ەل باسىنا كۇن تۋعان, ەر تاعدىرى سىنعا تۇسكەن ۋاقىتتىڭ وزىندە دە ۇلتتىڭ ءۇنىن جەتكىزۋگە, جاقسىلىقتىڭ جارشىسى بولۋعا تىرىسقان باسىلىمدى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى مەن وبلىس اكىمدەرى, شەت مەملەكەتتەردىڭ ەلشىلەرى مەن اقپارات قۇرالدارى, ۇلتتىق كومپانيالار مەن سەرىكتەس كاسىپورىندار قۇتتىقتادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ «عاسىرلىق تاريحىندا حالقىنىڭ كوكەيىندەگىسىن كوزدەگەن بەلدى باسىلىم قالىڭ وقىرمانىنا قۋاتتى ءۇنىن ارناي بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. «ەگەمەن قازاقستان» قاشاندا ەلدىكتىڭ تۋىن كوتەرىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇعىرىن بەرىك ەتە بەرسىن», دەپ قۇتتىقتايدى.
ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆ ەل گازەتىنىڭ مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ, پوليتسيا ءيميدجىن كوتەرۋگە, ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ ەڭبەكتەرى مەن ەرلىكتەرىن كورسەتۋگە اتسالىسىپ كەلە جاتقان گازەت باسشىلىعى مەن تىلشىلەرىنە العىس ايتادى.
ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ «وسى گازەت ارقىلى ۇلتتىق جانە مەملەكەتتىك ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ تالاي شەشىمىن تاپقانىنا كۋا بولىپ ءجۇرمىز», دەپ لەبىزىن جولداعان.
ال قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ «سىزدەرگە ءتول اسكەرىمىزدىڭ بەدەلىن ارتتىرۋعا, حالىقتىڭ وڭ كوزقاراسىن قالىپتاستىرۋعا قوسىپ جۇرگەن ۇلەستەرىڭىز ءۇشىن العىسىمدى بىلدىرەمىن» دەپ قۇتتىقتاۋ حاتىن جولداعان.
«باسىلىمنىڭ بۇگىنگى ۇجىمى الدىڭعى تولقىن اعا بۋىننىڭ ونەگەلى ءىسىن, شىعارماشىلىق جولىن لايىقتى جالعاستىرىپ كەلەدى», دەپ جوعارعى سوت توراعاسى جاقىپ اسانوۆ باس باسىلىمنىڭ بۇگىنگى كەلبەتىنە ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن.
ال شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ:
«ەگەمەن قازاقستان» شىرايلى ولكە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جاعىمدى جاڭالىقتارى مەن وزەكتى ماسەلەلەرىنە ءاردايىم ەرەكشە كوڭىل بولەدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ وڭىرىمىزدەگى گازەت ءتىلشىسى ازامات قاسىم كوتەرگەن كۇرشىمدەگى كوپىر ماسەلەسىن نازارىنا الىپ, ۇكىمەتكە تاپسىرما بەرۋى دە باسىلىمنىڭ قوعامداعى بەدەلىن انىق اڭعارتسا كەرەك», دەپ اتاپ وتكەن د. احمەتوۆ ءوڭىر جۇرتشىلىعىنىڭ اتىنان قالام ۇستاعان قاۋىمعا ەل يگىلىگى جولىنداعى ەسەلى ەڭبەكتە تولاعاي تابىس تىلەيدى.
عاسىر جاساعان ەل گازەتىنىڭ ۇجىمىنا قۇتتىقتاۋ لەبىزىن جولداعان اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى وڭداسىن ورازالين باسىلىمنىڭ ءيىسى قازاقتىڭ جاپپاي ساۋاتتانىپ, مادەنيەتى مەن ادەبيەتىنىڭ ەڭسە تىكتەۋى جولىندا وراسان زور ەڭبەك ەتكەنىنە توقتالعان. «زامان ىڭعايىنا قاراي بىرنەشە رەت اتاۋى وزگەرسە دە, نەگىزگى باعىت – ەلگە قىزمەت ەتۋدەن اينىماعان باسىلىم تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ ىرگەسى بەكىپ, اياققا نىق تۇرۋى ءۇشىن دە ەسەپسىز قىزمەت ەتتى.
قازاقستاننىڭ ءبىر عاسىرلىق جىلناماسىن حاتقا ءتۇسىرىپ, سوڭعى وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ, ۇكىمەتتىڭ ساياساتىن ساۋاتتى جۇرگىزىپ كەلە جاتقان اعا گازەت اقتوبەلىك وقىرماندار اراسىندا دا زور بەدەلگە يە» دەي كەلە وبلىس اكىمى «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» تويى – كۇللى وقىرماننىڭ, بارشا قازاقستاندىقتىڭ تويى ەكەندىگىن اتاپ وتەدى.
جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ قۇتتىقتاۋ حاتىندا تاعىلىمدى تاريحى «ۇشقىننان» باستاۋ العان بۇگىنگى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى الاش ارىستارى مەن ۇلت زيالىلارى قازىعىن قاققان ۇلت ءباسپاسوزىنىڭ ۇستاحاناسى ەكەنىن جازعان. «ەگەمەننەن» اقىلدى وي, كەلىستى ءتىل, رۋحانياتتى, پاراساتتى كورەسىز. باسىلىمنان بارىڭدى كورىپ قۋاناسىڭ, ەل تابىسىنا شاتتاناسىڭ, ۇلت جەتىستىگىنە مارقاياسىڭ, ورنەكتەلگەن ءومىردىڭ رۋحاني قازىناسىنا كەنەلەسىڭ! ويتكەنى دارا جولى بار «ەگەمەن قازاقستان» – ارى مەن نامىسىن, رۋحى مەن قايراتىن, ەلدىڭ ەگەمەندىگىن ەڭسەلەۋگە, تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇعىرلانا تۇسۋىنە ارناپ كەلەدى», دەيدى جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى ا. مىرزاحمەتوۆ.
«قاي كەزەڭ بولسا دا, ۋاقىتتىڭ تالابىنا ساي ەلىمىزدىڭ تولىمدى وزگەرىستەرىن جاريالاپ, مەملەكەتىمىزدىڭ جىلناماسىن جازۋعا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. حالىقتىڭ كوزايىمىنا اينالعان باسىلىمنىڭ جاڭا جوبالارىنىڭ قاتارى كوبەيە بەرسىن» دەيدى قۇتتىقتاۋ حاتىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ.
ال وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ ەكى عاسىردىڭ كۋاگەرى «ەگەمەن قازاقستان» – ەل شەجىرەسى ەكەنىن ايتقان. «ول تالاي «تار جول, تايعاق كەشۋلەردەن» ءوتىپ, ءوزىنىڭ بۇگىنگى مەرەيلى بەلەسىنە ابىرويمەن كوتەرىلدى. بۇل باسىلىمدا ءبىزدىڭ جەرلەستەرىمىز سماعۇل سادۋاقاسوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ سياقتى قارىمدى قالامگەرلەردىڭ قولتاڭباسى جاتىر. بۇل – سولتۇستىكقازاقستاندىقتار ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە», دەپ جازعان ق.اقساقالوۆ.
ال قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى قۇتتىقتاۋ حاتىندا قاراعاندىلىقتاردىڭ گازەتتە جازىلاتىن ساراپتاما ماتەريالداردى مۇقيات وقيتىنىن اتاپ وتكەن. «الەمدىك اقپارات نارىعىنداعى باسەكەلەس ورتادا «ەگەمەن قازاقستان» ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىن الا ءبىلدى. گازەتتىڭ ءار سانىن ەلەڭدەي كۇتەتىن ويلى وقىرماندار قاتارىندا ءوندىرىسى وركەندەگەن, ۇلت رۋحانياتىنىڭ ۇياسى, بايتاق ەلىمىزدىڭ بەل ومىرتقاسى سانالاتىن قاراعاندى وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى دا بار. ەندەشە, ساراپتامالىق سيپاتتاعى ماڭىزدى ماقالالارىمەن جۇرت جۇرەگىن باۋراعان «ەگەمەننىڭ» ەرتەڭى جارقىن ەكەندىگى انىق», دەيدى قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك.
قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ «ەلدىڭ ءسوزىن سويلەپ, تىلەگىن ارقالاعان, ۇلتتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن قانشاما كەسەك تۇلعالار وسىناۋ قاستەرلى ۇيادا قالام ۇشتاپ, قاناتتارىن قومدادى. سايىپ كەلگەندە, مۇنىڭ ءبارى كەلەشەك ءۇشىن قۇن جەتپەس ۇلگى-ونەگە. قازاقتىڭ ءنومىرى ءبىرىنشى گازەتى ءالى تالاي ۇرپاقتىڭ سىرلاسى بولارىنا قىلاۋداي كۇمان كەلتىرمەيمىن», دەپ باسىلىمنىڭ عۇمىرلى بولۋىنا, بۇگىنگى ۇجىمنىڭ شىعارماشىلىقتىڭ شىڭىنا شىرقاي بەرۋىنە تىلەكتەستىگىن بىلدىرگەن.
ەل استاناسى بولعان جىلدارى «ەڭبەكشى قازاق» اتاۋىمەن قىزىلوردادا جارىق كورگەن باسىلىم ءتورت جىل بويى الاش جۇرتىنا سىر وڭىرىنەن تاراپ تۇردى. وسى دەرەككە توقتالعان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قۋانىشبەك ىسقاقوۆ قۇتتىقتاۋ حاتىندا بىلاي دەيدى: «قازاقتىڭ قابىرعالى قايراتكەرلەرى قىزمەت ىستەگەن باسىلىمنىڭ «الاشتىڭ اناسى» اتانعان سىر جۇرتى ءۇشىن دە ورنى ەرەكشە. تاۋەلسىزدىكتەن كەيىن قايتا تۇلەگەن «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» تاقىرىپ اۋقىمى كەڭي ءتۇستى».
«وبلىس حالقى, جايىق جۇرتى سىزدەردىڭ ەلىمىزدە ۇلتارالىق جاراسىم مەن دىنارالىق تاتۋلىق-تۇسىنىكتى نىعايتۋ, حالقىمىز بەن ەل ەكونوميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جولىنداعى قاجىرلى ەڭبەكتەرىڭىزدىڭ ءار كەز ناتيجەلى, جەمىستى بولۋىنا تىلەكتەس», دەپ باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى عالي ەسقاليەۆ جايىق جۇرتىنىڭ اتىنان ەگەمەندىكتەردى قۇتتىقتايدى.
«بۇگىنگى تاڭدا گازەت بەتتەرىندە ءومىرىمىزدىڭ بارلىق قىرلارى, قازىرگى كۇننىڭ وزەكتى مىندەتتەرىن شەشۋ, سىرتقى جانە ىشكى ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ, دەموكراتيالىق قۇقىقتىق مەملەكەت پەن اشىق ازاماتتىق قوعام قۇرۋ بويىنشا وراسان زور جانە ماڭىزدى اقپارات كورىنىس تابادى», دەپ اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ قۇتتىقتاۋ حاتىن جولداعان.
اتىراۋ وبلىسىنىڭ سول كەزدەگى اكىمى نۇرلان نوعاەۆ «ەگەمەن قازاقستان» – ەلدىكتىڭ بەلگىلەرىنىڭ ءبىرى, ۇلتتىق رۋحانياتتىڭ اتريبۋتتارى قاتارىندا قاستەرلەنەتىن حالىقتىق قازىنامىز», دەپ اتاپ وتكەن. «باسىلىم بەتىندە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق وركەندەۋ, ورلەۋ جەتىستىگىمەن بىرگە, مۇنايلى اتىراۋدىڭ دا تىنىس-تىرشىلىگى ۇدايى كورىنىس تاۋىپ كەلەدى. ەلدەگى جاسامپاز ىستەر مەن رەفورمالار جەمىسى دە «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» نازارىنان تۇسكەن ەمەس», دەپ گازەتتىڭ بۇگىنگى بولمىسىنا شىنايى باعاسىن بەرەدى.
«بۇگىنگى تاڭدا «ەگەمەن قازاقستان» باسىلىمى وقىرمان جان دۇنيەسىن, تولعامدى وي تيەگىن اعىتقان سارابدال ماقالالارمەن, ءمىردىڭ وعىنداي وتكىر, سىني دۇنيەلەرمەن بايىتىپ كەلەدى. قوعامداعى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردى قوزعاپ, سىرەسكەن سەڭ كومبەسىن سوگۋگە سەپتەسەتىن سارابدال گازەت ەلىمىزدىڭ ساياسي-الەۋمەتتىك ومىرىندە اسا ماڭىزدى رولگە يە», دەپ قۇتتىقتايدى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىكباي ترۇموۆ.
پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى بولات باقاۋوۆ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى – رۋحاني جاڭعىرۋعا بەت العان حالقىمىزدىڭ شامشىراعى ىسپەتتى», دەي كەلە, ء«بىر عاسىر دەرەگىندە ەل ءۇشىن اسا قاجەت باسىلىم ەكەنىن دالەلدەگەن گازەتتىڭ ايتار ءسوزى سالماقتى, ويى سارابدال كەلەتىنى اقيقات» دەپ گازەتتىڭ بۇگىنگى بولمىسىنا جوعارى باعاسىن بەرەدى.
نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ «ەل ومىرىندەگى ماڭىزدى جاڭالىقتى جاريالاپ, استارلى اقپارات جازۋداعى قالامدارىڭىز قارىمدى بولسىن», دەپ قۇتتىقتايدى.
«ەل-جۇرتىمىزدىڭ بىرلىگىن بەكەمدەپ, بەرەكەسىن ەسەلەۋدى, ىنتىماعىن نىعايتىپ, ىرىسىن مولايتۋدى ماقسات تۇتقان ەڭبەكتەرىڭىز ءاردايىم جەمىستى بولسىن», دەپ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى ءامىرحان راحىمجانوۆ قۇتتىقتايدى.
قۇتتىقتاۋلار لەگىن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى (سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت) ا. شپەكباەۆ پەن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى انار جايىلعانوۆا جالعاستىرعان.
اقش-تىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ۋيليام موزەر باس باسىلىمنىڭ قازىرگىدەي وتپەلى ءارى قيىن كەزەڭدە جاھاندىق مەديا نارىققا بەيىمدەلۋدى جالعاستىرىپ, قازاقستان حالقىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن ساپالى جۋرناليستيكاعا جەتەلەيتىنىنە سەنىم بىلدىرگەن. ء«جۇز جىل بويى گازەت رەتىندە ءومىر ءسۇرۋ – زور مارتەبە, ال قازىرگىدەي سمارتفوندار داۋىرىندە الەمدىك كوشكە ىلەسۋ – شىنايى جەتىستىك. سىزدەردىڭ وقىرماندارىڭىزعا ءار تاراپتى, شىنايى اقپارات بەرۋگە تالپىنىستارىڭىزعا, «نيۋ-يورك تايمس» سەكىلدى حالىقارالىق مەديامەن ىنتىماقتاستىقتارىڭىزعا ساتتىلىك تىلەيمىن», دەپ قۇتتىقتايدى اقش ەلشىسى.
كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى كيم دەسيك «مەن قازاقستان حالقىنىڭ بويىنان زاماناۋي مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋ بارىسىندا قالىپتاسقان سەنىمدىلىكتى بايقادىم. وسى ورايدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن جاڭا ۇكىمەت حالىقتىڭ سەنىمى مەن رۋحىنان قۋات العان جاڭا كوزقاراس پەن ساياسات ارقىلى ۇلتتىق بىرلىك پەن دامۋعا باستايتىنىنا سەنىمىم مول» دەپ, باس باسىلىمنىڭ مەرەيتويىمەن قۇتتىقتايدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى بولعان يمانعالي تاسماعامبەتوۆ «اساۋداي تۋلاعان زامانا تولقىندارىندا ۋاقىت قۇدىرەتىمەن «ۇشقىننان» كەيىن «ەڭبەك تۋى», «ەڭبەكشىل قازاق», «ەڭبەكشى قازاق», كەيىننەن «سوتسيالدى قازاقستان», «سوتسياليستىك قازاقستان» بولىپ اتاۋى وزگەرگەنىمەن, رەسپۋبليكالىق باسىلىمنىڭ بۇل نەگىزگى التىن ارقاۋى وزگەرگەن جوق», دەپ ەلىمىزدىڭ ءتول باسىلىمىنىڭ عاسىرلىق تورقالى تويىمەن قۇتتىقتاپ, تامىر تارتقان ءۇردىستىڭ باياندى بولۋىنا تىلەكتەستىگىن بىلدىرگەن.
«قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ باسقارما توراعاسى اليك ايدارباەۆ گازەت ۇجىمىن ارنايى قۇتتىقتادى. «گازەت – قوعامنىڭ ايناسى! «Egemen Qazaqstan» گازەتى وسى ماڭىزدى ميسسياسىن ابىرويلى اتقارىپ كەلەدى. قازاقستاننىڭ اقپارات ايدىنىندا وزىندىك ورنى, قولتاڭباسى بار «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ تىلشىلەرى قوعامداعى بارلىق قۇبىلىستار مەن وقيعالارعا وزىندىك باعالارىن ايقىن پوزيتسياسى ارقىلى ءبىلدىرىپ كەلەدى. مۇناي-گاز سەكتورى تۋرالى دا ساراپتامالىق تەرەڭ ماتەريالداردىڭ ءار كەز جارىققا شىعاتىنى ءبىزدى قۋانتادى, دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
سونداي-اق قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ «ەركين توو» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى دىيكانبەك كەريمباەۆ, «كىرگىز تۋسۋ» باسپا ءۇيىنىڭ ديرەكتورى ەرنيس بالباكوۆ, «حابار» اگەنتتىگى اق باسقارما توراعاسى ەرلان بەكحوجين, بعم عك فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى اقان بيجانوۆ, قازۇاۋ رەكتورى, ۇعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى تىلەكتەس ەسپولوۆ, «الماتى اقشامى» گازەتىنىڭ جانە «دوم پەچاتي» جشس-ءنىڭ ۇجىمى قۇتتىقتايدى.