استانا پروتسەسى اياسىنداعى ەكى كۇنگە سوزىلعان كەلىسسوزدەر نەگىزىنەن جابىق ەسىك جاعدايىندا ءوتتى. ءتۇيىنى تارقاماعان تۇيتكىلدەردى تالقىلاعان تاراپتار ەكىنشى كۇنى عانا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا ارناپ قورىتىندى جيىن جاسادى. ءىس-شارادا ءسوز سويلەگەن قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شاحرات نۇرىشەۆ استانا پروتسەسىنىڭ كەزەكتى راۋندى جەمىستى اياقتالعانىنا توقتالدى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇزدىكسىز قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقان سيريا بويىنشا استانا پروتسەسىنىڭ كەزەكتى 14-راۋندى اياقتالدى. سوڭعى ەكى كۇن ىشىندە كەلىسسوزگە قاتىسۋشىلار سيرياداعى جاعدايدى ودان ءارى تۇراقتاندىرۋعا جانە ونداعى گۋمانيتارلىق جاعدايدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان اسا ماڭىزدى ءارى مازمۇندى كەلىسسوزدەر وتكىزدى», دەدى ش.نۇرىشەۆ.
كەلىسسوزدەردىڭ كەزەكتى راۋندىن قورىتىندىلاعان ۆيتسە-مينيستر استانا پروتسەسى ماڭىزىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەپ, كوپتەگەن وزەكتى ماسەلەدە ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. «بۇگىنگى كەلىسسوزدەردىڭ بارلىق تاراپتارى وسى ناتيجەگە ۇلەس قوستى», دەدى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
بۇدان كەيىن ش.نۇرىشەۆ كەپىلگەر ەلدەر – يران, رەسەي, تۇركيانىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسىمەن تانىستىردى.
«يران, رەسەي جانە تۇركيا استانا پروتسەسىنىڭ كەپىلگەر-مەملەكەتتەرى رەتىندە سيريا اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىگىن, تاۋەلسىزدىگىن جانە اۋماقتىق تۇتاستىعىن, سونىمەن قاتار بۇۇ ماقساتتارى مەن ۇستانىمدارىن بۇلجىماستان مويىندايتىنىن قۋاتتادى. بۇل ۇستانىمدار ساقتالۋى جانە قۇرمەتتەلۋى تيىستىگىن اتاپ ءوتتى», دەلىنگەن مالىمدەمەدە.
سونىمەن قاتار كەپىلگەر-مەملەكەتتەر تەرروريزممەن كۇرەستى جەلەۋ ەتىپ, زاڭسىز دەربەس باسقارۋعا, سيريا جەرىندە جاڭا رەاليا قۇرۋعا جول بەرمەۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. وسىلايشا, سيريانىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن بۇزۋعا باعىتتالعان, كورشى ەلدەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەتىن سەپاراتيستىك جوسپارلارعا قارسى تۇرۋدا تاباندىلىق تانىتاتىنىن ءبىلدىردى.
كەپىلگەر ەلدەر مۇنايدىڭ جانە ونى ساتۋدان تۇسكەن كىرىستىڭ سيريا ۇكىمەتىنە تيەسىلى ەكەنىنە دە باسا نازار اۋدارعان. مالىمدەمەدە يزرايل تاراپىنان قارۋلى شابۋىلدىڭ جالعاسىپ وتىرعانىن ايىپتاپ, مۇنداي ارەكەتتىڭ حالىقارالىق جانە حالىقارالىق گۋمانيتارلىق قۇقىققا قايشى كەلەتىنى, سيريا مەن كورشىلەس ەلدەردىڭ ەگەمەندىگىنە نۇقسان كەلتىرىپ, وڭىردەگى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىككە قاتەر توندىرەتىنى ايتىلعان.
«سيريانىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنداعى احۋالدى تالقىلاپ, بۇل ايماقتا ۇزاقمەرزىمدى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىككە قول جەتكىزۋ ەلدىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاۋ نەگىزىندە عانا مۇمكىن ەكەنىنە كەلىستى. وسىعان وراي 2019 جىلعى 22 قاڭتاردا سار-دىڭ سولتۇستىك-شىعىسىن تۇراقتاندىرۋ بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويىلۋىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ, 1998 جىلعى ادان كەلىسىمىنىڭ ماڭىزدىلىعىن راستادى», دەدى كەپىلگەر ەلدەردىڭ مالىمدەمەسىن وقىپ بەرگەن ش.نۇرىشەۆ.
سونداي-اق جيىن بارىسىندا استانا پروتسەسىنىڭ كەلەسى راۋندى قاشان وتەتىنى دە ءسوز بولدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ش.نۇرىشەۆتىڭ ايتۋىنشا, كەلەسى كەلىسسوزدەر 2020 جىلعى ناۋرىزعا جوسپارلانعان.
«كەپىلگەر-مەملەكەتتەر سيريا بويىنشا استانا پروتسەسىنىڭ 14 حالىقارالىق كەزدەسۋىن نۇر-سۇلتاندا وتكىزگەنى ءۇشىن قازاقستان بيلىگىنە شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. استانا فورماتىنداعى سيريا بويىنشا كەلەسى حالىقارالىق كەزدەسۋدى 2020 جىلعى ناۋرىزدا نۇر-سۇلتاندا وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى», دەدى كەپىلگەر-مەملەكەتتەردىڭ مالىمدەمەسىن وقىعان ۆيتسە-مينيستر.
سونداي-اق بىرلەسكەن مالىمدەمەدە استانا فورماتىنداعى بەيىندى جۇمىس توبىنىڭ اياسىندا زورلىقپەن ۇستالعان تۇلعالاردى, كەپىلگە الىنعان ادامداردى بوساتۋ وپەراتسيالارىن جالعاستىرۋ قاجەتتىگى ايتىلعان. سيريانىڭ بۇكىل اۋماعىندا بارلىق سيرييالىقتارعا گۋمانيتارلىق جاردەمدى ارتتىرۋعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان.
اتاپ ايتقاندا, سيرياداعى گۋمانيتارلىق احۋالدى جاقسارتۋعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا حالىقارالىق قوعامداستىق, بۇۇ جانە ونىڭ گۋمانيتارلىق اگەنتتىكتەردى سيريالىقتارعا كومەكتى ۇلعايتۋعا شاقىردى.