رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين مەن گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەل ماسكەۋدە كەزدەسىپ, ەكى ەل اراسىنداعى بىرقاتار ماسەلەنى تالقىلادى. جوسپار بويىنشا اڭگىمە بارىسىندا ەكى ەلگە قاتىستى تۇيتكىلدەر تالقىلانۋى ءتيىس-تۇعىن. الايدا, اڭگىمە اۋانى جەر جاھاندى ءدۇر سىلكىندىرگەن جاڭالىقتارعا ويىستى.
اسىرەسە جاڭا جىل باستالعالى تىنىشى كەتكەن تاياۋ شىعىستاعى احۋال توڭىرەگىندە وي قوزعادى. ۆ.پۋتين وڭىردەگى جاعداي اۋقىمدى اسكەري قاقتىعىسقا ۇلاسپاۋىنا سەنىم ءبىلدىردى. رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ پايىمداۋىنشا, ايماقتاعى سوعىس الەم ەكونوميكاسىنا كەرى اسەر ەتپەك.
كەزدەسۋ بارىسىندا يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى دا ءسوز بولدى. كرەمل باسشىسى دا, بۋندەسكانتسلەر دە بۇعان دەيىنگى كەلىسسوزدەردىڭ ماڭىزى زور ەكەنىنە كەلىسىپ, ونى ساقتاپ قالۋدىڭ تيىمدىلىگىن اتاپ كورسەتتى. ا.مەركەلدىڭ ايتۋىنشا, گەرمانيا تاراپى وسى ماقساتتا بۇكىل كۇش-جىگەرىن سارپ ەتپەك.
بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىلارى تەگەران ماڭىندا قۇلاعان ۋكراينالىق بوينگ 737 ۇشاعىنا قاتىستى پىكىر الماستى. ا.مەركەل يران بيلىگى ءوز كىناسىن مويىنداعاندىقتان اپاتتىڭ سەبەبى مەن سالدارىن ەگجەي-تەگجەيلى انىقتاۋدىڭ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
جالپى, جوسپارلانعان كەزدەسۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى «سولتۇستىك اعىن – 2» جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى بولاتىن. اتالعان قۇبىر جەلىسى رەسەيدىڭ گازىن بالتىق تەڭىزى ارقىلى گەرمانياعا جەتكىزەدى. ەكىجاقتى كەزدەسۋ بارىسىندا بۋندەسكانتسلەر جوبا قۇرىلىسىن توقتاتپاۋعا شاقىردى.
وسى ورايدا, نەمىستەردىڭ رەسەي گازىنا قانشالىقتى مۇقتاج ەكەنى ايتپاسا دا بەلگىلى. سولتۇستىكتەگى كورشىمىزگە مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندەگى الىپ دەرجاۆا اقش ءتۇرلى سانكتسيا سالعان-دى. سوعان بايلانىستى ەۋروپانىڭ دامىعان ەلدەرى رەسەيمەن قارىم-قاتىناسىنا ۇقىپتىلىق تانىتۋى ءتيىس. بىراق ا.مەركەل اقش-تىڭ ارەكەتىن قولدامايتىنىن ءبىلدىردى.
«گەرمانيا دا, باسقا دا ەۋروپا ەلدەرى «سولتۇستىك اعىن – 2» باستاماسىنىڭ قىزىعىن كورەدى. ءبارى گاز جەتكىزۋ قىزمەتىن جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى, بىراق جوبانىڭ ماڭىزى ەرەكشە», دەدى كانتسلەر.
قىسقاسى, ا.مەركەل كرەملدەگى كەزدەسۋدە ەڭ الدىمەن ءوز ەلىنىڭ مۇددەسىن جوعارى قوياتىنىن انىق بايقاتتى. سوندىقتان الىس امەريكادان كەلگەن سانكتسيادان بۇرىن حالىقتى گازبەن قامتاماسىز ەتۋدى ءجون سانايدى.
الدا-جالدا «سولتۇستىك اعىن – 2» جۇزەگە اسىپ جاتسا, رەسەي گازىنىڭ قىزىعىن جالعىز گەرمانيا عانا ەمەس, فينليانديا, دانيا جانە شۆەتسيا دا كورەدى. ەندەشە كىم مۇنداي «مايلى شەلپەكتەن» ايرىلىپ قالۋدى كوزدەسىن؟!
باسقوسۋ بارىسىندا ليۆياداعى احۋال توڭىرەگىندە دە اڭگىمە قوزعالدى. رەسەي پرەزيدەنتى ۆ.پۋتين «ليۆيا ۇلتتىق اسكەرى» مەن «ۇلتتىق كەلىسىم ۇكىمەتىنىڭ» وق اتۋدى توقتاتۋعا كەلىسۋدىڭ ماڭىزىن ايتتى. كرەمل باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, ليۆياداعى جاعدايدىڭ شيەلەنىسۋى ەلدەگى قاراپايىم حالىققا عانا ەمەس, بۇكىل ەۋروپاعا اسەر ەتەدى.
ەكىجاقتى كەلىسسوزدەردەن كەيىن مەملەكەت باسشىلارى ءباسپاسوز جيىنىن وتكىزەتىنى بەلگىلى. كرەملدەگى ءىس-شارادا نەمىس جۋرناليستەرىنىڭ ءبىرى رەسەيگە سالىنعان اقش سانكتسياسىنىڭ اسەرى تۋرالى سۇراعان-دى. ا.مەركەل مۇدىرمەستەن گەرمانيا مەن ەۋروپا ءوز مۇددەسىن قورعايتىنىن جەتكىزدى.
ا.مەركەلدىڭ بۇل ءسوزى ترامپ اكىمشىلىگىنىڭ شامىنا تيەتىنى انىق. بۋندەسكانتسلەردىڭ رەسەيگە ساپارمەن باراتىنى انىقتالعان ساتتەن باستاپ امەريكالىقتار الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ويتكەنى اق ءۇي باسشىسى د.ترامپتىڭ ارەكەتتەرىنەن كەيىن, اقش پەن ەۋروپانىڭ دامىعان ەلدەرى اراسىنان قارا مىسىق ءجۇرىپ وتكەندەي كورىنگەن. ا.مەركەل دە, فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون دا بۇعان دەيىن بىرنەشە رەت ترامپتىڭ شەشىمدەرىن سىناعان-تۇعىن. ماسەلەن, ءۇش جولاقتى ەلدىڭ باسشىسى ناتو-نى «اقىلسىز» قالدى دەپ مالىمدەپ, اقش-تى سيپاي قامشىلاپ ءوتتى.
ونىڭ ۇستىنە, د.ترامپتىڭ يرانعا قاتىستى شەشىمدەرى رەسەي ءۇشىن ىڭعايلى بولىپ تۇر. كاسەم سۋلەيمانيدىڭ ولىمىنەن كەيىن تاياۋ شىعىستا ماسكەۋدىڭ ىقپالى ارتۋى ابدەن مۇمكىن. اق ءۇي باسشىسى حالىققا جولداۋىندا ناتو اسكەرىن وڭىرگە كوبىرەك كىرگىزۋگە ۇندەۋ تاستاعان. بىراق مۇنداي مالىمدەمەنى ا.مەركەل مەن ە.ماكروننىڭ قولداي قويۋى ەكىتالاي. سوندىقتان ەكەۋى دە الىستاعى اقش-تان اربالاعانشا, جاقىنداعى رەسەيدەن دوربالاعاندى ءجون سانايتىنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.