تەڭگەنىڭ تومەندەۋى – مۇنايدىڭ ارزانداۋىنا ازىرلىك

مۇناي باعاسىنىڭ ديناميكاسىنا قاراپ تەڭگەنىڭ ەرتەڭىن بولجاۋعا تىرىساتىن ءبىز ءۇشىن بۇل توسىن جاڭالىق بولدى. ويتكەنى وسى اپتادا «قارا التىن» اناۋ ايتقانداي ارزانداي قويماعان ەدى. 9 قازاننان 10 قازانعا قاراعان ءتۇنى باعا بار بولعانى شامامەن 58,80 دوللاردان 58,20 دوللارعا تومەندەگەن. 60 تسەنتكە بولا تەڭ­گە باعامىنىڭ كۇرت السىرەۋى, ارينە, قالىپتى نارسە ەمەس. ونىڭ ۇستىنە وتكەن اپتادا «قارا التىن» ءتىپتى 58 دوللاردان ارزانعا دا ساۋدالانعان بولاتىن. ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ تاريحي انتيرەكوردتى «باعىندىرعان» باستاپقىدا تۇسىنىكسىز بولعانىمەن, كەيىن سەبەبى انىقتالدى. مۇناي باعاسى كەلەر جىلى ارزاندايدى دەگەن بولجام شىققان ەكەن. مۇنىڭ الدىندا ساراپشىلار قارا التىن باعاسىن 2020 جىلى 65-70 دوللار شاماسىندا بولادى دەپ جورامالداعان-دى.

Financial Times باسىلىمىنىڭ مالىمەتىنشە, نەگىزگى مۇناي ساۋدالاۋشىلار كەلەر جىلى مۇنايدىڭ ارزانداۋىنا دايىندالىپ جاتىر ەكەن. ونىڭ سەبەبى – نارىقتا ۇسى­نىستىڭ ارتىپ, سۇرانىستىڭ ازايعانى. باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا, الداعى 12 ايدا «قارا التىن» قۇنى 60 دوللاردان ءارى اتتامايدى.

بىرەر كۇن بۇرىن لوندوندا وتكەن مۇناي نارىعىنىڭ تاياۋ بو­لاشاقتاعى جاعدايى تۋرالى ءباس­پاسوز كونفەرەنتسياسىندا الەم­دەگى ەڭ ءىرى ءۇش مۇناي ساتۋشى كوم­پانيانىڭ باسشىلىعى نارىققا بول­جام جاسادى. «اقش پەن قىتاي ارا­سىنداعى ساۋدا سوعىسى ءورشىپ با­رادى. بۇل نارىقتاعى سۇرا­نىستى ازايتادى. تيىسىنشە مۇناي ءپروفيتسيتى قالىپتاسىپ, باعانى تومەن تارتىپ وتىرادى», دەدى. مۇناي ساتۋشى ءىرى كومپانيالاردىڭ ءبىرى Vitol-دىڭ باس ديرەكتورى راسسەل حاردي. ال تrafigura كومپانياسىنىڭ باسشىسى دجەففري ۋەيردىڭ ايتۋىنشا, 2021 جىلعا دەيىن مۇنايدىڭ قىمباتتاۋىن كۇتپەي-اق قويۋعا بو­لادى. Gunvor كوم­پانياسىنىڭ وكىل­دەرى دە الدىڭعى ەكى كومپانيا­نىڭ پىكىرىنە قوسى­لادى. ايتا كەتەر­لىگى, بۇل ءۇش كومپانيا الەم­دە­گى مۇناي ساۋداسىنىڭ 15 پايىزىنا يە.

اقش ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى دە كەلەر جىلى مۇنايدىڭ قىم­باتتامايتىنىنا سەنىمدى. ءتىپتى ازداپ ارزانداۋى مۇمكىن ەكەنىن دە جوققا شىعارمايدى. ونىڭ سەبەبى دە تۇسىنىكتى. ويت­كەنى اقش ۇكىمەتى قازىر ەلدىڭ شىعىس جاعالاۋىنا قاراي مۇناي قۇبىرىن سالىپ جاتىر. كەلەر جىلى قۇرىلىس اياقتالسا, ەلدىڭ مۇناي ەكسپورتى ايتارلىقتاي ارتادى دەگەن ءسوز. ەگەر اقش-تىڭ ەكسپورتى ۇلعايسا, بۇل مۇناي نارىعىنا تىكەلەي اسەر ەتپەك. اقش ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ بولجامىنشا, 2020 جىلدىڭ باسىندا مۇنايدىڭ ورتاشا قۇنى 57 دوللار بولادى.

رەسەيدىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى دە «قارا التىننىڭ» قىمباتتايدى دەپ ۇمىتتەنبەيتىنىن اشىق ايتتى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ءتىپتى, مۇنايدىڭ ء«ادىل» باعاسى قازىر 50 دوللار بولۋى كەرەك.

نارىقتاعى پەسسيميزم بىرەر كۇن بۇرىنعى مۇناي باعاسىنىڭ ءسال تۇسكەنىنە تىكەلەي العىشارت بولعانى انىق. نارىقتاعى باعانى تاۋاردىڭ وزىندىك قۇنى, سۇرانىس پەن ۇسىنىستان بۇرىن سول سالاداعى جاڭالىقتار بەكىتەتىنى بەلگىلى. وسى ورايدا, مۇناي باعاسى كەلەر جىلى ويداعىداي بولماي قالسا, كەزەكتى رەت كۇرت دەۆالۆاتسيا جاساماۋ ءۇشىن ۇلتتىق بانك قازىردەن باستاپ تەڭگەنى بىرتىندەپ «بوساتىپ» جاتقان سەكىلدى.

وسىلايشا, مۇناي باعاسى اپتا باسىنان بەرگى ءتورت كۇندە 58,25 دوللاردان بەيسەنبىگە دەيىن 58,50 دوللارعا دەيىن ءسال دە بولسا قىمباتتاعاندا دول­لاردىڭ تەڭگەگە شاق­قان­داعى باعامى 389,13 تەڭگەدەن تۋرا­ ءبىر تەڭگەگە قىم­­باتتاپ, 390,13 تەڭگەگە جەتتى.