نۇر-سۇلتاندا XII Kazenergy ەۋرازيالىق فورۋمى ءوتىپ جاتىر. فورۋمنىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىندە ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين قازاقستاننىڭ ءداستۇرلى قۋات كوزدەرىنىڭ تيىمدىلىگى مەن ونىمدىلىگىن ارتتىراتىن جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى سالاسىنداعى ايماقتىق كوشباسشى رەتىندە ءوزىنىڭ پوزيتسياسىن جوسپارلى تۇردە نىعايتاتىنىن اتاپ ءوتتى.
ۇكىمەت باسشىسى «Digital energy» كورمەسىن قاراپ, يسلانديانىڭ ەكس-پرەزيدەنتى جانە «اركتيكالىق شەڭبەر» حالىقارالىق فورۋمىنىڭ توراعاسى و.گريمسسونمەن كەزدەسۋ وتكىزدى, وندا الماتى وبلىسىندا گەوتەرمالدى ەنەرگەتيكانى دامىتۋ پەرسپەكتيۆاسىن تالقىلادى, سونداي-اق, مۇناي ەكسپورتتاۋشى ەلدەر ۇيىمىنىڭ (وپەك) باس حاتشىسى م.باركيندومەن كەزدەسۋدە قازاقستاننىڭ وپەك-پەن ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
«2017 جىلى استانادا ەكسپو كورمەسىن وتكىزگەن ۋاقىتتان بەرى قازاقستان ەكونوميكاعا كەشەندى «جاسىل» شارالاردى ەنگىزۋدە ەلەۋلى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. بۇگىندە ءبىز 3 مىڭنان استام مەگاۆاتتقا دەيىن جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى قورجىنىن كەڭەيتتىك. 2019 جىلدىڭ العاشقى 6 ايىنىڭ وزىندە سەكتورداعى ءوندىرىس 31,7%-عا ۇلعايتىلدى», دەگەن ۇكىمەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ جىلىنا 90 ملن تونناعا جۋىق مۇناي وندىرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«2014 جىلى 14,9 ملن توننا مۇناي وڭدەسەك, 2019 جىلى 17,2 ملن توننا مۇناي وڭدەۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل بىزگە بىرقاتار مۇناي ونىمدەرىنە دەگەن ىشكى قاجەتتىلىكتەرىمىزدى تولىعىمەن جابۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بيىل تابيعي گاز ءوندىرۋ 55 ملرد تەكشە مەتردەن اسادى دەپ كۇتىلۋدە. قازىرگى قارقىن ساقتالعان جاعدايدا ءبىز 2027 جىلعا قاراي 80 ملرد تەكشە مەتردەن استام گاز وندىرەمىز», دەدى ا.مامين.
پرەمەر-مينيستر ىسكە اسىرۋ جانە ازىرلەۋ ساتىلارىنداعى قولدا بار جوبالار قورجىنى قازاقستاندى الەمدەگى پوليەتيلەن مەن پوليپروپيلەننىڭ ءىرى ەكسپورتتاۋشىسىنا اينالدىرۋعا ارنالعانىن اتاپ ءوتتى.
«گاز وندىرەتىن جابدىققا سۇرانىستىڭ ارتۋى گاز-حيميا ماشيناسىن جاساۋدا ەلەۋلى جەتىستىكتەرگە اكەلدى. 2016 جىلدان باستاپ 2018 جىلعا دەيىن سالاداعى ءوندىرىس كولەمى شامامەن 40%-عا – 39,4 ملرد-تان 54,8 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى, بۇل بۇكىل ەكونوميكا ءۇشىن ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان الەۋەتىن كورسەتەدى», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى قازىرگى گەوساياسي احۋالعا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. «قازىرگى ۋاقىتتا جاھاندىق ەكونوميكانىڭ قارقىنى ىمىراسىز باسەكەلەستىك جاعدايىندا دامىپ كەلە جاتىر. قارجى سەكتورىندا, سونىمەن قاتار يندۋستريادا ايتارلىقتاي قۇلدىراۋ بايقالادى. قارجى-ەكونوميكا نارىعىنداعى ءىرى كۇيزەلىس ءبىزدى جاڭعىرمالى ەنەرگەتيكا كوزدەرىنە نازار اۋدارۋعا جانە ينفراقۇرىلىمدى وسى سەكتورداعى يننوۆاتسيالارعا دايىنداۋعا ماجبۇرلەپ وتىر. بۇعان قوسا, ءبىز ەنەرگەتيكا نارىعىنداعى, سونداي-اق جاھاندىق ەكونوميكاداعى تۇراقتىلىق پەن ايقىندىلىقتى قولداپ وتىرۋىمىز كەرەك. بۇل تۇرعىدا قازاقستاننىڭ ءرولى بارىنشا تانىمال بولىپ كەلەدى. ءبىز ەنەرگيا جەتكىزىلىمى تۇراقتىلىعى ارقىلى وڭىرلىك كوشباسشىعا اينالىپ وتىرمىز. استانادا وتكەن ەكسپو ەنەرگيانىڭ جاڭا كوزدەرىن تالقىلاۋ ءۇشىن تاماشا الاڭ جانە مۇمكىندىك بولدى. سول ۋاقىتتان بەرى ءبىز «جاسىل» ەكونوميكاعا دايىندالۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ بولىگىندە ناقتى شارالاردى ەنگىزدىك», دەدى ا.مامين.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ قارا التىن نارىعىنىڭ بولاشاعى تۋرالى پىكىرىمەن ءبولىستى.
كوپتەگەن الەمدىك قارجىگەرلەر ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن كومىرسۋتەك شيكىزاتىنا قاتىستى جوبالاردى قارجىلاندىرۋدان باس تارتاتىنىن ايتىپ وتىر. كەي ەلدەر تاياۋ ونجىلدىقتا جانار-جاعارماي وتىنىن تۇتىناتىن اۆتوموبيلدەردەن تولىقتاي باس تارتامىز دەيدى. مۇنىڭ بارلىعى دا شىندىق, بۇل بارىنشا جەدەل ورىن الۋى مۇمكىن. قازىرگى ۋاقىتتا مۇنايدىڭ بولاشاعى مەن ونىڭ قورىنا قاتىستى بولجامدار الۋان ءتۇرلى. بولجامنىڭ كوپشىلىگى مۇناي ءوندىرىسىنىڭ الەمدىك كولەمى تاياۋ ۋاقىتتا ءوزىنىڭ ەڭ جوعارى شەگىنە جەتىپ, ودان كەيىن تومەندەي باستايدى دەگەنگە سايادى. بۇل الەمدىك ەكونوميكاعا قاتەر توندىرەدى. ال ەندى زەرتتەۋلەر مۇناي قورى تاۋسىلمايدى, بىراق ءوندىرۋ قيىنداي تۇسەتىنىن كورسەتىپ وتىر. دەگەنمەن, ورىن الىپ جاتقان ترەندتەردى قاپەرگە الۋىمىز قاجەت. ءبىز ونى ەسكەرۋگە جانە جاڭا ترەندتەرگە ساي دامۋعا مىندەتتىمىز», دەگەن مينيستر مۇناي نارىعىنداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە دە توقتالدى.
«ساۋد ارابياسىنداعى نىساندارعا شابۋىل جاسالعاننان كەيىن باعا 10 پايىزعا ءوسىپ كەتتى. ءبىز بۇل جونىندە ارىپتەستەرىمىزبەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك. مۇناي وندىرەتىن ەلدەردىڭ ەشقايسىسىنا باعانىڭ مۇنداي جولمەن وسكەنى قاجەت ەمەس. ءبىز مۇناي ءوندىرۋشى ەلمىز. سوندىقتان جاۋاپكەرشىلىكتى انىق سەزىنۋ ءۇشىن, الەمدىك باعاعا, بولجامدى جەتكىزىلىمگە كومەك كورسەتۋ ءۇشىن «وپەك+»-كە قوسىلدىق. بۇل تۇرعىدا قازاقستان ءوزىنىڭ مىندەتتەمەلەرىنەن اينىمايدى. بىرقاتار ەل مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋداعى ءبىزدىڭ مۇمكىندىكتەرىمىزگە كۇدىكپەن قارايدى. ءبىز جاۋاپكەرشىلىگى زور سەرىكتەس رەتىندە مىندەتتەمەلەرىمىزدى ورىندايتىنىمىزدى مالىمدەگىم كەلەدى. بۇل مامىلە اياقتالعانعا دەيىن ارىپتەستەرىمىزگە كەپىلدىك بەرگەن دالىزدە قالامىز. بۇل مامىلە بەلگىلى ءبىر تۇردە مۇنان ءارى دە جالعاسادى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى ق.بوزىمباەۆ.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدە قارا التىن ءوندىرىسى ۇلعايماق. «مۇمكىندىگىمىزگە قاتىستى ايتار بولسام, قىسقا مەرزىمدى جوسپاردا ءوزىمىزدىڭ ءىرى جوبالارىمىزدى جۇزەگە اسىرۋدى جالعاستىرامىز. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە تەڭىزدى كەڭەيتۋ, قاراشىعاناقتاعى مۇناي ءوندىرۋدى سوزۋ, قاشاعاندا مۇناي ءوندىرۋدى ارتتىرۋ. ءبىز وپەك+ اياسىندا ءوز مىندەتتەمەلەرىمىزدى ورىندايىز. دەگەنمەن, ورتا مەرزىمدى كەلەشەكتە, 2023-2025 جىلدارى مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن كوبەيتەمىز», دەدى ق.بوزىمباەۆ.