۇيىمداستىرۋ جوسپارى بار. ەلدىڭ عارىشتىق تاريحى مەن كەڭ گەوگرافيالىق مۇمكىندىكتەرى مۇنداي جوبالاردى دامىتۋعا ۇلكەن سەرپىن بەرەدى.
«AEROO» جوباسىنىڭ باستى قۇندىلىعى – ينجەنەرلىك ويلاۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ. جاسوسپىرىمدەر تەوريالىق بىلىممەن شەكتەلمەي, ناقتى قۇرىلعىلاردى جاساپ, تاجىريبە جاساپ, قاتەلىكتەر ارقىلى ۇيرەنەدى. مۇنداي تاجىريبە بولاشاقتا جوعارى تەحنولوگيالىق سالالاردا جۇمىس ىستەي الاتىن, ءوز ستارتاپتارىن قۇرۋعا قابىلەتتى, جاھاندىق دەڭگەيدە باسەكەگە تۇسە الاتىن جاڭا بۋىن ماماندارىن تاربيەلەۋگە نەگىز بولادى. ەلىمىز جاستارى «AEROO» ارقىلى عارىش پەن جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا تەك تۇتىنۋشى ەمەس, ءونىم جاساۋشى ۇلتقا اينالۋ جولىندا ناقتى قادام جاساپ وتىر.