• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
01 تامىز, 2013

ءنۇربۇبى ناۋرىزباەۆا: ەل باسپانا ماسەلەسىن شەشۋدى مەڭگەرە باستادى

360 رەت
كورسەتىلدى

قازىرگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇيەسىنە قاتىسۋشىلار سانى 425 مىڭداي بولاتىن بولسا, ول 2020 جىلعا قاراي 1,5 ميلليون ادامعا كوبەيمەك. ال قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى قتقجب بەرەتىن نەسيە كولەمى ونىڭ دامۋ ستراتەگياسىنا سايكەس 1 تريلليونعا دەيىن جەتەدى.

بۇل تۋرالى «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق باسقارما ءتورايىمى ءنۇربۇبى ناۋرىزباەۆا سەنىمدى تۇردە باياندايدى. وسىناۋ سەنىمگە قتقجب-نىڭ ونجىلدىق تاجىريبەسى مەن ستاتيستيكاسى دا سەرىك بولا الادى. ال بۇل ارالىقتا گەرمانيا ۇلگىسىمەن جاساقتالعان قازاقستاندىق تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇيەسى نولدىك كەزەڭنەن باستاپ, بىرنەشە بەلەستەردى ەڭسەردى.

 

 

 

قازىرگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇيەسىنە قاتىسۋشىلار سانى 425 مىڭداي بولاتىن بولسا, ول 2020 جىلعا قاراي 1,5 ميلليون ادامعا كوبەيمەك. ال قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى قتقجب بەرەتىن نەسيە كولەمى ونىڭ دامۋ ستراتەگياسىنا سايكەس 1 تريلليونعا دەيىن جەتەدى.

بۇل تۋرالى «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق باسقارما ءتورايىمى ءنۇربۇبى ناۋرىزباەۆا سەنىمدى تۇردە باياندايدى. وسىناۋ سەنىمگە قتقجب-نىڭ ونجىلدىق تاجىريبەسى مەن ستاتيستيكاسى دا سەرىك بولا الادى. ال بۇل ارالىقتا گەرمانيا ۇلگىسىمەن جاساقتالعان قازاقستاندىق تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇيەسى نولدىك كەزەڭنەن باستاپ, بىرنەشە بەلەستەردى ەڭسەردى.

ەلۋ دە ەلۋ

ءبىرىنشى – كۇردەلىسى, قوعامعا جاڭادان ەنگىزىلگەن بۇل جۇيەنىڭ شەشۋشى قاعيداتى: 50ح50 ەدى. ياعني, كەرەكتى سومانىڭ جارتىسىن ەسەپ-شوتتا جيناقتاۋ قاجەت تە, قالعان جارتىسىن بانك بەرەدى. العاشقى ءۇش جىلدا بۇل جۇيە تەك قانا دەپوزيت قابىلداۋعا عانا جۇمىس ىستەدى. جانە نارىق ءۇشىن ۇيرەنشىكتى ەمەس جاعدايدا ءتيىمدى نەسيە الۋعا بولاتىنىنا كۇدىك كەلتىرەتىندەر از بولمادى.

الايدا, ءبىرىنشى بولىپ قونىس تويىن تويلاي باستاعان سالىمشىلار كەزەڭى وسىناۋ جۇيەنىڭ جۇمىس ىستەۋگە كىرىسكەنىن كورسەتتى. ءارى بۇل جۇيە باسپانا ماسەلەسىنە قاتىستى بارلىق ماسەلەنى شەشە الاتىنداي بارشا ءۇشىن قولجەتىمدى ەدى: پاتەر, ءۇي, جەر تەلىمىن ساتىپ الۋ, جوندەۋ, ايىرباستاۋ.

وسى كۇنگە دەيىن 173 ميلليارد تەڭگەدەي زايم العان 52 مىڭنان استام بانك كليەنتى باس­پانا جاعدايىن جاقسارتىپ ۇلگەردى. ال 2008 جىلدان باستاپ جۇيە مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ قۇرالى رەتىندە پايدالانىلىپ كەلەدى. ارقايسىسى وزىندىك ەرەكشەلىككە يە بولسا دا, جۇيەنىڭ يكەمدىلىگى مەن ونىڭ باعدارلامالارىنىڭ بەيىمدەلگىشتىگى وسىناۋ يگى ماقساتتى تابىستى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتۋدە.

بىراق, باسپاناعا دەگەن سۇرانىس ءالى دە وتە جوعارى, ال مەملەكەتتىك باعدارلاما ۇسىناتىن جاعداي بارىنشا ءتيىمدى بولعاندىقتان, ونى قاجەتسىنەتىندەر سانى مۇمكىندىكتەن الدەقايدا اسىپ كەتەدى. بانك مالىمەتتەرى بويىنشا, «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي – 2020» باعدارلاماسى اياسىندا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋشىلاردىڭ پۋلىن جاساقتاعان كەزدە ايماقتاردا ءبىر بولمەلى پاتەردەن ەكى ادامعا دەيىن, استانا مەن الماتىدا 4-6 ادامعا دەيىن ۇمىتتەنگەن.

بۇل جەردە شەكتەۋشى فاكتور رەتىندە قارجىلاندىرۋ كولەمى مەن قۇرىلىس ىرعاعىن العا تارتۋعا بولادى. مەملەكەتتىك باعدارلاما – بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە – كوكەيكەستى تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ مۇمكىندىگى. ال تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇيەسىنىڭ مىندەتى – حالىقتى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن جۇيە نەگىزىندە شەشۋ. سوندىقتان قتقجب-نىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماعا قاتىسۋى – بانك باسقارماسىنىڭ الدىنا قويعان مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى عانا.

قاتاڭ مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا

– ءبىز مەملەكەتتىك باعدارلاماعا قاتاڭ تۇردە ونىڭ ەرەجەلەرىندە جازىلعان ءتارتىپ بويىنشا قاتىسامىز. الايدا, ءبىزدىڭ باس­تى مىندەتىمىز – مەملەكەتتىك باعدارلاماعا قاتىسۋ ەمەس, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇيەسىن دامىتۋ, تۇرعىندارعا ءوز ونىمدەرىمىزدى ۇسىنۋ, – دەيدى ءنۇربۇبى ناۋرىزباەۆا. – 2003 جىلدىڭ 29 قىركۇيەگىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى تۋرالى ءبىرىنشى كەلىسىمشارتتى جاساعاننان بەرى بانكتىڭ كورسەتكىشى تۇراقتى تۇردە ءوسىپ كەلەدى. قتقجب-نىڭ العاشقى بەس جىلدىعىندا جاسالعان كەلىسىمشارتتار بويىنشا جىلدىق ورتاشا كورسەتكىشتىڭ ءوسۋى 23 پايىزدى قۇرادى. ءتىپتى داعدارىس كەزىندە دە كەرى كورسەتكىش بولعان جوق. سالىمدار بويىنشا جىلدىق ورتاشا كورسەتكىش 64 پايىزدى قۇرادى. جاسالعان كەلىسىمشارتتار 883 ميلليارد تەڭگەگە باعالاندى. بەرىلگەن نەسيەلەر بويىنشا جىلدىق ورتاشا ءوسۋ كورسەتكىشى – 45 پايىز بولدى. دەمەك , تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇمىس ىستەپ جاتىر جانە حالىقتىڭ سەنىمىنە يە بولدى جانە ول ءوسىپ كەلەدى.

– الايدا, العاشقى جىلدارى بۇل جۇيەگە سەنبەگەندەر كوپ بولدى عوي. دەپوزيت اشىپ, از عانا ۋاقىتتان كەيىن نەسيە الماي-اق, سالىمدارىن قايتارىپ العاندار دا بار. بۇل ەرەجەدە قاراستىرىلعان با؟ مۇنداي وقيعالار از بولماعان شىعار؟

– شىندىعىندا دا, باستاپقىدا العاشقى سالىمشىلار ازداعان قاراجات سالىپ, بۇل جۇيەنى سىناپ كورمەك بولدى. سوڭىنان, ونىڭ ارتىقشىلىعىنا كوز جەتكىزگەننەن كەيىن – ءبىرىنشى كەزەكتە نارىقتا ەڭ تومەن مولشەرلەمەمەن نەسيە الۋعا مۇمكىندىگىن بىلگەننەن كەيىن قوماقتى سوماعا قايتادان كەلىسىمگە وتىرا باستادى. وعان قوسا ادامدار كەلىسىمشارتتاردى بىرىكتىرۋگە جانە سالىمداردى قايتا قاراستىرۋعا بولاتىندىعىن دا جاقسى باعالادى. كەيبىرەۋلەر بانك ۇستەمەلەرى مەن جىل سايىنعى مەملەكەت سىيلىقاقى قوسىلعان ءوز جيناقتارىن عانا الدى. بۇل دا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جيناعى جۇيەسىندە قاراستىرىلعان بولاتىن. بىراق, قتقجب قۇرىلعاننان بەرى ءارتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى 59 مىڭنان استام كەلىسىمشارت بۇزىلدى. بۇل جاعدايدى سىناپ-مىنەۋگە دە بولمايدى, ويتكەنى ءبىزدىڭ بانك بۇل جۇيەنى نولدەن باس­تادى جانە كوپشىلىك ءۇشىن مۇنداي كەشەندى ءونىم تۇسىنىكسىز بولدى. جانە وسى ونجىلدىق الەمدىك قارجىلىق داعدارىسقا تۇسپا تۇس كەلدى. سوندىقتان بىرقاتار سالىمشىلاردىڭ ءوز دەپوزيتتەرىنە قاراجات قۇيىپ وتىرۋعا مۇمكىندىگى بولمادى. داعدارىس كەزىندە جۇ­­مىستارىنان دا, ەڭبەكاقىلارىنان دا ايى­رىلعان كەيبىر سالىمشىلار ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن دەپوزيتتەرىن قايتارىپ الۋعا ءماجبۇر بولدى. بىراق, ولاردىڭ ءبىرازى قايتىپ ورالدى...

– راسىندا مۇنداي مىسالدار جەتكى­لىك­تى. باستاپقىدا قتقجب-دان دەپوزيت اشىپ, داعدارىس كەزىندە قايتارىپ الۋعا مۇقتاج بولعان ءبىر ادامدار بىرنەشە جىل بۇرىن تاعى دا دەپوزيت اشىپتى. قازىر ولار وزدەرىنە ءتيىمدى تاريفتىك باع­دار­لا­ماعا تۇراقتى تۇردە قاراجات سالۋدا. يپو­تە­كانىڭ نە ەكەنىن كورىپ, قتقجب ۇسىنىس­تارىن دا باعالاپ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇيەسىن زەرتتەگەن جاندار ءۇشىن شەشۋشى فاكتور – نەسيە ستاۆكالارى مەن ونىڭ ارزاندىعى بولار دەپ ويلايمىن؟

– ارينە, جۇيەنىڭ نەگىزگى ارتىقشىلىعى دا وسىندا ەمەس پە؟! قولجەتىمدى نەسيە جانە ونى قارجىلاندىرۋعا مەملەكەتتىڭ قاتىسۋى – بۇل جاعدايى ورتاشا تۇرعىندارعا ەسەپتەلگەن جۇيەنىڭ ىرگەتاسى بولىپ تابىلادى. دەگەنمەن, باسىنان باستاپ مەملەكەتىمىز تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ كوپدەڭگەيلى جۇيەسىن حالىقتىڭ بارلىق توبىنىڭ مۇمكىندىگىن قاراستىرا وتىرىپ قۇرۋدى كوزدەگەنىن ەسكە الا كەتۋ كەرەك. ولاردىڭ ىشىندە ءوز كۇشى­­مەن باسپانالى بولا الاتىندار, يپوتەكانى الا الاتىندار نەمەسە بىرتىندەپ قارا­جات جيناقتاي كەلە ارزان ۇستەمە, سىي­اقى­سىمەن, جەڭىلدىكتەرمەن, مەملەكەتتىك باع­دارلامامەن ءۇيلى بولۋعا مۇقتاجدار, جاي عانا كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قاجەت ادامدار دا بار ەدى. سوندىقتان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جينا­عى جۇيەسى حالىقتى جاپپاي قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس بولدى.

قولجەتىمدىلىك فاكتورى

– نەسيەلەۋ بارىسىندا قولجەتىمدىلىك فاكتورى جۇمىس ىستەپ وتىر ما؟

– مۇنى مەن سىزگە ساندارمەن, مىسالدارمەن ورنەكتەپ بەرەيىن. بانكتىڭ تاريفتىك باعدارلامالارىنا بايلانىستى (اڭگىمە «باستاۋ», «وركەن», «كەمەل», «بولاشاق» باعدارلامالارى تۋرالى) ستاۆكالار مىناداي: جىلدىق نومينالدى مولشەرلەمەسى- 3,5 – 5 پايىز, ءتيىمدى ستاۆكاسى – 4-6,2 پايىز. ال ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردە يپوتەكا بويىنشا نومينالدىق مولشەرلەمەسى 11-دەن باستاپ 15 پايىزعا دەيىن, ءتيىمدى مولشەرلەمەسى 12,7 پايىزدان باستاپ 17,7 پايىزعا دەيىن. ءوزىڭىز بىلەسىز, يپوتەكا تالاپتارى بويىنشا سالىمشىنىڭ باستاپقى مىندەتتى سالىمى 10 پايىزدان باستاپ 50 پايىزعا دەيىن. ءبىزدىڭ باعدارلامالاردىڭ تالاپتارى بويىنشا – الاتىن نەسيەنىڭ جارتىسىن مىندەتتى تۇردە بانك دەپوزيتىندە جيناقتاۋ قاجەت. جيناقتاۋ مەرزىمى ءۇش جىلدان باستالادى. مىسالى, پاتەردىڭ باعاسى 6 ميلليون تەڭگە دەلىك. ەگەر ءسىز «وركەن» ءتاريفىن تاڭداساڭىز, وندا 5 جىل ىشىندە 45 مىڭ تەڭگەدەن جيناقتاپ وتىرۋ قاجەت, ودان كەيىن كەلەسى 10 جىلدا تۇرعىن ءۇي زايمى بويىنشا تولەم شامامەن 30 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. ماسەلەن, ەگەر ءسىز 15 جىلعا 13,5 پايىز ۇستەمەمەن يپوتەكالىق نەسيە الاتىن بولساڭىز, وسى 15 جىل ىشىندە اي سايىن 78 مىڭ تەڭگە تولەيسىز. ايىرماشىلىق وتە ۇلكەن, بۇل بانككە قۇياتىن اي سايىنعى تولەمنەن دە, پايىزدىق سىياقىنىڭ جالپى سوماسىنان دا كورىنەدى. ءبىرىنشى جاعدايدا جالپى پايىزدىق سىياقى 0,7 ميلليون تەڭگە بولسا, يپوتەكالىق زايمدا 8 ميلليون تەڭگە بولادى. ەگەر ءسىزدىڭ قىسقا مەرزىمدە قاراجات جي­ناقتاي الاتىن مۇمكىندىگىڭىز بولاتىن بولسا, ماسەلەن «باستاۋ» تاريفتىك باعدارلاماسى بو­يىنشا دەلىك, وندا اي سايىنعى جيناقتاۋ ءتو­لەمى العاشقى 3 جىل ارالىعىندا 7 5 مىڭ تەڭ­گەنى قۇرايدى. ال تۇرعىن ءۇي زايمى بويىن­شا تولەم كەلەسى 6 جىلدا – 48 مىڭ تەڭگە بولادى.

باسقا بانكتەر سىندى قتقجب دا قىمبات ونىمدەرىن ۇسىنا الادى. بۇل اسىققان كليەنتتەرگە جانە ارالىق زايم مەن الدىن الا زايم الۋعا دايىن ادامدارعا ارنالعان. بىراق, مۇنداي جاعدايدا دا تۇپتەپ كەلگەندە تولەنەتىن سىياقىلار بويىنشا سوڭعى ساندار ەكى ەسە قتقجب زاەمشىلارىنىڭ پايداسىنا شەشىلەدى. سول سياقتى, ءبىزدىڭ جۇيەدەگى ەڭ قىمبات ءونىم – الدىن الا زايم دەلىك, بىراق ول دا پايىزدىق ۇستەمەلەر مەن مەملەكەت سىيلىقاقى قوسىلاتىن دەپوزيت قۇرامدارىنا يە. يپوتەكا بويىنشا اننۋيتەتتىك تولەمدەرگە قاراعاندا, بىزدە جيناقتاۋ كەزەڭى اياقتالىسىمەن, زايم بويىنشا تولەم ايتارلىقتاي ازايادى.

بىراق, وسى ارادا قتقجب-دان يپوتەكا نەمەسە زايم تاڭداۋ ءاربىر جەكەلەگەن ادامنىڭ جاعدايىنا تاۋەلدى ەكەنىن باسا ايتقىم كەلەدى. بىرەۋلەرگە ازداعان جىلدار كۇتە تۇ­رىپ, دەپوزيتتە قاراجات جيناقتاپ, نەسيە العان ءتيىمدى. يپوتەكا مەن قتقجب نەسيە­سى ءبىر بىرىنە باسەكەلەس ەمەس, بالامالى جۇيەدە ءبىرىن ءبىرى تولىقتىراتىن, تابىسى ءارتۇرلى ادامدارعا باعىتتالعان ونىمدەر بولىپ كەلەدى. ال مەن مىسالعا كەلتىرگەن ساندار تەك قانا قتقجب ونىمدەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ورنەكتەيدى.

– وسىعان قاراماستان, بۇقارالىق اق­پارات قۇرالدارى كليەنتتەردىڭ قتقجب-دان يپوتەكاعا كەتىپ جاتقانىن جازدى...

– بۇل اقپاراتتى مەن دايەكتەي المايمىن. ومىردە ادامداردىڭ جاعدايى ءارتۇرلى بولىپ كەلەدى. تاڭداۋ جاساۋ – اركىمنىڭ جەكە قۇقىعى. مۇنان دا بولەك, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى جۇيەسى بارىنشا يكەمدى. ماسەلەن, ادام يپوتەكا الۋ ءۇشىن باستاپقى سالىمدى ءبىزدىڭ بانكتە جيناقتاپ الۋى عاجاپ ەمەس. قازىر ول تەز دامىپ جاتىر, نەسيەلەۋ كولەمى داعدارىستىق كەزەڭگە دەيىن قالپىنا كەلتىرىلگەن. ياعني, ادامداردىڭ بارلىق كەزدە باسپاناسىن جاقسارتىپ وتىرۋعا دەگەن سۇرانىسى جوعارى. سوندىقتان جۇرت باس­پانا ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن ۇلكەن قارجىلىق شىعىندارعا دا بارۋعا دايار.

كەرىسىنشە, ءبىزدىڭ بانكتىڭ ستاتيستيكاسى سوڭعى 2-3 جىلدا قتقجب-دان تۇرعىن ءۇي زاي­مىن الىپ, باسقا بانكتەردەگى يپوتەكالىق قارىزدارىن جاۋىپ جاتقان كليەنتتەر سانى­نىڭ وسكەنىن كورسەتىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا ءبىز­دىڭ نەسيەنىڭ 8 پايىزى – بۇل ەكىنشى دەڭگەي­دەگى بانك­تەردەن الىنعان يپوتەكالىق زايم­داردى قايتا قارجىلاندىرۋعا بەرىلگەن زايمدار.

ادامدار بىزدەن ارالىق نەمەسە الدىن الا زايم الۋ ارقىلى قىمبات يپوتەكانى تەز جاۋىپ تاستاۋعا بولاتىنىن تەز ءتۇسىندى. ارينە, ءار جاعدايدا, ەسەپتەۋلەر دە ساندار دا جەكە بولىپ شىعادى. بىراق, ءبىزدىڭ مەنەدجەرلەرگە سالىستىرمالى تۇردە ەسەپتەر جاساپ بەرۋگە ءوتىنىش بىلدىرەتىن ادامدار ءجيى كەلەدى. سوسىن قورىتىندىعا كەلىپ, شەشىم قابىلدايدى.

– ءنۇربۇبى سەرىكقاجىقىزى, اڭگى­مە اۋانىن جيناقتالعان قارجى­عا وراي­لاس­تىرىلعان باسپانا قولجەتىم­­­­دىلىگىنە اۋىس­تىرساق. قازىر تۇرعىن ءۇيدىڭ باعاسىن تۇر­عىنداردىڭ جالاقىسى قۋىپ جەتە المايدى. ال جۇيە «جيناق + نەسيە» جاعدايىندا نارىقتا ناقتى باسپانا ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرسە عانا ءتيىمدى. ماسەلەن, كليەنت كەلىسىمشارتقا وتىرعاننان كەيىن دە اينالاسى بىرنەشە جىل ىشىندە ءۇيدىڭ باعاسى قىمباتتاپ بارادى. وسى ماسەلەگە وراي نارىقتى زەرتتەپ, ورتاشا كەلىسىمشارت سوماسىن پاتەرلەردىڭ باعاسىنا سايكەستەندىرىپ وتىراتىن بولارسىزدار؟

– ارينە, ءبىزدىڭ مۇنداي ەسەپتەردى تۇراقتى تۇردە جۇرگىزەمىز. وعان قوسا حالىق تا بۇل ايىرماشىلىقتى سالىستىرۋدى جاقسى مەڭگەرىپ الدى. كوپتەگەن ادامدار ءسىز ايتقانداي, كەلىسىمشارتتى ۇلكەن سوماعا قايتا جاسايدى نەمەسە جيناقتاۋ مەرزىمىن ۇزارتادى. مەن «وركەن» باعدارلاماسىن مىسالعا كەلتىردىم عوي. ەندى «كەمەل» باعدار­لاماسىن ايتا وتىرىپ, نارىقتاعى باعانىڭ قۇبىلۋىنا قاتىستى ونىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن ءتۇسىندىرىپ بەرەيىن. بۇل تاريفتىك باعدارلاما دا «تۇرعىنداردىڭ بارلىق ساناتى ءۇشىن تۇرعىن ءۇيدى سوڭىندا ساتىپ الۋعا بولاتىن جالعا الۋ» ساناتى بويىنشا مەملەكەتتىك باعدارلاماعا قاتىسادى.

مۇنداي جاعدايدا تۇرعىن ءۇيدىڭ شارشى مەترى 90 مىڭ, 112 500 جانە 142 500 تەڭگە كولە­مىندە ۇسىنىلادى. ەندى ەڭ قىمبات شارشى مەتردى شاماسى كەلەتىن زايمشىنىڭ تابىسىمەن سالىستىرىپ كورەيىك. ماسەلەن, كليەنت 2 بولمەلى, كولەمى 60 شارشى مەتر پاتەر الۋدان ءۇمىتتى دەلىك. مۇنىڭ قۇنى 8 550 000 تەڭگە بولادى. جيناق بويىنشا اي سايىنعا تولەم 8 جىل ىشىندە 45 315 تەنگەنى قۇرايدى. جالداۋ بويىنشا ەڭ جوعارى تولەم – 6 000 تەڭگە (جاس وتباسىلار ءۇشىن – 0). ال زايمدى جابۋ بويىنشا تولەم كەلەسى 15 جىلدا 29 925 تەڭگە بولادى.

مەملەكەتتىك باعدارلاماعا ىلىگۋ «باعى»

– قاراپ وتىرساق, باسىندا باسپاناسى ج

سوڭعى جاڭالىقتار