جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت

قازاق ادەبيەتى جيناعىنىڭ ورىس تىلىنە اۋدارماسى مەن جارىققا شىعۋىن كوركەم اۋ­دار­ما سالاسىنداعى تاجى­ري­بە­لى رەسەيلىك ماماندار­دىڭ قاتى­سۋىمەن رەسەي جازۋ­شى­لار وداعىنىڭ ماسكەۋ قالا­لىق بولىمشەسى مەن ماسكەۋ مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باس­پاسى جۇزەگە اسىردى. انتو­لوگياعا العىسوزدى رەسەيدىڭ اكا­دەميالىق قوعامداستىعىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى جازدى. مىسالى, پروزا انتولوگياسىنا العىسوزدى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋني­ۆەرسيتەتى فيلولوگيا فاكۋل­تەتىنىڭ پرەزيدەنتى, فيلولوگيا عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى ماري­نا رەمنيوۆا جازسا, قازىرگى قازاق پوەزياسىنىڭ جيناعىنا العى­سوزدى ا.م.گوركي اتىن­داعى الەم ادەبيەتى ينستيتۋ­تى­نىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ۆاديم پولونسكي جازدى.

ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋني­ۆەر­سيتەتى باسپاسىنان جارىق كورگەن قازاق پروزاسى مەن پوەزياسىنىڭ جيناقتارى ەندى ورىس تىلىندە سويلەيتىن 14 مەم­لەكەتتىڭ 3,5 مىڭنان اسا كىتاپ­حاناسىنا, ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن عىلىمي ورتالىقتارىنا جەت­كىزىلەدى.

تانىستىرىلىمعا رەسەي فەدە­راتسياسى پرەزي­دەن­تىنىڭ ايماقارالىق جانە ما­دەني بايلانىستار باسقار­ماسىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير چەرنوۆ, رەسەي جازۋشىلار وداعىنىڭ باسشىلىعى, سون­داي-اق اۋدارماشىلار, ادەبي رەداك­تورلار, سىنشىلار مەن شولۋشىلار, ال قازاقستان تارا­پىنان قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى پرەزيدەنتىنىڭ كومەك­شىسى, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا ۇلتتىق كوميسسيا حاتشىسى ايدا بالاەۆا, قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەرا­تسياسىنداعى توتەنشە جانە وكى­لەتتى ەلشىسى يمانعالي تاس­ماعامبەتوۆ, ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى راۋان كەنجەحان ۇلى, قازاق­ستان جازۋشىلار وداعى توراعا­سىنىڭ ورىنباسارى اقبەرەن ەلگەزەك قاتىستى.

زاماناۋي قازاق ادەبيەتى ۇزدىك ۇلگىلەرىنىڭ بۇۇ-نىڭ 6 تى­لىنە اۋدارماسى «جا­ھان­داعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت» جوباسى اياسىندا جۇزەگە اسىپ وتىر. جوبا ءوز كەزەگىندە قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى باعىتى بولىپ تابىلادى. «جاھانداعى زاماناۋي قا­زاقستاندىق مادەنيەت» جوبا­سىنىڭ مىندەتى – قازىرگى زامانعى قازاقستاننىڭ ادەبيەت, مۋزىكا, بەينەلەۋ ونەرى, حورەوگرافيا, كينو جانە تەاتر سالالارىنداعى مادەني قازىنالارىن الەم جۇرتشىلىعىنا تانىستىرۋ.

تانىستىرىلىم سال­تا­ناتىندا ءسوز سويلەگەن ايدا بالاەۆا: ء«بىزدىڭ جوبامىز 2017 جىلى ءساۋىر ايىندا تۇڭ­عىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇسىنعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا جۇزەگە اسۋدا. جوبا­نىڭ وزەگىندە زاماناۋي الەم­دە ۇلتتىڭ باسەكەگە قابىلەت­تىلىگى ونىڭ مادەني جانە ين­تەل­لەكتۋالدىق الەۋەتىمەن ولشە­نەدى دەگەن قيسىن جاتىر. بۇل تۇساۋكەسەر – «جاھاندىق الەم­دەگى زاماناۋي قازاقستاندىق مادە­نيەت» جوباسىنىڭ اياسىن­داعى جۇمىستىڭ جەمىسى. ول قا­زاقستاندىق ادەبيەت, مۋزىكا, بەينەلەۋ ونەرى, تەاتر جانە كينو تۋىندىلارىن الەمگە تانىس­تىرۋعا باعىتتالعان» دەدى.

ەندى اتالعان جوبا جۇيەلى تۇردە جالعاسىن تاۋىپ, ما­دەنيەتارالىق قارىم-قاتى­ناس­تاردىڭ ۇلعايۋىنا نەگىز بولا­دى دەگەن سەنىم مول. ال بۇل جولى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا 60 قازاقستاندىق اۆتوردىڭ تاڭدامالى شىعارمالارى تۇڭعىش رەت بىردەن الەمنىڭ نەگىزگى التى تىلىنە اۋدارىلىپ وتىر. جوبانى جۇزەگە اسى­رۋعا ۇلىبريتانيا, فران­تسيا, يسپانيا, مىسىر, قىتاي جانە رەسەيدىڭ جەتەكشى باس­پا ۇيىم­دارى اتسالىستى. انتولوگيا الەمنىڭ بەس قۇر­لىقتاعى 90-نان اسا ەلىنە تارايدى. ياعني, بۇرىن-سوڭدى دۇنيە ءجۇزى وقىر­ماندارىنىڭ قولىنا تيمەگەن قازاق ادەبيەتىنىڭ ۇزدىك ۇلگى­لەرىمەن 2,6 ملرد ادام تانىسۋعا مۇمكىندىك الادى.

وسى ارادا ناقتىلاي كەتسەك, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لاماسىنىڭ ءبىر باعىتى – «جاھانداعى زاماناۋي قازاق­ستان­دىق مادەنيەت» جوباسى ەكەنى بەلگىلى. سونىڭ اياسىندا قا­زىرگى قازاق ادەبيەتىنىڭ ەكى انتو­لوگياسى اۋدارىلىپ, جارىق كورىپ وتىر. ولار – «قازىر­گى قازاق پروزاسىنىڭ انتولو­گياسى» مەن «قازىرگى قازاق پوەزياسىنىڭ انتولوگياسى». ءار انتولوگيانىڭ كولەمى شامامەن 500 بەتتەي, ارقايسىسىنا 30 قازاقستاندىق اۆتوردىڭ تاڭدامالى شىعارماسى ەنگەن.