باعۋىن بىلسەڭ, بابىن تاپساڭ, ءتورت ت ۇلىك مال – تابىستىڭ كوزى. جاس كاسىپكەر, جاس تا بولسا «ەراسىل» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى مەدەت باقداۋلەت اتا كاسىپپەن اينالىسىپ, شارۋاسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعان جانداردىڭ ءبىرى.
اقتوبە وبلىسىنا قاراستى بايعانين اۋدانى قوسارال اۋىلىنىڭ تۋماسى مەدەت جيىرما جاسىندا تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, جەكە شارۋاشىلىق اشۋعا بەكىنگەن-ءدى. سودان بەرى از عانا جىل ىشىندە اقىلى مەن قايراتىن قارۋ قىلىپ, ەرىنبەي ەڭبەكتەنىپ, تالاي قيىندىقتان ءوتتى, ءبىراز جەتىستىككە جەتتى.
− وسىدان بەس جىل بۇرىن شارۋاشىلىق قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان كەزدە جيىرماعا ەندى تولعان ەدىم. جاس بولسام دا, بۇل ءىس قولىمنان كەلەتىنىنە نىق سەنىمدى بولدىم. الدىمەن مەملەكەت تاراپىنان قانداي قولداۋ شارالارى بار ەكەنىن بىلۋگە تىرىستىم. ءسويتىپ «التىن اسىق» باعدارلاماسى ارقىلى 3 ميلليون تەڭگەدەن ارتىق نەسيە الىپ, وعان 125 قوي, 5 قوشقار ساتىپ الدىم. سودان بەرگى ارالىقتا مال باسى ءبىرشاما كوبەيدى. بۇگىندە 70 جىلقى, 30 سيىر, 50-دەن استام قويىم بار. قازىر نەگىزگى كۇشتى جىلقى باعۋعا سالىپ وتىرمىن, – دەيدى مەدەت.
نەسيە الاتىنىن ەستىگەندە العاشقىدا اتا-اناسى قارسى بولىپتى. قوماقتى قاراجات قوي, قايتارا الماي قالادى دەپ قاۋىپتەنگەن. كەيىن ىسكە كىرىسىپ, شارۋاشىلىقتىڭ جۇمىسى ىڭعايلانعاننان كەيىن كوڭىلدەرى ورنىنا ءتۇستى.
− قانشا ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرسىز؟, – دەپ سۇرادىق ءبىز.
− تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ەكى ادامىم بار. ولاردىڭ ايلىعىنىڭ 18 مىڭ تەڭگەسىن مەملەكەت سۋبسيديا رەتىندە تولەيدى. ماۋسىمعا قاراي جۇمىسشى جالدايمىن, قاربالاس كەزدىڭ وزىندە 4-5 ادامنان ارتىلاتىن جۇمىس جوق. قازىر جىلقىلار جايىلىمدا, شارۋا اسا كوپ ەمەس.
ءبىز كاسىپكەر جىگىت جايلى اقپارات جانە قوعامدىق كەلىسىم مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ءجۇرىپ جاتقان «ەڭبەكقور جاستار» اقپاراتتىق شاراسى ارقىلى بىلگەن ەدىك. مەدەت باستاپقىدا تۇيىقتاۋ كورىنگەنىمەن, اڭگىمەلەسە كەلە ءوزىنىڭ اتقارىپ جۇرگەن جۇمىسى, شارۋاشىلىقتىڭ جاي-كۇيى جايلى اقتارىلىپ ايتىپ بەردى.
− كاسىبىمە قارجىلىق جاعىنان ساۋاتتى سەرىكتەس تاپقىم كەلەدى. بارلىق ماسەلەنىڭ باسىندا قارجى تۇراتىنى بەلگىلى عوي. سوندىقتان جۇيەلى جۇمىس ىستەيتىن ينۆەستور بولسا, شارۋاشىلىقتى بىرلەسىپ كەڭەيتەر ەدىك. ءبىزدىڭ اۋىل ەجەلدەن مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. دەسە دە, زامان وزگەرىپ, اۋىلداعى حالىق جاپپاي قالاعا اعىلدى, مال باعاتىن ادام قالمادى, شارۋاشىلىقتار تۇرالادى. قازىر اۋىلدىڭ سيقى قاشىپ, جۇرتتىڭ جاپپاي قالا جاعالاپ كەتكەنى قابىرعامىزعا باتادى. بىراق ءبىلىمدى, بىلىكتى, قابىلەتتى جاستار ەل اراسىندا ءالى دە از ەمەس. ولاردىڭ جەكە كاسىپپەن اينالىسۋعا دەگەن ىنتا-جىگەرى بولعانىمەن, كوپشىلىگى جۇمىستى نەدەن باستاۋ كەرەگىن بىلمەيدى. نەسيە الىپ, كاسىپپەن اينالىسۋعا باتىلى جەتپەيدى, – دەيدى ول.
مەدەت الداعى ۋاقىتتا شارۋاشىلىعىن كەڭەيتىپ, مال باسىن كوبەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. قوي ونىمىنە سۇرانىس ارتىپ كەلە جاتقانىن, شوپان اتا ءتولىن باعۋعا كەتەتىن شىعىن كوپ ەمەس ەكەنىن ەسكەرىپ, اسىل تۇقىمدى قوي وسىرۋگە نيەتتى.
ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز ايتقانداي, قازىر كەيبىر ازاماتتاردىڭ ساناسىنا «از بولسا دا تۇراقتى ايلىق الىپ تۇرسام بولدى» دەگەن وي ءسىڭىپ قالعانداي. بۇل ويدان ارىلۋ كەرەك. اۋىلداعى اعايىندى, اسىرەسە جاستاردى جۇمىسقا جىگەرلەندىرۋ كەرەك. قازىر مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان قولداۋلار كاسىپپەن اينالىسۋعا ىنتا-ىقىلاسى بار ازاماتتاردىڭ بۋىنىن بەكىتىپ, ەڭسەسىن تىكتەۋىنە ابدەن جەتكىلىكتى.
نۇرحان سامات